DİNLEME BECERİSİ ÜZERİNE YAZILAN MAKALELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Temel dil becerilerinden biri olan dinleme, aynı zamanda günlük iletişimde en çok kullanılan beceridir. Bu sebeple bu becerinin geliştirilmesi için yapılacak çalışmalar oldukça önemlidir. Bu araştırmanın amacı dinleme becerisi üzerine yapılan akademik çalışmaları çeşitli yönlerden alıp değerlendirmektir. Betimsel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmada 2007-2016 yılları arasında 67 farklı dergide yayımlanan 150 makale içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Söz konusu makaleler yayım yılı, yazar sayısı, makale türü (özgün, tez ye da bildiriden üretilmiş), temel dil becerilerine göre dağılım, örneklem/çalışma grubu, araştırma türü ve araştırma konusu olmak üzere yedi başlık altında incelenmiştir. Ulaşılan bulgular grafik ve tablolar hâlinde sunulmuş, frekans ve yüzde değerleri verilmiştir. Araştırma sonucuna göre dinleme becerisi üzerine yazılan makale sayısının son yıllarda önemli oranda arttığı, makalelerin genelde özgün ve tek veya iki yazarlı çalışmalar olduğu görülmüştür. Yalnızca dinleme becerisini ele alan makalelerin çoğunlukta olduğu, araştırmalarda çalışma grubu olarak daha çok öğrencilerin, öğrenciler arasında ise genelde ortaokul ve lisans seviyesindeki öğrencilerin tercih edildiği belirlenmiştir. Araştırmalarda tarama ve doküman inceleme çalışmalarına ağırlık verildiği; dinleme strateji, yöntem ve teknikleri ile dinleme etkinlikleri ve dinleme metinlerinin en çok ele alınan konular olduğu tespit edilmiştir. Ulaşılan sonuçlar temel dil becerilerine yönelik yapılan başka çalışmalarla karşılaştırılmış, dinleme becerisi üzerine yapılabilecek araştırmalara dönük öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe eğitimi
• dil becerileri
• dinleme becerisi
• içerik analizi

ASSESSMENT OF ARTICLES ON LISTENING SKILL

Abstract

One of the basic language skills, listening is the most commonly used skill in daily life as well. Therefore, studies to be conducted for improving this skill are very important. This study aims to assess academic studies on listening skill from various aspects. This study is based on descriptive survey model and analyzes 150 articles published in 67 different journals between 2007-2016 through content analysis method. These articles are analyzed under seven titles being publication year, number of authors, article type (original, thesis or publication-based), distribution by basic language skills, sampling/research group, research type and research subject. The obtained findings are presented in charts and tables and related frequency and percentage values are presented as well. According to this study, the number of articles written on listening skill has significantly increased in recent years and these articles are mostly original papers with single author or two authors. It is also found that articles written solely on listening skill are in majority and research group is mostly students in these studies. It is detected that these students are mostly on secondary school and undergraduate education level. It is detected that the analyzed research mostly focus on survey and document analysis studies; the most commonly examined subjects are found as follows, listening strategies, methods and techniques, listening activities and listening texts. The obtained results are compared with other studies conducted on basic language skills and recommendations are made for further research to be conducted on listening skill.

Keywords

• Turkish education
• language skills
• listening skill
• content analysis

Kaynakça

1. Akaydın, Ş. ve Çeçen, M. A. (2015). Okuma becerisiyle ilgili makaleler üzerine bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 40 (178), 183-198.
2. Akaydın. B. B. ve Kaya, S. (2015). Türkiye’de ilkokul hayat bilgisi ve sosyal bilgiler alanında yapılan ve ulusal indeksli dergilerde yayınlanan araştırmalara yönelik bir inceleme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12 (30), 251-264.
3. Akbaba, R. S. ve Türel, Y. K. (2016). Yazma becerisinde dönüt ve dönüt aracı olarak kullanılan bilgisayara ilişkin bir derleme çalışması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5 (4), 2023-2040.
4. Aktaş, Ş. ve Gündüz, O. (2004). Yazılı ve sözlü anlatım-Kompozisyon sanatı. Ankara: Akçağ Yayınları.
5. Arı, G. (2013). Dinleme/izleme öğretimi. C. Yıldız (Ed). Yeni öğretim programına göre kuramdan uygulamaya Türkçe öğretimi (s. 189-215). Ankara: Pegem Yayınları.
6. Ataseven, N. ve Oğuz, A. (2015). Türkiye’de öğrenme stilleri konusunda yapılan tezlerin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4 (3), 192-205.
7. Aydın-Yılmaz, Z. (2007). Sınıf öğretmenlerine Türkçe öğretimi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
8. Baş, B. (2014). Okuma ve dinleme eğitimi açısından dil bilgisi öğretimi. M. Özbay (Ed). Türkçe eğitimi açısından dil bilgisi öğretimi (s. 197-227). Ankara: Pegem Yayınları.

9. Bektaş, M. ve Karadağ, B. (2013). Hayat bilgisi öğretimi alanında yapılan lisansüstü tezlerinin eğilimleri ve değerlendirilmesi. International Journal of Human Sciences, 10 (2), 113-129.
10. Bozkurt, B. Ü. ve Uzun, N. E. (2015). Türkçenin eğitimi-öğretimine ilişkin bir alanyazını değerlendirmesi: Uluslararası bilimsel toplantılarda eğilimler/yönelimler. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 1 (2), 1-15.
11. Brownell, J. (2013). Listening: Attitudes, principles and skills. New York: Routledge.
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayınları.
13. Calp, M. (2010). Özel eğitim alanı olarak Türkçe öğretimi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
14. Cihangir-Çankaya, Z. (2015). Kişiler arası ilişkiler ve iletişimde dinleme. A. Kaya (Ed). Kişiler arası ilişkiler ve etkili iletişim (s. 93-108). Ankara: Pegem Yayınları . Coşkun, E., Özçakmak, H. ve Balcı, A (2012). Türkçe eğitiminde eğilimler: 1981-2010 yılları arasında yapılan tezler üzerine bir meta-analiz çalışması. E. Yılmaz, M. Gedizli, E. Özcan ve Y. Koçmar (Ed). Türkçenin eğitimi-öğretimi üzerine çalışmalar (s. 204-212). Ankara: Pegem Yayınları.
15. Coşkun, E., Balcı, A. ve Özçakmak, H. (2013). Trends in writing education: An analysis of postgraduate theses written in Turkey. Procedia - Social and Behavioral Sciences 93, 1526–1530.
16. Çakmak, H. M. (2016). 2002-2015 yılları arasında yayımlanan fizik eğitimi makalelerinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (4), 328-337.
17. Çiçek, D. ve Koçak, N. (2012). Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan hakem denetimli makalelerin bibliyometrik profili. Türk Kütüphaneciliği Dergisi, 26 (4), 734-756.
18. Çiftçi, M. (2001). Dinleme eğitimi ve dinlemeyi etkileyen faktörler, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (1), 1-13.
19. Çiftçi, Ö. (2007). Aktif dinleme. Millî Eğitim Dergisi, 176, 231-242.