Atilla İlhan’ın Pia Şiirinde İmkânsız

Öz

Sigmund Freud’un öğrencilerinden olan Jacques Lacan, psikanaliz alanında ortaya koyduğu kavramlarla felsefe, psikoloji ve dilbilimi diyalektik olarak ifade etmiştir. Lacan, hocası Freud’un teorilerini yeniden okuyarak sistematikleştirmiştir. Bunu yaparken de Gerçek, imgesel, simgesel, ayna evresi, jouissance, Öteki gibi bir dizi yeni kavram üretmiştir. Lacan bu kavramları sürekli değiştirip geliştirmiştir. Böylece Lacan’ın metaforik dili kavramsal açıdan zenginleşirken bilimsel açıdan anlaşılması güç bir hale gelmiştir. Lacan’da anahtar kavram arzudur. Arzuyu ortaya çıkaran ise ilk Öteki’den ayrılışın ortaya çıkardığı eksikliktir. Özne bu kayıp nesneyi bulunca tamamlanacağını düşünür. Oysa arzulamaya neden olan nesnenin hiçbir mevcudiyeti yoktur. Bu nedenle kayıp nesne ulaşılmazdır. Kayıp nesne doğası gereği yapısal olarak imkânsızdır. İmkânsız nesnenin yerini doldurmak için arzu nesneleri üretilir. Bunlardan objet petit a ayrıcalıklı nesnedir. Çünkü objet petit a’yı ortaya çıkaran şey bu nesnenin/ imkânsızın feda edilmesidir. Kayıp nesne sayesinde özne kurulur. Nesnenin eksikliği öznenin dünyayla ilişki kurmasının sebebidir. Özneye bu ilişkiye iten kayıp nesneye kavuşma ümididir. Cumhuriyet Dönemi’nin önemli şairlerinden olan Attila İlhan, toplumsal temalardan bireysel izleklere geçtiği, 1954’te Sisler Bulvarı kitabında yayımladığı Pia isimli şiirinde kayıp nesnenin arayışını dile getirmektedir. Bu çalışmada Attila İlhan’ın Pia isimli şiiri Jacques Lacan’ın ortaya koyduğu kavramlarla incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Attila İlhan
• Pia
• Lacan
• İmkansız
• Objet Petit a

The Impossible in Atilla İlhan's Poem Pia

Abstract

Jacques Lacan, one of Sigmund Freud's students, expressed philosophy, psychology and linguistics dialectically with the concepts he put forward in the field of psychoanalysis. Lacan systematized the theories of his teacher Freud by re-reading them. In doing so, he produced a series of new concepts such as the Real, the imaginary, the symbolic, the mirror phase, jouissance, the Other. Lacan constantly changed and developed these concepts. Thus, Lacan's metaphorical language became conceptually rich and scientifically difficult to understand. The key concept in Lacan is desire. What brings desire into being is the lack that arises from the separation from the first Other. The subject thinks that this loss will be completed when he finds the object. However, the object that causes desire has no existence. Therefore, the lost object is unattainable. The lost object is structurally impossible by nature. Objects of desire are produced to replace the impossible object. Of these, the objet petit a is the privileged object. Because it is the sacrifice of this object/impossibility that creates the objet petit a. The subject is established through the missing object. The lack of the object is the reason why the subject establishes a relationship with the world. It is the hope of regaining the lost object that pushes the subject into this relationship. Attila İlhan, one of the most important poets of the Republican Era, expresses the search for the lost object in his poem Pia, which he published in 1954 in his book Boulevard of the Mist, in which he shifts from social themes to individual themes. In this study, Attila İlhan's poem Pia will be analyzed with the concepts put forward by Jacques Lacan.

Keywords

• Attila İlhan
• Pia
• Lacan
• İmpossible
• Objet Petit a

Kaynakça

1. Badiou, A. (2018). Beckett tükenmeyen arzu. Z. Turan (Çev.), Sel Yayıncılık.
2. Bayrak, Ö. (2023). Türk romanında arzunun görüngüleri. Günce Yayınları.
3. Bayram, S. (2019). Sisler bulvarı’nda mekân/sızlık algısı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12 (65), 71-76.
4. Derhem, E. G. (2023). Yusuf Atılgan’ın öykülerinde imgesel hayaller simgesel gerçekler. Söylem Filoloji Dergisi, 8(2), 455-464.
5. Ecevit, H. (2019). Attila İlhan’ın şiirlerinde kadın. Yüksek lisans tezi,Trakya Üniversitesi, Edirne.
6. Fink, B. (2019). Lacan’da aşk VIII. seminer aktarım üstüne bir inceleme. E.O. Gezmiş, Z. Oğuz (Çev.), Kolektif Kitap.
7. Gözükaraoğlu, D. (2011). Attila İlhan şiirlerinin dili. Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi, Edirne.
8. Grozs, E. (2019). Jacques Lacan feminist bir giriş. Ö. Çakmak (Çev.), Otonom Yayıncılık.

9. Hamişoğlu, S. (2021). Mavi Grubu, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı. İlbilge Yayıncılık.
10. Homer, S. (2016). Jacques Lacan. A. Aydın (Çev.), Phoenix Yayınevi.
11. İlhan, A. (2017). Sisler bulvarı. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
12. İlhan, A. (2018). Korkunun krallığı. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
13. Kandemir, M. (2018). Arzu ve acı. Gece Kitaplığı.
14. Kaplan, M. (2008). Şiir tahlilleri 2 (Cumhuriyet Devri Türk şiiri). (17. Baskı), Dergâh Yayınları.
15. Lacan, (2019). Yine, hala. M. Erşen (Çev.), Metis Yayınları
16. Lacan, J. (1991). The seminar of Jacques Lacan: book 1, the ego in Freud’s theory and in the technique of psychoanalysis, S.Tomaselli (Çev.), New York: Norton.
17. McGowan, T. (2012). Gerçek bakış. Z. Ö. Barkot (Çev.), Say Yayınları.
18. McGowan, T. (2018). Sahip olmadığımız şeyin keyfini sürmek psikanalizin politik projesi. K. Güleç (Çev.), İmge Kitabevi.
19. Pala, İ. (2003). Leyla ile Mecnun. İstanbul: L&M Yayınları.
20. Reik, T. (2006). Aşk ve şehvet üzerine romantik ve cinsel duyguların psikanalizi 1. kitap. A. Kılıçlıoğlu (Çev.), Say Yayınları.
21. Soysal, Ö. (2009). Başlangıçta zevk vardı, MonoKL Lacan Seçkisi, 6(7) 606-610.
22. Žižek, S. (2005). Yamuk bakmak popüler kültürden Jacques Lacan’a giriş. T. Birkan (Çev.), Metis Yayınları.
23. Žižek, S. (2014). Paralaks. S. Gürses, (Çev.), Encore Yayınları.
24. Žižek, S. (2015). Hiçten az Hegel ve diyalektik materyalizmin gölgesi. E. Ünal (Çev.), Encore Yayınları.
25. Zupančič, A. (2018). Cinsellik nedir? B. E. Aksoy (Çev.), Metis Yayınları.