Ortaokul Öğrencilerinin Dinleme İlgi ve Süreleri Üzerine Öğretmen Görüşleri

Öz

Dinleme, diğer dil becerilerine temel oluşturmasına rağmen üzerinde yeterince çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma, üzerinde çok durulmayan dinleme süreleri ile ilgili çoğunlukla Türkçe öğretmenlerinin görüşlerine dayanarak ele alınmıştır. Ülkemizde dersler daha çok dinleme becerisi temele alınarak işlenmekte olup tüm eğitim-öğretim kademelerinde ders süreleri 40 dakika olarak belirlenmiştir. Fakat ders sürelerinin tüm kademelerde aynı süre ile işlenmesi gelişimsel olarak farklı özellikler taşıyan öğrenciler için tartışılması gereken bir durumdur. Çalışmada ortaokul öğrencilerinin dinleme becerileri ile ilgili ortalama bir süre öngörebilmek ve sınıf düzeylerine göre öğrencilerin dinlemeyi daha çok tercih ettiği metin türlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma betimsel desenlidir ve tarama tekniği kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak ise araştırmacılar tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Anket sonuçları SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan anket çalışmasında 119 öğretmene ulaşılmıştır. Elde edilen verilere göre dinleme aralıkları 5 ve 6. sınıflarda 10-15 dakika, 7 ve 8.sınıflarda 15-20 dakika olarak belirlenmiştir. Metin türleri açısından ulaşılan verilerde ise öğrencilerin dinlemeyi en çok tercih ettikleri metin türü olarak ise 5.sınıfların fabl; 6, 7 ve 8.sınıfların ise hikâye olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dinleme
• Dinleme süresi
• Metin türleri

The Middle School Student’s Listening Interests and Durations: Example of Teachers

Abstract

Although listening is the basis for other language skills, it has not been adequately studied. This study has been carried out mostly based on the opinions of Turkish teachers about listening periods, which are not emphasized much. In our country, lessons are taught mostly on the basis of listening skills, and the duration of the lessons is determined as 40 minutes in all education levels. However, teaching the lessons at the same time at all levels is an issue that needs to be discussed for students with developmentally different characteristics. The study was carried out in order to predict an average time for secondary school students' listening skills and to determine the types of texts that students prefer to listen more according to grade levels. The study is descriptive and scanning technique was used. A questionnaire developed by the researchers was used as a data collection tool. The survey results were analyzed using the SPSS program. In the survey study, 119 teachers were reached. According to the data obtained, the listening intervals were determined as 10-15 minutes in the 5th and 6th grades, and 15-20 minutes in the 7th and 8th grades. In the data obtained in terms of text types, the most preferred text type by students is fable; It was concluded that the 6th, 7th and 8th grades were stories.

Keywords

• Listening
• listening time
• types of text

Kaynakça

1. Ainly, M., Hidi, S. ve Berndorff, D. (2002), Interest, Learning, and the Psychological Processes That Mediate Their Relationship, Journal of Educational Psychology Copyright 2002 by the American Psychological Association, 94(3), 545–561.
2. Aşılıoğlu, B. (2009), Türkçe Öğretmen Adaylarına Göre Derslerde Karşılaşılan Başlıca Dinleme Engelleri, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(29), 45-63
3. Arslan, A. (2012), Kutadgu Bilig’de Dinleme Ve Konuşma Becerisine İlişkin Sözler, Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 3(7), 1-16
4. Başkan, A. ve Deniz, E. (2015), Ortaöğretim Öğrencilerinin Ders İçi Dinleme Sorunları (Malatya İli Örneği), Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic ,10(7), 179-196
5. Beall, M. , M. (2008), State of the Context: Listening in Education, International Journal of Listening, 22(8), 123-132.
6. Çelik, M. (2019), Ortaokul Öğrencilerinin Karşılaştıkları Dinleme Güçlükleri (Dinleme Güçlükleri Belirleme Anketi), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Türkçe Eğitimi Ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı Türkçe Eğitimi Bilim Dalı, Kütahya.
7. Çifci, M. (2001), Dinleme Eğitimi ve Dinlemeyi Etkileyen Faktörler, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi.
8. Demirel, Ö.(1999), İlköğretim Okullarında Türkçe Öğretimi, , MEB Yayınları, İstanbul.

9. Doğan, Y. ve Özçakmak, H. (2014). Dinleme Becerisinin Eğitimi Üzerine Yapılan Lisansüstü Tezlerin Değerlendirilmesi, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(2), 90-99.
10. Doğan, Y. (2008), İlköğretim Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Dinleme Becerisini Geliştirmede Etkinlik Temelli Çalışmaların Etkililiği, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 261-286.
11. Emiroğlu, S. (2013), Türkçe Öğretmeni Adaylarının Dinleme Sorunlarına İlişkin Görüşleri, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 6(11), 269-307.
12. Erdem, A. ve Erdem, M. (2014), “Dinle İzle Anlat” Dinleme ve Konuşma Yeterlikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(4), Makale No: 39.
13. Göğüş, B. (1978), Orta Dereceli Okullarımızda Türkçe ve Yazın Eğitimi, Gül Yayınevi, Ankara.
14. Güneş, F. (2017), Okuma İlgisi ve Gücü, Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(3), 119-128.
15. İşeri, K. ve Yılmaz, İ. (2008), Dinleme Edimine İlişkin Etkinliklerin Değerlendirilmesi, Dil Dergisi, 0(139), 7-24.
16. Kashdan, T. ve Sılvıa, P. (2009) Curiosity and İnterest: The Benefits of Thriving on Novelty and Challenge, C. R. Snyder and Shane J. Lopez (Ed.), Oxford Handbook of Positive Psychology University Press.
17. Kaya, İ., G. (2016), Eğitimde Merak ve İlgi, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi 13-2(25), 103-114.
18. Kıbrıs, S. (2019), Ortaokul (5-8. Sınıflar) Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitaplarında ‘Metin Türü Farkındalığı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara.
19. Kurudayıoğlu, M. ve Kiraz, B. (2020). Dinleme stratejileri, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 386-409
20. Melanlıoğlu, D. (2013), Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Kaygısı Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 6(11), 851-876.
21. Neuman, L. W. (2014), Toplumsal Araştırma Yöntemleri Nitel ve Nicel Yaklaşımlar (çev: Sedef ÖZGE): Ankara, Desen Ofset.
22. Özbay, M. Ve Melanlıoğlu, D. (2012), Türkçe Öğretim Programlarının Dinleme Becerisi Bakımından Değerlendirilmesi, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 7/1, 87-97.
23. Spataro, E., S. and Bloch, J. (2017), “Can You Repeat That?” Teaching Active Listening in Management Education, Journal of Management Education, 42(2), 168-198.
24. Tabak G. ve Göçer, A. (2014), Dinleme Becerisine Yönelik Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Araçları, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2014, 3(2), 250-272.
25. Tyagi, B. (2013), Listening : An Important Skill and Its Various Aspects, The Criterion An International Journal in English, Issue 12, 1-8
26. MEB, Milli Eğitim Bakanlığı, http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195716392253-02Türkçe%20Öğretim%%20Programı%202019.pdf adresinden 14/11/2020 tarihinde erişilmiştir.
27. TDK, Türk Dil Kurumu, https://sozluk.gov.tr/ adresinden 13/11/2020 tarihinde erişilmiştir.