Sosyal Sistem Kuramı ve Sosyal Sistem olarak Çeviri

Öz

Çeviri, bir sosyal sistemin diğeriyle ilişki kurduğu önemli ve iletişimi sağlayan bir misyondur. Bir sosyal sistem ya da başka bir deyişle bir ulusal sistem, diğer ulusal sistemlerle iletişime geçmek zorundadır. Her ulusal sistem diğer sistemlerle iletişimi sağlamak için çeviriyi araç olarak kullanır. Sosyal sistemler arasında iletişimi sağlayabilmek için seçkin iletişimciler gerekir. Çeviri de kapalı bir sistem olan bir ulusal sistemin çevresiyle ya da dış sistemlerle etkileşmesi için bir önemli etkileşim görevi yüklenir. Kapalı bir sosyal sistem sadece çeviri sayesinde, kendi çevresi ve diğer sosyal sistemlerle etkileşimde bulunarak açık ve evrensel bir sisteme dönüşebilir. Bu durum, çevirinin bir ulus sistemi için diğer uluslarla etkileşim için ne denli önemli olduğunu özetler. Çeviri sistemi, bir ulusun siyaset, ekonomi, ticaret, edebiyat vd. gibi iç sistemlerinden biridir. Çevirinin bir ulus için, diğer ulusal sistemler tarafından doldurulamayacak bir boşluğu doldurduğu ve bu yüzden ekonomi, siyaset ve eğitim gibi önemli bir alt sistem olduğu söylenebilir. Çevirinin işlevini, önemini diğerlerinden ayıran ve saygın kılan en önemli özelliğinin, bir ulusal sistemin dış sistemlerle ilişkisini, karşılıklı etkileşimini (Interaktion) ve kendi iç sisteminin autopoietikliğini sağlama görevi olduğu açıktır. N. Luhmann’ın sistem kuramına göre, bir sistemi dinamik halde tutan bağ “iletişim”dir ve çeviri de bu iletişimi sağlayan en önemli araçtır. Makalede çevirinin bir ulus ve dünya sistemindeki yerini ve önemini N. Luhmann’ın sistem kuramı bakış açısıyla incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Sistem kuramı
• autopoiesis
• Niklas Luhmann
• Çeviri
• Sosyoloji

Social System Theory and Translation as a Social System

Öz

The translation is a prestigious and communicative mission which connects a social system to another. A social system, a national system, is obliged to communicate with its periphery. Each national system uses the translation as a tool to ensure communication with the other systems. In order to provide communication between the social systems, distinguished communicators are needed. The translation is also loaded with important interaction duty to ensure the external interaction systems of national system which is a closed system. Thanks to translation, a closed social system, can transform into a universal and open system by interacting with its own and other social systems. In this study, we describes that the translation is very important to a nation system and the interaction with its environment. Translation system is one of the internal systems of a nation such as politics, economy, trade, literature, etc. It can be said that the translation for a nation, fills a gap which would not be filled by the other national systems, and therefore could be evaluated as an important sub-system like the economy. The most important and distinguishing feature of the translation is obvious that it has a function, which serves for the mutual interaction (interaction) with external systems. According to Niklas Luhmann’s system theory, communication dynamically keeps a system and the translation is the most important means of communication. In this study we examine the function and importance of the translation in nation and the world system on our report according to the systems theory of N. Luhmann.

Anahtar Kelimeler

• Systemtheory
• autopoiesis
• Niklas Luhmann
• translation
• sociology

Kaynakça

1. Arı, Sevinç (2014) Çeviri Sosyolojisi. Aylak Adam Yayınları: İstanbul.
2. Heidegger, Martin (2006) Sein und Zeit. München: Max Niemeyer Verlag.
3. Hermans, Theo (1999) Translation in Systems. Descriptive and systemic approaches explained. St. Manchester: Jerome.
4. Hermans, Theo (2002) The Production and Reproduction of Translation. System theory and historical context. S. Paker (ed.). Translations: (Re)shaping of Literature and Culture içinde. İstanbul: Boğaziçi University Press, 175-194.
5. Hermans, Theo (2007) “Translation, irritation and resonance.” In: Michaela Wolf and Alexandra Fukari (Hg.) (2007): Constructing a sociology of Translation edit by Michaela Wolf, Alexandra Fukari, Benjamins Verlag, (S. 57-79).
6. Holz-Mänttäri, Justa (1984) Translatorisches Handeln –Theorie und Methode. Helsinki: Suomalainen Tiedeakatemia.