Türkçede ve Almancada Açlık Sözcüğüyle İlgili Söylenmiş Atasözlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada Almancada ve Türkçede “açlık” sözcüğüyle söylenmiş atasözleri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma için örnekler Türkçede Ömer Asım Aksoy’un “Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1” kitabından, Almanca örnekler ise Karl Simrock’un “Die Deutschen Sprichwörter” adlı kitabından ve Wilhelm Körte’nin “Die Sprichwörter und sprichwörtlichen Redensarten der Deutschen” adlı kitabından alınmıştır. Çalışma dört aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada Türkçede ve Almancada açlık sözcüğüyle söylenmiş atasözlerinden önce Türkçede geçen atasözleri daha sonra Almancada geçen atasözleri liste halinde verilmiştir. Atasözlerinin sonunda yer alan parantez içindeki sayılar, o atasözünün yazarın eserinde kaçıncı sırada olduğunu göstermektedir. Sonraki aşamada Almancada ve Türkçede “açlık” sözcüğüyle ilgili atasözleri karşılaştırmalı olarak ayrı ayrı tablolar içinde verilmiştir. Tablolar beş sütundan oluşmaktadır. Birinci sütunda verilen atasözünün sıra numarası, ikinci sütunda atasözünün orijinali (kaynak dili), üçüncü sütunda çevirisi, dördüncü sütunda varsa eşdeğer veya yakın anlamda atasözü ve beşinci sütunda eşdeğeri yoksa “x” işareti ile gösterilmiştir. Üçüncü aşamada Türkçede ve Almancada açlık sözcüğüyle söylenmiş atasözleri anlam ve biçim yönünden her iki dildeki benzer ve farklı yönleri ele alınmıştır. Ayrıca atasözleri biçimsel olarak sözcük türü açısından da incelenmiştir. (İsim, sıfat veya zarf olarak kullanılan sözcükler). Atasözlerinde geçen hayvan adlarının belirtilmesi ve kullanım frekansı gibi ölçütler ele alınmıştır. Son aşamada ise atasözlerinin yabancı dil öğretiminde kullanılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Atasözü
• açlık
• eşdeğerlik
• dil öğretimi
• karşılaştırma

Analysis of The Proverbs in Turkish and German with the Word Hunger

Abstract

In this study, proverbs uttered with the word "hunger" in German and Turkish have been compared. Examples for this comparison have been taken from the book "Proverbs and Idioms Dictionary 1" by Ömer Asım Aksoy in Turkish, and from "Die Deutschen Sprichwörter" by Karl Simrock and "Die Sprichwörter und sprichwörtlichen Redensarten der Deutschen" byWilhelm Körte in German. The study consists of four stages. In the first stage, proverbs that have been spoken in Turkish and German with the word hunger have been listed, first the proverbs in Turkish and then the proverbs in German. The numbers in parentheses at the end of the proverbs show the rank of that proverb in the author's work. In the next stage, proverbs about the word "hunger" in German and Turkish are comparatively given in separate tables. Tables consist of five columns. The sequence number of the proverb is given in the first column, the original (source language) of the proverb in the second column, the translation in the third column, and the proverb in an equivalent or close meaning, if any, is given in the fourth column, and in the fifth column, if there is no equivalent, it is indicated with an "x" sign. In the third stage, the proverbs that are used with the word hunger in Turkish and German have been discussed in terms of meaning and form concerning languages. In addition, proverbs have been examined formally in terms of word type. (words used as nouns, adjectives or adverbs). Criteria such as specifying animal names in proverbs and frequency of use have been examined. At the last stage, suggestions for the use of proverbs in foreign language teaching have been made.

Keywords

• Proverb
• hunger
• equivalence
• language teaching
• comparison

Kaynakça

1. Aksoy, Ö.A. (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1. İnkılâp Kitabevi.
2. Duden (1989). Deutsches Universal Wörterbuch A-Z. Dudenverlag.
3. Dursun, M. E., Gün, M. ve Karateke, B. (2015). İleri Seviye İçin Hazırlanan İstanbul Yabancılara Türkçe Öğretim Setinin Kültür Aktarımı Açısından İncelenmesi. International Journal of Language Academy Volume 3/1.
4. Hayran T. ve Yazıcı H. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarında yer alan deyimler üzerine bir inceleme. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 24(2).
5. Kirchberger, J.H. (1986). Das Grosse Sprichwörter Buch. Orbis Verlag.
6. Korkmaz, Z. (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü. TDK Yayınları.
7. Kozakova, Vĕra (2010). “Einige Bemerkungen zum phraseodidaktischen Konzept”. In: Gester, Silke/Marek, Libor (Hg.): Phraseologismen und Sprichwörter in der modernen deutschen Sprache. Univerzita Tomáše Bati ve Zlínĕ.
8. Körte, W. (1837). Die Sprichwörter und Sprichwörtlichen Redensarten der Deutschen. Brockhaus Verlag.

9. Lexikon sprachwissenschaftlicher Termini. Leipzig: VEB Bibliographisches Institut.
10. Lewandowski, T. (1985). Linguistisches Wörterbuch 3. Quelle&Meyer.
11. Marek, Libor: (2010) „Stichworte zum Problemfeld eines linguistischen und kulturellen Phänomens“. In: Gester, Silke/Marek, Libor (Hg.): Phraseologismen und Sprichwörter in der modernen deutschen Sprache. Univerzita Tomáše Bati ve Zlínĕ.
12. Maslow, A.H. (1943). A Theory of Human Motivation, Psychological Review, 50, 370-396.
13. Mieder, W. (1983). Deutsche Sprichwörter in Literatur, Politik, Presse und Werbung. Helmut Buske Verlag.
14. Simrock, K.J. (1846). Die Deutschen Sprichwörter. Brönner Verlag.
15. Yıldırım, A. ve Şimşek. H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yay. Yurtbaşı, M. (1993).Türkisches Sprichwörter-Lexikon. Özdemir Yayıncılık. www.screiben.net/artikel/60-beliebte-sprichwoerter-bedeutung-1609/ Erişim Tarihi: 15.09.2020