Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Adaylarının Türkçenin Yaşadığı Sorunlara Yönelik Farkındalığı ve Çözüm Önerileri

Öz

Dil öğretiminin temel hedefi bireylerin anlama ve anlatma öğrenme alanlarından oluşan dil becerilerini (okuma, dinleme, görsel okuma, yazma, konuşma ve görsel sunu) geliştirmektir. Başlangıçta anneden, aileden ve yakın çevreden öğrenilen ana dili; birey, toplum ve kültür arasında sıkı bağlar oluşturan, onları birbirine kenetleyen önemli bir güçtür. Ana dili eğitiminin temellerinin atıldığı, ana dili sevgisi ve bilincinin uyandırılmaya çalışıldığı ilk ve ortaöğretim basamağında çocuğa ana dili sevgisini ve duyarlılığını kazandıracak kişi hiç şüphesiz öğretmendir. Öğretmen ana dili bilincine ve duyarlılığına sahipse ana dilinin bütün inceliklerini kullanarak öğrencisine model olabilir, bu bilinci ve duyarlılığı öğrencilerinde de uyandırabilir. Çocuklara ana dili öğretimini gerçekleştiren ve ana dilinin inceliklerini öğretecek başta Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenleri olmak üzere diğer branş öğretmenlerinin de bu bilinci ve duyarlılığı öğretim kurumlarından henüz mezun olmadan önce kazanmış olması ise beklenen bir durumdur. Ancak mezun olan bütün öğretmen adaylarının ana dili duyarlılığına ve ana dilimizin yaşadığı sorunlara aynı düzeyde sahip olmadıklarından bu araştırmada öğretmen adaylarının ana dilimizin yoğun olarak yaşadığı sorunlara yönelik farkındalıklarının ne durumda oldukları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin neler olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği bölümü öğrencileri ile aynı üniversitenin bünyesinde açılan öğretmenlik formasyonu programına devam eden Türk Dili ve Edebiyatı bölümü öğrencileri, örneklemini ise Türkçe Öğretmenliği bölümü üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri ile Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği formasyonu programına devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesinin ilgili bölümü ile ilgili formasyon programında 2017-2018 öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören öğretmen adaylarının açık uçlu sorulardan oluşan veri toplama materyaline (anketine) verdikleri cevaplarla sınırlıdır. Veri toplama materyalinde yer alan açık uçlu sorular, betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş bulgular nicel olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türkçenin sorunları
• Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni adayları
• ana dili bilinci
• farkındalık

Difference and Solution Proposals for Turkish and Turkish Language and Literature Teacher Professional Problems

Öz

The main goal of language teaching is to develop language skills (reading, listening, visual reading, writing, speaking and visual presentation) consisting of individuals' understanding and expression learning areas. The mother tongue, which was initially learned from the mother, from family and from the close circle; It is an important force that binds to each other, forming tight links between individual, society and culture. No doubt the person who will win the mother tongue affection and sensitivity of the child in the primary and secondary school stage where the basics of the mother tongue education are introduced, the mother tongue affection and the consciousness are tried to be awakened. If the teacher has consciousness and sensitivity to the mother tongue, she can model her student by using all the subtleties of the mother tongue, which can also awaken their awareness and sensitivity in their students. It is anticipated that the teachers of Turkish and Turkish Language and Literature and other branch teachers who have been teaching mother tongue teaching and the subtleties of their mother tongue should have gained this awareness and sensitivity before they have graduated from teaching institutions. However, since all graduated teacher candidates do not have the same level of mother language sensitivities and the problems that our mother tongue has experienced, in this research it was aimed to determine what the prospective teachers are aware of about the problems that our mother tongue lived intensively and what is the solution proposals for these problems. For this purpose, a survey model was used in the research.Students of the Turkish Language and Literature Department who continue to the teaching formation program in the same university as Mehmet Akif Ersoy University Faculty of Education Department of Turkish Language Teaching and their sample are the third and fourth year students of the Department of Turkish Language Teaching and the students who are continuing the Turkish Language and Literature Teaching formation program form. The research is limited to the answers given by Mehmet Akif Ersoy University Faculty of Education related departments to the data collection material (questionnaire) consisting of open-ended questionnaires for the teacher candidates who are studying in the fall semester of 2017-2018 academic year. The open-ended questions in the data collection material were evaluated quantitatively using descriptive analysis method.

Anahtar Kelimeler

• Turkish problems
• Turkish and Turkish language and literature teacher candidates
• mother tongue consciousness
• awareness

Kaynakça

1. Bağcı, Hasan (2012), Öğretmen Adaylarının Türkçenin Yaşadığı Sorunlara Yönelik Farkındalıkları ve Önerileri (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Örneği) Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/1 Winter 2012, p.291-307 , TURKEY.
2. Bogdan, R. C. & Biklen, S. K. (1998), Qualitative Research for Education: An Introductionto Theory and Methods, Allyn & Bacon, Boston.
3. Emiri, Ramazan (2000), İlköğretimde Ana Dili İlkeleri ve Uygulanışı (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
4. Gülsevin, Gürer ve Boz, Erdoğan (2006), Türkçenin Çağdaş Sorunları, Kitabevi, Ankara.
5. Kavcar, Cahit (1998), "Türkçe Eğitimi ve Sorunlar". Ankara Üniversitesi Dil Dergisi, S. 65, s. 5-18, Ankara.
6. Kolaç, Emine (2008), “Sınıf Öğretmeni Adaylarının Ana dilimizin Yaşadığı Sorunlara İlişkin Farkındalıkları, Görüs ve Önerileri”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, S. 1/5, s.441-455.