Yabancılara Türkçe Öğretimi Kitaplarında Kullanılan Kelime Öğretimi Etkinliklerindeki Kelimelerin İncelenmesi (Yedi İklim Yabancılar için Türkçe Öğretim Seti B1-B2 seviyesi)

Öz

İnsan, yaşamı boyunca sözlü ve yazılı iletişimini dil sayesinde kurar. Bu iletişim kurma sürecinde dilin yapı taşlarından biri olan kelimelerden yararlanır. Duygu düşünceler sözlü ve yazılı olarak dile getirirken kullanılan kelimeler, bireyin kelime hazinesinin zenginliğini gösterir. Bireyin tanıdığı, kullandığı, bildiği kelimelerin çokluğu ne kadar fazlaysa kelime hazinesinin o kadar geliştiğini gösterir. Birey yaşamının her alanında iletişim kurma ihtiyacında olduğu için kelime hazinesindeki kelimeleri işlevsel hale getirmek zorunda kalır. İletişim için kelimeler ihtiyaçları, istekleri gidermek için birer araçtır. Her insan okulda, evde, hastanede vb. yerlerde derdini, düşüncesini, ihtiyacını anlatmak için faydalandığı şey kelimedir. Bu çalışmada, yabancılar için Türkçe öğretimi alanında kullanılan ders kitaplarındaki kelime öğretim etkinliklerinde yer alan kelimeleri analiz etmek amaçlanmaktadır. Çalışmanın amacına bağlı olarak seçilen yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki her ünite altında bulunan kelime ve kelime gruplarını içeren bir analiz ile incelenmeye çalışılmıştır Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma yöntemine göre desenlenmiştir. Araştırmada incelemeye alınan Yedi iklim Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti (B1-B2) ders kitapları inceleme nesnelerini oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında ders kitaplarında yer alan kelime öğretimi etkinliklerindeki kelimelerle sınırlandırılmıştır. Verilerin analizinde “doküman analizi”nden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda kelime etkinliklerinin temalara ve metinlere eşit şekilde dağıtılmadığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi
• kelime
• kelime öğretimi
• ders kitabı

Examination of Words in Vocabulary Activities Used in Teaching Turkish as a Foreign Language

Abstract

Man establishes his oral and written communication throughout his life through language. In this communication process, it makes use of words, which are one of the building blocks of language. The words used while expressing feelings and thoughts verbally and in writing show the richness of the individual's vocabulary. The more words an individual knows, uses, and knows, the more his vocabulary develops. Since the individual needs to communicate in all areas of his life, he has to make the words in his vocabulary functional. Words for communication are tools to satisfy needs and wants. Every person can work at school, home, hospital, etc. In this study, it is aimed to analyze the words in the vocabulary teaching activities in the textbooks used in the field of teaching Turkish for foreigners. Depending on the purpose of the study, Turkish teaching to foreigners selected in the textbooks was tried to be examined with an analysis that includes the words and word groups under each unit. The seven climates Turkish for Foreigners Teaching Set (B1-B2) textbooks examined in the research constitute the objects of study. In the collection of data, it was limited to the words in the vocabulary teaching activities in the textbooks. "Document analysis" was used in the analysis of the data. As a result of the research, it is seen that the vocabulary activities are not evenly distributed to the themes and texts.

Keywords

• Teaching Turkish as a foreign language
• vocabulary
• teaching vocabulary
• textbook

Kaynakça

1. Aksan, D. (2015). Türkçenin sözvarlığı. Ankara, Bilgi Yayınevi.
2. Apaydın, D. (2007). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Sözcük Öğretimi Üzerine Bir Yöntem Denemesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
3. Arslantürk, H. (2012). Türkçe Kelime Gruplarının Yabancılara Türkçe Öğretimindeki Yeri Hakkında Bir İnceleme. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
4. Aşık U. (2007). Yabancılar İçin Temel Türkçe Sözcük Varlığının Oluşturulması. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
5. Aydın, M. (2015). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Ders ve Okuma Kitaplarındaki Kelime Sıklığı ve Seviyelere Göre Sözcük Hazinesi Çalışması. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
6. Benhür, M. H. ( 2002). Türkçenin Yabancılara Öğretiminde Tartışılmayan Ana Kavramlar. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
7. Barın, Erol. (2003).“Yabancılara Türkçe öğretiminde temel söz varlığının önemi,” .Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 13(1), 311- 317.
8. Büyüköztürk, ġ., Çakmak, K. E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, ġ. ve Demirel, F. (2014).Bilimsel araştırma yöntemleri (13. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

9. Dervişoğulları, N. (2008). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretilen Sınıflarda Oyunlarla Sözcük Öğretimi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
10. Erer, N. G. (2011). Türkçe ve İngilizcenin Yabancı Dil Olarak Öğretilmesinde Kullanılan İki Seri Kitabın Sözcük Öğretimi Açısından Karşılaştırılması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
11. Erol, F., H. (20014). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Temel Seviyede Kelime Edinimi. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Gün, M., Akkaya A. ve Kara, Ö.M. (2014). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarını Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan öğretim elemanları açısından değerlendirilmesi. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkishor Turkic, (9) 6, 1-16.
13. Göçer, A. (2015). Türkçe dersi metin işleme sürecinde bağlam temelli sözcük öğretimi ve etkin sözcük dağarcığı oluşturmadaki işlevi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3 (1),48-63.
14. Göçen, G. ve Okur, A. (2016). Yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki sözcüklerin kullanım sıklığı ve yaygınlığı. Milli Eğitim Dergisi, 21,447-476.
15. Hasekioğlu, I. (2009). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Sözcük Öğretimi – Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe 1 Serisinde Sözcük Öğretiminin Değerlendirilmesi ve Sözcük Öğretimi İçin Uygulama Örnekleri-, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
16. Onan, B. (2016). Söz varlığı terminolojisi üzerine bir analiz çalışması. Millî Eğitim Söz Varlığı Özel Sayısı, 45(210),11-29.
17. Korkmaz, Z. (2009). Türkiye Türkçesi Grameri Şekil bilgisi. İstanbul: Türk Dil Kurumu Yayınları.
18. Özbay, M., ve Melanlıoğlu, D. (2008).Türkçe eğitiminde kelime hazinesinin önemi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1),30-45.
19. Sülükçü, Y. (2011). Yabancılara Türkçe Öğretiminde (Temel Seviye A1) Bilgisayar Destekli Materyal Geliştirme ve Bunun Öğrenci Başarısına Etkisi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
20. Tunçel, H. (2011). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Sözlü Türkçenin Kelime Sıklığı ve Yaygınlığını Belirleme Çalışması. Yüksek lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Yılmaz, H. (2013). İletişim Aracı Metin ve İşlev Tipolojisi, Jass,6,1311- 1321.
22. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.