ÇAĞDAŞ SANATTA ESER-MEKAN İLİŞKİSİ BAĞLAMINDA YAYOİ KUSAMA’NIN PUANTİYELİ ESERLERİNE BİR BAKIŞ

Öz

Yayoi Kusama 1929 yılında Japonya’da doğmuştur. Çocukluğundan beri halüsinasyon gördüğünü, çiçeklerle konuştuğunu, etrafındaki eşyaların bir anda arttığını ve onu daralttığını anlatmıştır. Bu gördüklerini insanlara anlatabilmek için zamanla sayısız eser üretmiştir. Eserlerinde kullandığı ayna yardımı ile tek olan görüntünün sonsuz sayıya ulaştırılabileceğini, küçük bir mekânın sonsuz büyüklüğe vardırılabileceğini ispatlamaya çalışmıştır. Bunun yanı sıra ‘Sonsuzluk Odaları’ gibi çalışmalarında bildik mekânları izleyiciler yardımı ile bilinmedik mekânlara dönüştürdüğü işler de ortaya koymuş ve insanların var olan mekanları kendilerinin nasıl bozduklarını görmelerini istemiştir. Sanatçı değişken ruh durumundaki hastalıkları çözmek için gördüğü hayallerini sanatla birleştirmiş ve hastalıklı durumlarını yenmeyi başarmıştır. Yayoi Kusama, 1960’lardan beri çağdaş sanatın içinde olmuştur. Enstalasyonun öncülerinden olan sanatçı feminist sanatın da ilklerinden olmuştur. Beden sanatında kendi gövdesini de kullanmış ve zamanına göre sıra dışı ve avangart çalışmalar yapmıştır. Birçok sanatçıya ilham kaynağı da olan sanatçının hayatı Japonya’dan New-York’a ve tekrar Japonya’ya gidiş gelişlerle geçmiş bir serüvenler toplamıdır. Bu çalışmada Yayoi Kusama’nın puantiyelerle başlayan yaşam öyküsü üzerinde durulmuş ve puantiyelerin yer aldığı eserlerinden bazıları ele alınarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın “Giriş” bölümünde Yayoi Kusama hakkında bilgi verilmiş olup “Yayoi Kusama’nın Sanat Yaşamı” başlığı altındaki bölümde sanatçıya ait örnek eser görselleri yardımı ile sanat hayatından bahsedilmiştir. “Eser-Mekan İlişkisi Bağlamında Yayoi Kusama’nın Puantiye İçeren Eserlerine Bir Bakış” adlı bölümde ise “Obliteration Room (Yok Oluş Odası) Dıştan Görünüş”, “All the Eternal Love I Have for the Pumpkins (Bal Kabaklarına Olan Ebedi Aşkım)”, “Polka Dot Madness (Polka Nokta Çılgınlığı)” isimli çalışmaları başlıklar halinde ele alınmış ve puantiye içerikleri ile sanat ilişkisi kapsamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yayoi Kusama
• Çağdaş Sanat
• Puantiye
• Ayna
• Sonsuzluk

A LOOK AT YAYOI KUSAMA’S POLKA DOT WORKS İN THE CONTEXT OF THE WORK-SPACE RELATIONSHIP IN CONTEMPORARY ART

Öz

Yayoi Kusama was born in Japan in 1929. He explained that he had hallucinations since his childhood, that he talked to flowers, and that the objects around him suddenly increased and made him narrow. Over time, he produced countless works to explain what he saw to people. With the help of the mirror he used in his works, he tried to prove that a single image could be increased to an infinite number and that a small space could be made infinite. In addition, he has also produced works such as ‘Infinity Rooms’, in which he transforms familiar spaces into unknown spaces with the help of the audience, and wants people to see how they themselves destroy existing spaces. The artist combined his dreams with art to solve his mood swings and managed to overcome his illnesses. Yayoi Kusama has been involved in contemporary art since the 1960s. The artist, who was one of the pioneers of installation, was also one of the first in feminist art. She also used her own body in body art and created extraordinary and avant-garde works for her time. The life of the artist, who is also a source of inspiration for many artists, is a collection of adventures from Japan to New York and back to Japan. In this study, Yayoi Kusama’s life story, which started with polka dots, was emphasized and some of her works in which polka dots were included were evaluated. In the “Introduction” section of the research, information about Yayoi Kusama was given, and in the section titled “Yayoi Kusama’s Art Life”, her artistic life was mentioned with the help of sample artwork images of the artist. In the section titled “A Look at Yayoi Kusama’s Works Containing Polka Dots in the Context of the Work- Space Relationship”, her works titled “Obliteration Room Exterior View”, “All the Eternal Love I Have for the Pumpkins”, “Polka Dot Madness” are discussed under the headings and evaluated within the scope of the relationship between polka dot contents and art.

Anahtar Kelimeler

• Yayoi Kusama
• Contemporary Art
• Polka Dot
• Mirror
• Infinity

Kaynakça

1. Çelikbaş, Öz, E. (2020). Sanatın İyileştirici Gücü: Terapötik Sanat ve Yayoi Kusama, Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi, Cil:7 Sayı: 51, Sayfa Aralığı: 565-572, http://dx.doi.org/10.26450/ jshsr.1800
2. Hoptman, L., Tatehata, A. & Kultermann, U. (2003). Yayoi Kusama. Phaidon, New York.
3. Kaplan, S. (2009). Nokta ve Çizginin Resimsel Anlatımda Kullanımı, Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi, Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Eskişehir.
4. Kıran, H. (2013). Puantiyeli Sonsuzluğun Obsesif Sanatçısı: “Yayoi Kusama”, Sanat ve Tasarım Dergisi, C: 4. S: 4. SA: 117-126, https://dergipark.org.tr/tr/pub/sanattasarim/issue/20648/220301
5. Küçüköner, H. (2022). Çağdaş Sanatta Eser – Mekan İlişkisi, Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik (Doktora) Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
6. Meyer, I. (2023), Yayoi Kusama – Japonya’nın Sorunlu Puantiyeli Dahisi, https://artincontext.org/yayoikusama/
7. Sanal 1. Oggusto, (2023), Yayoi Kusama: Hayatı, Eserleri ve Bilinmeyenleri, https://www.oggusto.com/sanat/ sanatci/yayoi-kusama-hayati-eserleri-ve-bilinmeyenleri
8. Shore, R. (2023). Sanatçıların Yaşamları Yayoi Kusama, Hayalperest Yayınevi, İstanbul.