“Veba” Adlı Eser İle Türkçe Çevirilerinin Karşılaştırmalı Çözümlenmesi

Öz

Bu çalışma, 20.yy ünlü yazarlarından olan Albert Camus ’nün 1944 yılında yayımladığı “Veba” adlı eser ile farklı çevirmenler tarafından farklı zamanlarda çevirisi yapılmış olan üç ayrı çevirinin karşılaştırmalı olarak incelenmesinden oluşmaktadır. Çalışmada eserler incelenirken ilk olarak süreç öncesi normları yani dışsal görünümleri, kapak sayfaları, metin içi bölümleri gibi ölçütler göz önünde bulundurulmuş, sonrasında çalışmanın amacını oluşturan cümle çevirileri ele alınmıştır. Cümle seçimleri kaynak metinden rastlantısal olarak seçilmiş olup bu cümlelerin farklı üç çevirideki eşdeğerleri bulunmuştur. Kaynak metindeki ifadeler ile çeviri metindeki eşdeğerleri arasındaki ilişki Gideon Toury’nin Erek odaklı çeviri kuramına göre incelenmiştir. Araştırmanın bulgular kısmında çeviri normlarının incelenmesi aşamasında göz önünde bulundurulması gereken süreç öncesi normlar ve çeviri süreci normlarına yer verilmiştir. Sonrasında ise Veba adlı eserin çözümlenmesine yer verilmiştir. Sonuç olarak Gideon Toury’nin erek odaklı kuramına göre incelenen çeviri eserlerde kullanılan çeviri stratejileri aynı dahi olsa kaynak metne yakınlığı veya erek metne yakınlığı açısından “yeterli” veya “kabul edilebilir” olarak sınıflandırılmaktadır. Söz konusu çeviri eserlerde kimi cümleler “yeterli” olarak sınıflandırılırken kimi cümleler “kabul edilebilir” olarak sınıflandırılmıştır. İnceleme sonucunda Ç1 ve Ç3’te beş cümle çevirisi “yeterli olarak kabul edilirken beş cümle çevirisi “kabul edilebilir” olarak sınıflandırılmıştır. Ç2’de ise iki cümle çevirisi “yeterli” iken sekiz cümle çevirisi “kabul edilebilir” olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çeviri
• Erek odaklı yaklaşım
• Gideon Toury
• Çeviri Stratejileri

The Comparative Analysis of the Book Called ''The Plague'' and Its Turkish Translations

Abstract

This study consists of comparative study of three different translations made by three different translators at different times and a book named “The Plague” published in 1944 by Albert Camus, famous writer of 20th century. In our work, when the books were examined, firstly, it is taken into consideration such as external appearance, cover pages and inside text sections, after that, it is discussed the translations of sentences constituting the purpose of our work. The choices of sentences are selected randomly from the source text and it is found three different equivalents of the sentences. The relationship between the words in the source text and their equivalents in the translation text is examined according to Gideon Toury's target -oriented translation theory. In the part of findings of the research, in the process of examing of the translation norms, it is included the norms like translation process and pre-process norms that should be taken into consideration. Subsequently, the book called the plague is given to the analysis. As a result, the translation strategies used in translated books examined according to Gideon Toury's Target Oriented Approach are categorized as ''adequate'' and ''acceptable'' in terms of the proximity of the source textbook or the target book. In the translated books which are mentioned before, while some sentences are categorized as ''adequate'', the others are categorized as ''acceptable''. As a result of the examination, while five translation sentences in T1 and T3 are accepted ''sufficient '', five other sentence translations are classified as ''acceptable''. In T2, while two sentence translations are ''sufficient'', eight sentence translations are considered as ''acceptable''.

Keywords

• Translation
• Target oriented theory
• Gideon Toury
• Translation strategies

Kaynakça

1. Ağıldere,S. (2004). "La Notion du sens dans la théorie interprétative et dans lapproche communicative: Ses reflets sur la traduction pédagogique." Ankara Üniversitesi Tömer Dil Dergisi, 19(30)
2. Aktaş, T. (1996). Çeviri İşlemine Genel bir Bakış, Ankara: Orsen.
3. Aliyev, J. (2012). “Dilbilimin Çeviribilime Katkısı” İstanbul Üniversitesi.
4. Bahadır, Ş.(2006). “Çeviriyorum, Öyleyse Tek Kültürün Ötesinde, İki Kültürün Arasında, Üçüncü Kültürün Ortasındayım” http://ceviribilim.com/?p=121 (02.06.2014).
5. Boyacıoğlu, F. (2012). “Albert Camus’nün Söylence-Romanı (Roman-Mythe) Veba: Esinlendiği Kaynaklar Ve Çağrıştırdığı Simgeler.” Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2012, 31(2), 21- 33.
6. Camus, A. (1947). La Peste, Paris: Gallimard
7. Camus, A. (2013). Veba, (N. Tanyolaç Öztokat Çev.) İstanbul: Can Yayınları.
8. Camus, A. (1985). Veba, ( O. Akbal, Çev.). İstanbul: Say kitap.

9. Camus, A. (1985). Veba, ( N. Önol, Çev.). İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
10. Ece, A. (2007). “Erek Odaklı Kuram, Skopos Kuramı ve Bağıntı Kuramı Bağlamında Çeviri Eğitimi”. Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 26, s. 26- s. 49-58. http://e-dergi.marmara.edu.tr/maruaebd/article/view/1012001629/1012001359 (03.05.2014).
11. Gentzler, E. (1993). Contemporary Translation Studies, Routledge: London.
12. Köksal, N. (2008). Orhan Pamuk’un Kara K_Tap Adlı Romanının Rusça Çevirisinde Tümce Yapılarının Sentaks Açısından incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi
13. Raková,Z. (2014). Les théories de la traduction. 1. édition. çev. Yusuf Polat (2016), Çevirmenin Yayını. S. 13
14. Toury, G. (1995). Descriptive Translation Studies and beyond, John Benjamins Publishing Company, Amsterdam/Philadelphia.
15. Uygur, N. (1997). Dilin Gücü, İstanbu. YKY.
16. Yalçın, P& Pazarcıoğlu, S. (2014). “Üç Hikâye adlı Eser ile Türkçe Çevirilerinin Karşılaştırılmalı Çözümlemesi” International Journal of Social Science. 24/ p. 139-159.
17. Yalçın, P. (2015) Çeviri Stratejileri Kuram ve Uygulam, Ankara. Grafiker Yayınları.
18. Yücel, F. (2007). Çeviri Eleştirisi Neyi Eleştirir? Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(12), 39-58.