SINIF ÖĞRETMENLERİNİN SOSYAL BİLGİLER PROGRAMINDAKİ DEĞERLERLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ VE BUNLARIN KAZANDIRILMASINA İLİŞKİN UYGULAMALARI

Öz

Bu çalışmanın amacı İlköğretim 4. ve 5. Sınıf Öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan en önem verdikleri değerler, değerlere ilişkin algıları, görüşleri ve sınıfta uyguladıkları etkinlikleri belirlemektir. Araştırma durum çalışmasıdır ve nitel, nicel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Konya ili Karatay, Meram, Selçuklu merkez ilçelerinde 18 okulda görev yapan 4. ve 5. sınıf öğretmenlerinden, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesine göre seçilmiş 124 katılımcı öğretmeni kapsamaktadır. Araştırmada veriler 124 katılımcı öğretmenle görüşme formuyla yüz yüze veya mail yoluyla görüşleri alınarak elde edilmiştir. Nitel veriler betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak, nicel veriler ise SPSS paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları incelendiğinde; Sosyal Bilgiler Öğretim Programındaki değerlerden 4. ve 5. Sınıf öğretmenlerinin en önem verdikleri değerin “adil olma” en az önem verdikleri değerin de “estetik” değeri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Görüşme formunda yer alan nitel soruların sonuçlarına göre öğretmenler değerlerin bireylerin kişilik oluşumunda önemli bir yere sahip olduğunu, toplumun kültür yapısının da değerlerin oluşumunda etkili olduğunu düşünmektedirler. Genel olarak Sosyal Bilgiler Öğretim Programındaki değerlerle görüşme yapılan öğretmenlerin bireysel değerleri örtüşmektedir. Değerler eğitiminde en çok sorumluluğun aile daha sonra okul ve öğretmene düştüğü görüşündedirler. Değerlerin kazanılıp kazanılmadığını daha çok gözlem yaparak değerlendirmektedirler. Ayrıca genel olarak günümüzde değerlerin yozlaştığını düşünmektedirler. Sınıflarda değerler eğitimine yönelik yapılan etkinliklere ve uygulanan yöntem, strateji ve tekniklere baktığımızda ise çoğu Sosyal Bilgiler Ders Kitabı veya Sosyal Bilgiler Çalışma Kitabı’nda yer almaktadır. Kullanılan materyaller ise kolay ulaşılabilir materyallerdir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Bilgiler Öğretim Programı
• Değer ve Değerler Eğitimi
• -

PRIMARY SCHOOL TEACHERS’ OPINIONS ABOUT THE VALUES IN SOCIAL SCIENCES PROGRAMME AND THEIR PRACTICES FOR HAVING THEM ACQUIRED

Abstract

The aim of this research is to determine the values in Social Sciences Teaching Programme which are most appreciated by Primary School 4th and 5th grades’ Teachers, their perception and opinions about these values and the activities that they do in classroom. This research is a case study and qualitative and quantitive research methods have been used together. The sample of the research includes 18 schools in the center of the city, Konya in 2011-2012 Academic Year and 124 participating Primary School 4th and 5th grades’ Teachers. The data in research have been obtained by having 124 participating teachers’ opinions through interview forms via e-mail or face-to-face. The qualitative data have been considered by using descriptive analysis approach and the quantitive data have been considered by using SPSS analysis approach. When the findings of the research have been examined, it has been concluded that among the values in Social Sciences Teaching Programme “being fair” is the most appreciated value and “aesthetic” is the least appreciated value by 4th and 5th grades’ teachers. According to the results of the qualitative questions taking part in the interview form, the teachers think that the values have a very important role in the personality formation of the individual and the cultural structure of the society is also influential for the formation of the values. Generally, the individual values of the teachers correspond to the values in Social Sciences Teaching Programme. They have the opinions that the family has the most responsibility in the education of the values, and then the school and the teacher. They evaluate whether the values have been attained or not by making mostly an observation. Also, generally they think that the values have degenerated today. When we look at the activities done and methods, strategies and techniques applied for values education in the classrooms, most of them take part in Social Sciences Course Book or Social Sciences Workbook. Materials used are also easily reachable ones.

Keywords

• Social Sciences Teaching Programme
• Value and Values Education
• -

Kaynakça

1. Ata, B. (2011). Sosyal Bilgiler Öğretim Programı. Editör: Cemil Öztürk. Sosyal Bilgiler Öğretimi ve Demokratik Vatandaşlık Eğitimi.(1. Baskı) Ankara: PegemA Yayıncılık Avşaroğlu, S. (2011). Okul Dönemi Çocuklarında Gelişim Dönemleri. Editörler: Refik Turan, Ali Murat Sünbül ve Hakan Akdağ. Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar. (1. Baskı) Ankara: PegemA Yayıncılık. (288- 319). Bacanlı, H. (2002). Psikolojik Kavram Analizleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
2. Cüceloğlu, D. (1999). Anlamlı ve Coşkulu Bir Yaşam İçin Savaşçı. İstanbul: Sistem Yayıncılık.