Yabancılara Türkçe Öğretiminde Sadeleştirilmiş Metinlerin Okuduğunu Anlamaya Etkisi: Nasrettin Hoca Fıkraları Örneği

Öz

Dil ve kültür birbirinin içine sentezlenmiş iki temel kavramdır. Dil öğretiminin amaçlarından birinin de bu bağlam çerçevesinde kültür öğretimi olduğu söylenebilir. Kültürü en iyi yansıtan ürünler ise onu yaşatan halkın ürettiği masal, efsane, fıkra gibi türler olarak ele alınabilir. Türkçenin öğretiminde içerdiği kültürel birikim ve dil zenginliği açısından kullanılabilecek en önemli kaynaklardan biri fıkralardır. Hedef dili öğrenenlerin o toplumun folklorik eserlerini okuyabilmesi ve anlatabilmesi de bu alanın amaçlarından biridir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B1 seviyesi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın veri toplama araçlarını uzman görüşleri alınarak sadeleştirilmiş olan okuma metinleri ve metne bağlı okuduğunu anlama soruları oluşturmaktadır. Kontrol-gruplu son test deseni ile desenlemiş olan çalışmada, orijinal okuma metinleri ve metne bağlı okuduğunu anlama soruları öğrencilere son test olarak uygulanmıştır. Veriler, elektronik ortamda analiz edilmiş ve betimsel şekilde yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda, test sonuçlarının deney grubundaki katılımcıların lehine anlamlı düzeyde bir fark göstermesi, sadeleştirilmiş metinler yoluyla yapılan okuma anlama çalışmalarının orijinal metinlere kıyasla daha başarılı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancılara Türkçe Öğretimi
• Sadeleştirilmiş Metinler
• Nasrettin Hoca Fıkraları
• Okuma ve Anlama

The Effect of Simplified Text on Reading Comprehension in Teaching Turkish to Foreigners: The Case of Nasreddin Hodja Stories

Abstract

Language and culture are two basic concepts synthesized inside each other. It can be said that one of the aims of language teaching is culture teaching within the framework of this context. The products that reflect culture best can be considered as genres such as fairy tales, legends and anecdotes produced by the people who keep it alive. Anecdotes are one of the most important sources that can be used in the teaching of Turkish in terms of cultural background and language richness. One of the aims of this field is that those who learn the target language can read and explain the folkloric works of that society. The study group of the research consisted of B1 - level students who learn Turkish as a foreign language. The reading texts simplified by taking the expert opinions and the reading comprehension questions were used to collect the data. In the study, which was designed with a control-group post-test design, the original reading texts and the reading comprehension questions were applied to the students as a post-test. The data were analyzed electronically and interpreted descriptively. As a result of the study, it was found out that there was a significant difference in favor of the participants in the experimental group and that the reading comprehension studies conducted through simplified texts were more successful than the original texts.

Keywords

• Teaching Turkish to foreigners
• Simplified Texts
• Nasreddın Hodja Stories
• Reading Comprehension

Kaynakça

1. Akkaya, A. (2013). Yabancılara Türkçe öğretimi kapsamında fıkralar: Nasreddin Hoca fıkraları. Millî Folklor, 171-181.
2. Akıncılar, A. (2018). Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Dede Korkut Hikâyeleri'nin B1 Düzeyinde Sadeleştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
3. Allen, D. (2009). A study of the role of relative clauses in the simplification of news texts for learners of English. System 37 (4):585–599.
4. Ateş, M. (2008). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeyleri ile Türkçe dersine karşı tutumları ve akademik başarıları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
5. Aytan, T.; Uzun, O.; Günaydın, Y. (2020). Hayat boyu öğrenme yabancılara Türkçe öğretim kurs programlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (21), 70-99.
6. Aytan, Talat, Tuğba Çakır, Pınar Belikara, Sabriye Ustaoğlu. 2018. Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Sabahattin Ali’nin “Ayran”, Ayşe Filiz Yavuz’un “Kabak Tatlısı” ve Ömer Seyfettin’in “Üç Nasihat” Hikâyelerinin A2 Seviyesine Uyarlama Denemeleri. V. Yıldız Sosyal Bilimler Kongresi. 1069-1082.
7. Bakan, H. (2012). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Metindilbilimsel Ölçütler Çerçevesinde Bir Sadeleştirme Denemesi: Sait Faik Abasıyanık, Meserret Oteli. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
8. Baki, Y. Karakuş, N. (2014). Fıkra türünün eğitimdeki yeri ve Türkçe Ders kitaplarındaki kullanılabilirliği. Tarih Okulu Dergisi (TOD), 7, 785-812.

9. Barın, E. (2008). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Nasreddin Hoca Fıkralarının Yeri. Türk Yurdu Dergisi(255), 61-63.
10. Berardo, S.A. (2006). The use of authentic materials in the teaching of reading. The Reading Matrix, 6 (2), 60-69.
11. Bölükbaş, F. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma metinlerinin dil düzeylerine göre sadeleştirilmesi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, UDES 2015, 924-935.
12. Crossley, S.A. Allen, D. McNamara, D.S. (2012). Text simplification and comprehensible input: a case for an intuitive approach. Language Teaching Research, 16(1): 89–108.
13. Crossley, Scott A. Allen, David, and Mcnamara, Danielle S. (2011). Text readability and Intuitive Simplification: A Comparison of Readability Formulas, Reading in a Foreign Language 23/1, 84-102.
14. Demirel, İ. F. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Uyarlanmış Metinlerin Okuduğunu Anlama Başarısına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
15. Demirtaş, T. (2012). Değerler eğitiminde edebî ürünlerden yararlanma: Nasreddin Hoca Fıkraları (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
16. Doğru, M. Kaplan, H. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde Türk halkbilimi ve Türk halk edebiyatı unsurlarının kullanımı: İstanbul Türkçe öğretim seti örneği. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 17, 227-240.
17. Durmuş, M. (2013). İkinci/yabancı dil öğretiminde sadeleştirilmiş metin sorunları üzerine. Bilig, 65: 135150.
18. Eroğlu, S. (2015). Metindilbilimsel Ölçütler Çerçevesinde Ömer Seyfettin’in ‘Üç Nasihat’ Hikâyesinin Yabancılara Türkçe Öğretimi İçin Sadeleştirme Denemesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü
19. Günaydın, Y. , Arıcı, A.F. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde etkileşimli okumanın konuşma becerisine etkisi. EKEV Akademi Dergisi. 83: 673 – 696.
20. Güneş, Firdevs (2013).Türkçe Öğretimi Yaklaşımlar ve Modeller ,Pegem A Yayınları,Ankara
21. Gürler, S. (2017). Ömer Seyfettin’in Hikâyelerinin Yabancılara Türkçe Öğretiminde A1-A2 Seviyesine Uyarlanması. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü
22. Gürler, H. (2017). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Sait Faik Abasıyanık’ın Hikâyelerinin A1-A2 Seviyesine Uyarlanması. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü
23. İpek Erdem, M. (2018). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Metindilbilimsel Ölçütler Çerçevesinde Mustafa Kutlu'nun Ya Tahammül Ya Sefer İsimli Hikâyesinin Sadeleştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü
24. Kafesoğlu, İ. (2017). Türk Millî Kültürü. İstanbul: Ötüken Yayınları.
25. Kaplan, M. (2016). Kültür ve Dil. İstanbul: Dergâh Yayınları.
26. Karakaya, S. (2007). Nasreddin Hoca Fıkralarının Eğitim Değeri ve Fıkraların Benlik Durumlarına Göre Değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
27. Kutlu, A. (2015) Yabancılara Türkçe Öğretiminde Ömer Seyfettin’in Kaşağı ve Perili Köşk adlı hikâyelerinin A1-A2 Seviyesine Uyarlanması. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
28. Mazlum, D. E. (2014). Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç Romanı ve Peyami Safa’nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu Romanının A1-A2 Seviyesine Uyarlanması. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
29. Nunan, D. (1999). Second language teaching and learning. London: Heinle & Heinle.
30. Oh, S. Y. (2001). “Two Types of Input Modification and EFL Reading Comprehension: Simplification Versus Elaboration”. Tesol Quarterly 35(1), 69-96.
31. Özet, A. T. (2019). Nasreddin Hoca fıkralarının yabancılara Türkçe öğretiminde okuma metni olarak düzenlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
32. Richards, J. C. Schmidt, R. (2002). Longman Dictionary of Language Teaching And Applied Linguistics, Longman.
33. Sakaoğlu, S. Alptekin, A. B. (2009). Nasreddin Hoca. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
34. Sallabaş, E., Göktentürk, T. (2018). Nasreddin Hoca fıkralarının yabancılara Türkçe öğretimi bakımından değeri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 260-275
35. Saydam, M., Aytan, T., Günaydın, Y. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde deyim ve atasözlerinin emojiler yoluyla öğretimi. IJLA, 8(1): 73-84.
36. Şen, Ü. (2016). İki Dilli Türk Çocuklarına Temel Beceri ve Temel Değerlerin Öğretiminde Nasrettin Hoca Fıkralarının Yeri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 257-272.
37. Tekşan, K. (2012). Türkçe Dersi Öğrenme Alanları Açısından Nasrettin Hoca Fıkralarının Kullanılabilirliği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 271-287.
38. Özmen, C. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Metin Değiştirim Teknikleriyle Öykülerin Yeniden Oluşturulması. Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.