YABANCILARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE TÜRKÇE BİLİMSEL METİNLERİN İNCELENMESİ

Öz

Bilgilendirici metin türünün altında yer alan bilimsel metinlerin işlevleri bir araştırmanın sonuçlarına gönderimde bulunma, belirli araştırma sonuçlarını yeniden yorumlama ya da özgün sonuçlara ulaşmadır. Alanyazına bakıldığında bilimsel metin oluşturmaya yönelik çalışmaların son zamanlarda arttığı gözlenmekle birlikte istenilen verimin sağlanamadığı görülmektedir. Türkçenin anadili olarak öğretimi yanında yabancı dil olarak öğretimi de önem kazanmaya başlamış bir alandır. Bu nedenle yabancılara Türkçe öğretimi alanında verimin artırılabilmesi için bu tür çalışmaların yapılması zorunlu duruma gelmiştir. Çalışmanın amacı, Uluslararası Türkçenin Eğitimi Öğretimi Kurultayları’nın bildiri kitaplarında tam metin olarak yer alan yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ile ilgili bilimsel metinlerin retorik düzenlenişiyle ilgili yönelimleri belirlemek ve bu metinleri metin türüne özgü işlevleri bakımından değerlendirmektir. Çalışmada ortaya konan bulgu ve belirlemeler Türkçe olarak yazılan ve bildiri kitaplarında tam metin olarak yer alan yabancılara Türkçe öğretimiyle ilgili toplam 64 metinden oluşturulmuş bir bütünceye dayanmaktadır. Çalışma nitel araştırma yöntemi ile yapılandırılmıştır. Veriler nitel veri toplama tekniklerinden belge tarama yoluyla elde edilerek Huber ve Uzun’un (2001) belirtmiş olduğu bilimsel metin ölçütleri çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın örnekleminde yer alan 64 makalenin 2’sinde giriş, ana ve sonuç bölümlerinde beklenen işlevsel adımların hiçbirinin bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Giriş, ana ve sonuç bölümlerindeki işlevsel adımların tamamının yer aldığı çalışma bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akademik Metin
• Akademik Söylem
• Metindilbilim

REVIEW OF TURKISH SCIENTIFIC TEXTS ON TEACHING TURKISH AS A FOREIGN LANGUAGE

Abstract

The functions of the scientific texts under the informative text type are referring to the results of a research, reinterpreting certain research results, or reaching original results. When literature reviewed, it is observed that although the studies for creating scientific text have increased recently, it seems that the desired outcome is not achieved. In addition to teaching Turkish as a mother tongue, teaching it as a foreign language has also started to gain importance. For this reason, it is necessary to carry out such studies in order to increase the productivity in the field of teaching Turkish to foreigners. The aim of the study is to determine the orientations related to the rhetorical arrangement of the scientific texts on teaching of Turkish as a foreign language, which are included in the textbooks of the International Training and Education of Turkish Language Congresses as a full text and to evaluate these texts in terms of their specific functions. Findings and determinations revealed in the study are based on a corpus comprised of a total of 64 texts included in proceedings books, written in Turkish and related to teaching Turkish to foreigners. The study is structured by qualitative research method. The data were obtained by qualitative data collection techniques through document scanning and were examined within the framework of the scientific text criteria specified by Huber and Uzun (2001). Two out of 64 articles in the sample of the study revealed that none of the expected functional steps in the introduction, main and final sections were found. No work has been found that covers all of the functional steps in the introduction, main and final sections.

Keywords

• Academic texts
• Academic Discourse
• Textlinguistics

Kaynakça

1. Bhatia, V. K. (2013). Analysing Genre: Language Use in Professional Settings. New York: Routledge.
2. Biber, D. ve Conrad, S. (2009). Register, Genre and Style. New York: Cambridge University Press.
3. Fidan, Ö. (2008). Türkiye’de Dilbilim Alanında Öğrenciler Tarafından Yazılan Araştırma Yazılarının Giriş Bölümlerinde Türe Özgü Yapılanmalar. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. Huber, E. ve Uzun, L. (2001). Metin Türü ve Yazma Edimi İlişkisi: Bilimsel Metin Yazma Edimi. Dilbilim Araştırmaları. 9-35.
5. Huber, E. ve Uzun, L. (2000). Dilbilim Alanında Türkçe Yazılan Bilimsel Metinler Üzerine Gözlemler. XIII. Dilbilim Kurultayı Bildirileri. Haz. Özsoy, A. S. ve Erguvanlı Taylan, E. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları. 201-215.
6. Hyland, K. (2005). Metadiscourse: Exploring Interaction in Writting. London: Continuum International Publishing.
7. Hyland, K. (2006). English for Academic Purposes: An Advanced Resource Book. New York: Routledge.
8. Hyland, K. (2009). Academic Discourse. English in a Global Context. London: Continuum International Publishing.

9. Kan, M. O. (2014). Sözbilimsel Yapı Temelli Bir Metindilbilim Çözümlemesi: Türkçe Eğitimi Alanındaki Yüksek Lisans Tezlerinin Sözbilimsel Yapı Özellikleri. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Kan, M. O. ve Uzun, G. L. (2014). Türkçe Eğitimi Alanındaki Yüksek Lisans Tezlerinin Bulgular, Tartışma, Sonuç Bölümlerine İlişkin Sözbilimsel Yapı Özellikleri. Anadili Eğitimi Dergisi, 2 (3): 1-19.
11. Kan, M. O. ve Uzun, G. L. (2015). Türkçe Eğitimi Alanındaki Yüksek Lisans Tezlerinin Giriş Bölümlerine İlişkin Sözbilimsel Hareket ve Adımlar. Zeitschrift für die Welt der Türken. 7(3): 3-52.
12. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.