Türkçenin İkinci/Yabancı Dil Olarak Öğretimi Sürecinde Araç Dil Kullanımına Yönelik Öğretici Görüşlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmada, Türkçenin ikinci/yabancı dil öğretiminde tartışmalara konu olan araç dil kullanımı, öğretici görüşlerine göre değerlendirilmiştir. Araştırma, temel nitel araştırma deseni ile tasarlanmıştır. 11 katılımcının yer aldığı çalışmada, araştırmanın verileri görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde hem betimsel hem de içerik analizine başvurulmuştur. Elde edilen veriler sonucunda öğreticiler genel olarak Türkçenin ikinci dil olarak öğretiminde öğrenicilerin araç dilden yararlanmalarına olumsuz yaklaşırken, yabancı dil öğretiminde yararlanılması yönünde olumlu tutumlara sahiptir. Araç dil kullanımının temel düzeyde olması gerektiği ve en yoğun olduğu dil becerisi ise okuma olarak tespit edilmiştir. Öğretici görüşlerine göre araç dilin ilk iletişimi kurma ve düzeltme işlevi dışında Türkçenin içselleştirilmesine ve etkili kullanımına katkı sunmadığı bulunmuştur. Araç dilin etkililiği ve Türkçeyi öğrenme motivasyonuna etkisi konusunda öğretici görüşlerinin farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca araç dilin Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği ortamlarda metin işleme sürecinde yarar sağlayacağı ifade edilmiştir. Öğretici görüşlerine göre araç dilin Türkçenin ikinci ya da yabancı dil olarak öğretildiği ortama göre öğrenici ihtiyaçları, kur seviyesi ve dil becerileri dikkate alınarak ölçülü kullanımı önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İkinci dil
• yabancı dil
• Türkçe öğretimi
• araç dil

Evaluation of Instructor Views on the Use of Instrumental Language in the Process of Teaching Turkish as a Second/Foreign Language

Abstract

In this study, instrumental language use, which is the subject of discussions in teaching Turkish as a second/foreign language, was evaluated according to the views of the instructor. The research was designed with a basic qualitative research design. In the study with 11 participants, the data of the research were obtained through interviews. Both descriptive and content analysis were used in the analysis of the data. According to the findings obtained, the instructors generally have a negative attitude towards the use of the instrumental language by the learners in teaching Turkish as a second language, while they have positive attitudes towards the use of instrument language in teaching Turkish as a foreign language. Additionally, the use of instrumental language should be at a beginner levels and the language skill the instrumental language is used for was reading. According to the views of the instructors, the instrumental language does not contribute to the internalization and effective use of Turkish, except for the function of primary communication and correction. It has been found that the opinions of the instructors differ on the effectiveness of the instrumental language and its effect on the motivation to learn Turkish. In addition, it was stated that the instrumental language would be useful in the text processing process in environments where Turkish is taught as a foreign language. According to the instructor views it is recommended to use the instrumental language in moderation taking into account learner needs, exchange rate and language skills according to the environment in which Turkish is taught as a second or foreign language.

Keywords

• Second language
• foreign language
• Turkish teaching
• instrumental language

Kaynakça

1. Atkinson, D. (1987). The mother tongue in the classroom: A neglected resource? ELT Journal, 41(4), 241247. DOI:10.1093/elt/41.4.241
2. Auerbach, E. R. (1994). Comments on Elsa Roberts Auerbach’s “Reexamining English only in the ESL classroom” the author responds. TESOL Quarterly, 28(1), 157-161. DOI: 10.2307/3586949
3. Bayar, N. (2006). Açıklamalı yeni kelimeler sözlüğü. Ankara: Akçağ Yayınları.
4. Biçer, N. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ana dilin etkisi. Turkish Studies, 12(14), 41-58. DOI: 10.7827/TurkishStudies.11704
5. Denizer, E. N. (2017). Does mother tongue interfere in second language learning? Journal of Foreign Language Education and Technology, 2(1), 39-54.
6. Durmuş, M. (2019a). Dil öğretiminde öğretici yeterlikleri ve pedagojik muhakeme becerisi. Ankara: Grafiker Yayınları.
7. Durmuş, M. (2019b). Yabancı dil öğretimi sınıflarında ana dilinin yeri. Sakarya University Journal of Education, 9(3), 567-577. DOI:10.17860/efd.13981
8. Garret, P., Griffiths, Y., James, C. & Schofield, P. (1994). Use of the mother-tongue in second language classroom: An experimental ınvestigation of effects on the attitudes and writing performance of bilingual UK schoolchildren. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 15(5), 371-383. DOI:10.1080/01434632.1994.9994578

9. Göneş, E. & Tüm, G. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında yer alan görsellerin algısal boyutu. 6. Yabancılara Türkçe Öğretimi Kongresi, 10-11 Eylül 2020, İstanbul.
10. Khati, A. (2011). When and why of mother tongue use in English classroom. Journal of NELTA, 16(1-2), 42-51. Doi:10.3126 / nelta.v16i1-2.6128
11. Korkmaz, Z. (1982). Gramer terimleri sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
12. Kurt, G. & Kurt, M. (2015). Yabancı dil öğretiminde ana dilin etkisi: Arapça örneği. International Journal of Languages’ Education and Teaching, UDES 2015, 1125-1132.
13. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev. Ed.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
14. Paker, T. & Karaağaç, Ö. (2015). The use and functions of mother tongue in EFL classes. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 199, 111-119. DOI: 10.1016/j.sbspro.2015.07.494
15. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Pegem Akademi.
16. Prodromou, L. (2002). Prologue: The liberating role of the mother tongue. In Deller, S. & Rinvolucri, M. (Eds.), Using the mother tongue: Making the most of the learner's language (p. 5). London: DELTA Publishing.
17. Punch, K. (2005). Sosyal araştırmalara giriş (D. Bayrak, H. Bader Arslan & Z. Akyüz, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
18. Sali, P. (2014). An analysis of the teachers’ use of L1 in Turkish EFL classrooms. SYSTEM, 42, 308-318. DOI: 10.1016 / j.system.2013.12.021
19. Sharma, K. (2006). Mother tongue use in English classroom. Journal of NELTA, 11(1-2), 80-87. DOI:10.3126 / nelta.v11i1.3132
20. Şavlı, F. & Kalafat, S. (2014). Yabancı dil derslerinde ana dili kullanımı üzerine öğretmen ve öğrenci görüşleri. Turkish Studies, 9(3), 1367-1385. DOI:10.7827 / TurkishStudies.6086
21. Şevik, M. (2007). Yabancı dil sınıflarında ana dilin yeri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 40(1), 99-119. DOI:10.1501/Egifak_0000000167
22. Şimşek, M. R. (2010a). Yabancı dil öğretiminde ana dil kullanımı: Ne zaman, ne kadar, neden? Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 1-14. DOI: 10.17860/efd.13981
23. Şimşek, M. R. (2010b). The effects of L1 use in the teaching of L2 grammar concepts on the students’ achievement. Journal of Theory and Practice in Education, 6(2), 142-169.
24. Turnbull, M. (2001). There is a role for the L1 in second and foreign language teaching, but… The Canadian Modern Language Review/La Revue Canadienne Des Langues Vivantes, 57(4), 531-540. DOI: 10.3138/cmlr.57.4.531
25. Türkoğlu, S. (2004). Dil öğretiminde başarıyı etkileyen etmenler. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 457-469.
26. Ünver, Ö. (2020). Yabancı dil/ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde iletişim dili (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
27. Vardar, B. (1988). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. İstanbul: ABC Tanıtım Basımevi.
28. Yıldırım, R. & Mersinligil, Y. (2000). Use of mother tongue in ELT classes: When and why? Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(6), 131-142.
29. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.