Yabancılara Türkçe Öğretiminde Kullanılan Hikâye Kitaplarının İncelenmesi: Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Öğretimi A1-A2 Hikâye Seti Örneği

Öz

Dil, yabancılara Türkçe öğretimi derin tarihsel kökeniyle birlikte 21. yüzyılın ilk çeyreğinde ivme kazanmış; globalleşen dünyada Türkiye’nin son yıllardaki siyasal ve toplumsal rolündeki pozitif değişimi ile yabancı dil olarak Türkçe öğrenen kişilerin sayısı da bariz bir şekilde artmıştır. Pozitif yönlü bu hareketlilik ve değişim doğal olarak yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan materyallerin sayısını ve niteliğini de etkilemiş ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ders kitaplarında çeşitlilik artmıştır. Dil eğitimi açısından ders kitapları kadar öneme sahip olan bir diğer materyal de belirli bir plan, program dâhilinde ilerleyen hikâye kitabı setleridir. Bu hikâye kitabı setleri aracılığı ile yabancı dil öğrenen kişilerin kelime haznesi, iletişim becerileri, hedef dil ile ilgili altyapı bilgisi pekişecektir. Temel seviyede dil eğitimi hedef dil öğrenicisi açısından çok önemli bir basamaktır. Avrupa Birliği Dil Portfolyosu kapsamında A1-A2 olarak sınıflandırılan temel düzey; kapsam olarak öğrencinin hedef dil ile tanıştığı, temel ifade biçimlerini öğrendiği, ifade gücünün yapı taşını oluşturan kelime haznesinin pekiştirildiği aşamadır. İfade edilen bilgiler çerçevesinde A1-A2 düzeyindeki Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Öğretimi Hikâye Seti bünyesindeki 12 hikaye kitabı alıştırma tipleri, hedef kelimeler, görseller, mizanpaj, kültür akarımı vb. açılardan doküman inceleme yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Hikâye seti ile ilgili bulgular değerlendirildiğinde hedef kelime listelerinin belirli bir düzen içinde pekiştirilmek istendiği, öğrencinin hikâye kitapları bünyesindeki alıştırmalar aracılığı ile hedef dili özgür şekilde kullanmaya özendirildiği, hikâyelerin temel seviyede Türkçe öğrenen kişilerin ihtiyaçlarına göre dizayn edildiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancılara Türkçe öğretimi
• metin özellikleri
• okuma metinleri
• Diller için Ortak Başvuru Metni

Analyzing of Story Books Used in Turkish Teaching to Foreigners: A1-A2 Story Books of Yunus Emre Institute Sample

Abstract

Teaching Turkish as a foreign language has gained momentum in the first quarter of the 21st century with its deep historical origin; and the number of people who learn Turkish as a foreign language has increased with the positive change in the political and social role of Turkey in the globalizing world in recent years. This positive mobility and change naturally affected the number and quality of materials used in teaching Turkish as a foreign language. In this context, the diversity of course books in teaching Turkish as a foreign language has increased; digital and formal materials have become the leading locomotives. In terms of language education, another material that has as much importance as course books is a set of story books that goes through a specific plan and program. Through this set of story books, the vocabulary of foreign language learners, communication skills, and background knowledge about the target language will be enhanced. Language education at the basic level is a very important step in terms of the target language learners. The basic level, which is classified as A1-A2 within the context of the European Union Language Portfolio, is the stage in which the learner acquires the target language, learns the basic forms of expression, and reinforces the vocabulary of the expression power. Within the framework of the stated information, 12 story books within the Yunus Emre Institute Turkish Teaching Story Set at A1-A2 level were examined in terms of exercise types, target words, visuals, layout, culture flow, etc. using the document analysis method. When the findings related to the story set are evaluated, it is observed that the target word lists are wanted to be reinforced in a certain order, the students are encouraged to use the target language freely through the exercises in the story books, and the stories are designed according to the needs of Turkish learners at basic level.

Keywords

• Teaching Turkish as a foreign language
• text features
• reading texts
• Common Application Text for Languages

Kaynakça

1. Aksan, D. 1977. Her Yönüyle Dil, Ana Çizgileriyle Dilbilim I. Ankara: TDK Yayınları
2. Asutay, H. (2003), ‚Yabancı Dil Öğretiminde Kültür Bağlamı ve Öteki Dil‛, Ankara Üniversitesi (TÖMER) Dil Dergisi, 118. Ankara, Ankara Üniversitesi Basımevi, s.26-29
3. Çalık, T. (2001) Türkçe Ders Kitaplarının Biçim ve Tasarımı, Konu Alanı Ders Kitabı İnceleme Kılavuzu, Türkçe 1-8. Ankara: Nobel Yayın Dağıtımı.
4. Durmuş, M. (2013). Yabancılara Türkçe Öğretimi El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları
5. Erdem, M. D., Gün, M., Şengül, M., & Şimşek, R. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan okuma metinlerinin öğretim elemanlarınca diller için Avrupa ortak başvuru metni ve işlevsel metin özellikleri kapsamında değerlendirilmesi. Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(3), 455-476.
6. Göçer, A.,Moğul, S. (2011). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi İle İlgili Çalışmalara Genel Bir Bakış, TurkishStudies Volume 6/3 Summer, p. 797-8
7. Gün M., Akkaya A., Kara Ö. T. (2014) Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarının Türkçe Öğretim Merkezlerinde Görev Yapan Öğretim Elemanları Açısından Değerlendirilmesi. - Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/6 Spring,1-16, ANKARA-TURKEY
8. Kaplan, M. (2012). Kültür ve dil. İstanbul: Dergâh Yayınları. Sayfa: 2

9. Karababa, Z. C. (2009) “Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretimi ve Karşılaşılan Sorunlar”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 265-277
10. Türkçe Sözlük. (2005). Ankara: Türk Dil Kurumu