Hasan Lâtif Sarıyüce’nin “Tarla Kuşlarının Öyküsü”nde Çocuğa Görelik

Öz

Çocukların yetişkinlerden farklı bir düşünce dünyaları vardır. Onlar olaylara, insanlara, durumlara başka yönlerden bakabilirler. Bu nedenle çocuklar için yazılan eserlerin onların bu özel dünyasına hitap etmesi yani çocuğa göre olması gerekir. Çocuğa görelik, bir eserin çocukların ilgi ve ihtiyaçlarını gözeten konuları işleme, onların yaş dönemlerine göre değişen özelliklerini dikkate alma, biçimsel niteliklerde olma, çocukların kolaylıkla anlayabilecekleri dil ve anlatım tarzını barındırma, böylelikle onlara duygu ve düşünce yönünden katkı sağlama özelliklerini taşıması olarak tanımlanabilir. Hasan Lâtif Sarıyüce, çeşitli türlerde yüzden fazla eserle çocuk edebiyatına büyük hizmetler vermiştir. Bu çalışmada yazarın “Tarla Kuşlarının Öyküsü” adlı eserinin çocuğa görelik açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu hikâye, 1972 yılında Arkın Kitabevi’nin 9-14 yaş için düzenlediği Çocuk Edebiyatı Ödülleri yarışmasında birincilik ödülü alması bakımından önemlidir. Nitel araştırma deseninde gerçekleştirilen çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda eser, yapılan literatür taraması ve alınan uzman görüşleri sonucunda oluşturulmuş değerlendirme formu ile iç yapı (içerik) ve dış yapı (tasarım) özellikleri olmak üzere iki ana başlıkta incelenmiştir. İçerik özellikleri açısından konu, tema, karakterler, dil ve anlatım; tasarım özellikleri açısından ise boyutlar, kâğıt, kapak-cilt, sayfa düzeni, harfler ve resimler başlıkları ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuğa görelik
• Hasan Lâtif Sarıyüce
• tarla kuşlarının öyküsü

The Concept of Being Suitable for a Child in Hasan Lâtif Sarıyüce’s “The Story of Skylarks”

Abstract

Children have a different world of thought than adults. They can see events, people, situations from different points of view. Because of this reason, works written for children should appeal to their special world, i.e. they should be suitable for a child. The fact of being suitable for a child can be defined as a work having the characteristics of handling issues which pay regard to children’s interests and needs, considering their characteristics which change according to their age, being formal, having language and phrases which can be understood by children easily, therefore contributing to them in terms of feelings and thoughts. Hasan Lâtif Sarıyüce who is has given great services to children's literature with more than a hundred works in various genres. It has been aimed in this study to evaluate author's work titled "The Story of Skylarks" in terms of being suitable for a child. This story is important in terms of winning grand prize in Children's Literature Awards contest organized for children who are 9-14 years old by Arkın Bookstore in 1972. In the study carried out according to qualitative research design, document review method has been used. Within this scope, the work has been analyzed under the two main topics in terms of internal structure (content) and external structure (design) characteristics with evaluation form created as a result of literature review and expert opinions taken. Subject, theme, characters, language and expression have been discussed with regard to content features; dimensions, paper, cover-bound, page layout, letters and pictures have been discussed with regard to design features.

Keywords

• The concept of beıng suıtable for a chıld
• Hasan Lâtif Sarıyüce
• The story of skylarks

Kaynakça

1. Alnıaçık, Ü. ve İslamoğlu, H. (2016). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. İstanbul: Beta Basım.
2. Güleryüz, H. (2002). Yaratıcı çocuk edebiyatı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
3. Nas, R. (2002). Örneklerle çocuk edebiyatı. Bursa: Ezgi Kitabevi.
4. Oğuzkan, F. (2001). Çocuk edebiyatı (7. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
5. Sarıyüce, H. L. (2001). Babasını arayan çocuk. İzmir: Kültür Kitap Sarayı.
6. Sever, S. (1995). Çocuk kitaplarında bulunması gereken yapısal ve eğitsel özellikler. Abece Eğitim Ekin ve Sanat Dergisi, 107, 14-15.