KEMALETTİN TUĞCU'NUN ÇOCUK ROMANLARINDA TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Çocuklarda cinsiyet rollerinin öğretiminde önemli kuramlardan birisi de sosyal öğrenme kuramıdır. Bu kurama göre çocuklar, öncelikle yakın çevresinde gördüğü, ardından kitle iletişim araçlarını takip ederken fark ettiği, daha sonra ise gerek okulda işlediği gerek evde okuduğu kitaplarında ve özellikle kendi yaş grubuna uygun roman, öykü gibi kurmaca metinlerde hayallerinde birebir yaşatıp zihninde canlandırdığı kişilerden genellikle hemcinsinden seçmeler yaparak, onları rol model olarak belirler. Kimi zaman model aldığı bireyleri taklit eder, kimi zaman da o bireylere öykünür. Böylece birey sosyal ortamında var olan bir yığın uyaran tarafından koşullandırılarak cinsiyet rolünü benimsemiş olur. Çalışmada çocuk ve gençlik romanları arasında önemli bir yeri olan Kemalettin Tuğcu’nun sayısı üç yüze yakın olan romanlarından basit seçkisiz örnekleme (Simple Random Sampling) yöntemi kullanılarak yirmi iki tanesi belirlenmiştir. Bu kapsamda araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden belge çözümleme (document analysis) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Amacımız yazarın roman kişilerini, toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında belirleyerek Türkçe öğretiminde çocuk yazını açısından toplumsal cinsiyet rolleri olgusunu sorgulamaktır.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal cinsiyet
• sosyal öğrenme kuramı
• toplumsal cinsiyet rolleri
• toplumsal cinsiyetçilik
• çocuk yazını
• roman

AN INVESTIGATION ON GENDER ROLE ATTAINMENT IN CHILDREN LITERATURE TROUGH KEMALETTİN TUĞCU’S NOVELS

Abstract

Social learning theory is one of the important theories of gender role education in children. According to this theory, children imitate the role models that they created from the same-sex selection of people that they encounter in their entourage, by means of visual media, through the lecture books they read in the school or fictional story books that are suitable for their age, and that they imagined in their fantasies through these inputs. By this way, the children adopt the gender role by the conditioning of these stimulus generated by their social environment. In this study, twenty two novels have been chosen among approximately three hundred children’s and young adult novels of Kemalettin Tugcu with simple random sampling. Document analysis technique within qualitative research methodology has been applied. The aim of the study is to investigate the gender roles phenomenon in Children’s Literature through Tugcu’s work in terms of the gender division of labour within the household, stereotypes and occupational stereotypes.

Keywords

• Sex
• Gender
• roles of gender
• occupational stereotypes
• stereotypes
• social learning teory
• children litarature
• novel

Kaynakça

1. Akın, A. ve Demirel, S. (2003). Toplumsal Cinsiyet Kavramı ve Sağlığa Etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 25,4,73-82. Alptekin, Kamil (2002). “Kadının Statüsü, 1974-1999 Yılları Arasında Türkiye'deki Tamamlanmamış İntiharların Coğrafi Yerleşim Birimlerine ve Cinsiyete Göre Dağılımı”, (Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Disiplinler arası Sosyal Psikiyatri Ana Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara). Arslan, Şengül Altan (2000). Ders Kitaplarında Cinsiyetçilik, TC Başbakanlık Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara). Dökmen Y. Z. (2004) Toplumsal Cinsiyet Sosyal Psikolojik Açıklamalar. Ankara: Sistem Yayıncılık Esen, Yasemin.; Bağlı, Melike Türkan (2002) “İlköğretim Ders Kitaplarındaki Kadın ve Erkek Resimlerine İlişkin Bir İnceleme”, (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, cilt:35, sayı:1-2, Ankara).
2. Gök, Fatma (2004) “ Eğitimde Cinsiyetçilik Bağımsız Bildiriler”, (Eğitim-Sen 1. Kadın Kurultayı, Eğitim-Sen Yayınları, Ankara), 167-174 Gülay G., Bener Ö.(2011) “Kadınların Toplumsal Cinsiyet Rolleri Çerçevesinde Aile İçi Yaşamı Algılama Biçimleri” TSA / Yıl: 15 S: 3. s.157-171 Hatice Tezer Asan, “Ders Kitaplarında Cinsiyetçilik ve Öğretmenlerin Cinsiyetçilik Algılarının Saptanması,” Fe Dergi 2, sayı 2 (2010): 65-74. Helvacıoğlu, Firdevs (1994), “1928’den 1994’e Ders Kitaplarında Cinsiyetçilik” (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi Bölümü, İstanbul). Helvacıoğlu, Firdevs,(1996) Ders Kitaplarında Cinsiyetçilik, (Kaynak Yayınları, İstanbul). Kaplan, E.(1997) “Çocuk Bakımı: Sorunlar- Çözüm Önerileri”, (Kadınların Gündemi içinde, der. Necla ARAT, Say Yayınları, İstanbul), 52.