MEDYA OKURYAZARLIĞI İLE İLGİLİ LİSANSÜSTÜ TEZLERE YÖNELİK BİR İÇERİK ANALİZİ

Öz

Bilgi toplumu açısından medya okuryazarlığı becerilerinin kazandırılmasının önemli olduğu bilinmektedir. Medya okuryazarlığı günümüzde çok önemli bir kavramdır. Özellikle çocuklar ve gençler üzerinde medya ve diğer dijital ortamların olumlu ve olumsuz etkilerinin olması eğitimin konuları arasındadır. Araştırmada, medya okuryazarlığı üzerine hazırlanmış lisansüstü tezler hakkında bir içerik analizi yapmak amaçlanmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ulusal Tez Merkezi arşivinde yapılan tarama sonucunda medya okuryazarlığı üzerine yapılmış altmış (60) farklı tez çalışmasından erişime açık olan kırk beş (45) tez oluşturmaktadır. Bu tezlerin on üçü (13) doktora, geriye kalan otuz ikisi (32) yüksek lisans düzeyinde olan tezlerden oluşturmaktadır. Araştırma verileri doküman analizi ile sağlanmıştır. Medya okuryazarlığı ile ilgili lisansüstü tezlere dair bulgulardan hareketle; tez çalışmalarının 2007-2015 yılları arasına dağıldığı ayrıca 2010-2013 yılları arasında diğer yıllara göre daha fazla hazırlandığı ve düzey belirleme, etki, algı ile ilgili çalışmaların daha fazla olduğu görülmüştür. Bulgulardan hareketle, Türkçe eğitimi ve diğer alanlarda lisansüstü tezlere ek olarak medya okuryazarlığı ile ilgili çalışmaların artırılması ve konuya ilişkin farkındalık oluşturacak araştırmaların yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Medya okuryazarlığı
• lisansüstü tez
• içerik analizi

A CONTENT-ANALYSIS REGARDING POSTGRADUATE THESES PREPARED ON MEDIA LITERACY

Abstract

It is already known that should acquire the skills of media literacy in terms of information community. Media literacy is an important concept in nowadays. Especially because of positive and negative effects of media (digital environment etc.) on children and young adults, it became a significant issue in educational context. In this study, it is aimed to prepare a content-analysis regarding postgraduate theses prepared on media literacy. Research sample constitutes 45 theses with open access of 60 different theses on media literacy after scanning conducted at national thesis centre archive. 13 of these theses are doctoral theses and the rest 32 are master’s ones. Survey data has been obtained with document analysis method. Document review comprises the analysis of written materials containing information about facts which are aimed to be studied. Based on the meta-analysis study regarding postgraduate theses prepared on media literacy, it is seen that more studies were written between 2010 and 2013 than previous years and that there are more studies on determining the level of media literacy, influence and perception. In conclusion, it is suggested that studies on media literacy should be increased not just in the postgraduate fields and levels but also in Turkish education realm, and accordingly it should be employed to create awareness both at classes and students.

Keywords

• Media literacy Turkish education
• Postgraduate theses

Kaynakça

1. Akalın, H.Ş., Toparlı, R. ve Aksu, T. B. (2011). Resimli Okul Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
2. Aktı, S. (2011). İlköğretim Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Medya Okuryazarlığı ile Sosyal Beceri Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
3. Alpan Bangir, G. (2008). Görsel Okuryazarlık ve Öğretim Teknolojisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi., 5 (2), s.74-102.
4. Altun, A. (2010). Medya Okuryazarlığının Sosyal Bilgiler Programlarıyla İlişkilendirilmesi ve Öğretimi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
5. Altun, A. (2015). Medya Okuryazarlığı Eğitimine Yönelik Türkçe Yayınlar: Bir Bibliyografya Denemesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9;5-15.
6. Ankaralıgil, S. (2009). İlköğretim 6. ve 7. Sınıf öğrencilerinde Medya Okuryazarlığı ve Eleştirel Düşünme Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
7. Apak, Ö. (2008). Türkiye, Finlandiya ve İrlanda İlköğretim Programlarının Medya Okuryazarlığı Eğitimi Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
8. Aslan, H. (2009). Medya Okuryazarlığının Görsel Kültür ve Sanat Eğitimi Ekseninde Çözümlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuzmayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.

9. Aydemir, S. (2013). Ortaokul 8. Sınıf Öğrencilerinin Medya Okuryazarlık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi, Eskişehir
10. Aydoğdu, E. (2014). Medya Metinlerinin Bilinçli Okunmasında Medya Okuryazarlığı Dersinin Etkisi Üzerine Bir Analiz (Ankara İli Örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
11. Bacaksız, T. (2010). Medya Okuryazarlığı Dersinde Gazete ve Dergi Kullanımı İzmir’de Medya Okuryazarlığı Dersinin Öğrencilerin Gazete ve Dergi Okuma Alışkanlıklarına Olan Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
12. Bakan, U. (2010). İlköğretim Medya Okuryazarlığı Dersinin Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü, Erzurum.