ÇOCUĞUN SÖZCÜK DAĞARCIĞINI GELİŞTİRMEDE ANADOLU MASALLARININ YERİ
Öz
Masallar, ortaya çıktığı coğrafyanın kültürünü yansıtması açısından son derece önemli anonim halk anlatılarıdır. Konuları, dil ve anlatımı, didaktik olma özelliği bakımından sözlü geleneğin vazgeçemediği değerlerdir. Masallar; bireyin düşünme, duyma, inanma, hissetme ve düş kurma becerilerini geliştirmektedir. Masal kahramanlarının yolculuğu, herkesin ilgisini çekmiş ve kahramanların yollarına çıkan engellerle mücadele etme biçimi dinleyiciyi / okuyucuyu her zaman yüreklendirmiştir. Masallar, her yaş için önem arz etmektedir ancak en çok çocuklar üzerinde etkilidir çünkü çocukların hayal gücü, büyüklere oranla daha gelişmiş ve daha sınırsızdır. Çocuklar dinledikleri masalların etkisinde daha kolay kalmakta; masallardaki güzel prenseslerle ya da yiğit kahramanlarla kendilerini özdeşleştirmekte ve karşılaştığı sorunlar için tıpkı masallardakine benzer mucizeler arayarak yaratıcılığını geliştirmektedir. Bunun yanı sıra masallar, sahip olduğu söz varlığı açısından da çocuğun dil gelişimine katkı sağlamaktadır. Çocuk yaşadığı toplumun kültürünü, değerlerini edindiği anadil sayesinde kavrar. Masallardaki sözcükler, tekerlemeler, deyimler, ikilemeler, halk söyleyişleri, yöresel deyişler… sözcük dağarcığını zenginleştirmektedir. Dilin ses bilgisinden biçim bilgisine, söz diziminden anlam bilgisine bütün alanlardaki yapısal özelliklerini kavramada masallardan destek almak, dil öğretimini eğlenerek öğrenme biçimine sokacaktır. Çocuğun ailesinde öğrenmeye başlayıp okulda formal olarak aldığı eğitimle geliştirdiği dil ediminde masallardan yararlanmak, bir yandan da düşünce eğitimini besleyeceğinden düşünen beyinlerin yetiştirilmesi açısından anlamlıdır. Bireyin kendini anlatma ve karşısındakini anlama becerisinde sahip olduğu sözcük varlığı büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada çocuk için sözcük dağarcığının, dil öğretiminde masallardan yararlanmanın önemi vurgulanmakta ve Anadolu Masallarının dağarcığın geliştirilmesine olan katkıları üzerinde durulmaktadır. Araştırma kapsamında rastgele seçilen 5 Anadolu masalı incelenmiştir. Çalışma, tarama yöntemine dayalı metin incelemesi yapılarak değerlendirilmiştir. Veriler, temel söz varlığı, deyimler ve ikilemeler başlıkları altında analiz edilmiştir. Dil edinimi ile masallar arasındaki ilişki örnekler verilerek değerlendirilmektedir. İncelenen metinlerdeki söz varlığının zenginliği ve çeşitliliği, Anadolu masallarının çocuğun dil gelişimine ve söz varlığına büyük katkı sağladığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
THE IMPORTANCE OF ANATOLIAN STORIES IN ENHANCING CHILD’S VOCABULARY KNOWLEDGE
Abstract
Tales are quietly important folk narrations in terms of reflecting the culture of the geography where they arise. They are indispensable for oral tradition in terms of being didactic, their themes, language and expression. Tales also improve the ability of thinking, hearing, feeling, and imagining. The journey of the characters in the tales attract the attention of everyone and the way the characters struggle with the obstacles encourage the audiences / reader at all times. Tales are crucial for all ages but they are mostly important for children since the imagination of children is more sophisticated and limitless. It is easier for children to be impressed by the tales they heard. They take beautiful princesses and heroes as an example and they get more imaginative to find solutions to their problems just like in the tales. Besides all of the advantages, tales contribute to the child’s language acquisition by the wide range of vocabulary that they include. Children comprehend the society’s culture and value by means of their mother tongue. All of the words, tongue twisters, idioms, reduplications, public conversations and traditional, enrich the vocabulary knowledge. Taking support form tales in comprehending all areas in language learning, from phonology to morphology or from syntax to semantics, will make it fun to learn the language. Children learn the language in the family at first and continue learning at school formally. It should not be forgotten the importance of vocabulary knowledge in getting to know the world and the interaction between the people. Vocabulary is again very important for people to express themselves and understand the people. In this study, it is emphasized vocabulary knowledge and making use of tales in language acquisition and Anatolian Tales’ contribution to enhancing vocabulary. Five Anatolian tales that were chosen randomly were examined within the context of the research. The study was evaluated by doing text analysis based screening method. The data were analyzed under the headings of basic corevocabulary, idioms and handiadyoins. The relation between language acquisition and tales are evaluated by giving examples. The richness and diversity of corevocabulary in the examined texts reveal that the Anatolian tales have a great contribution to child’s language development and corevocabularyt.
Keywords
