Ortaöğretim Öğrencilerinin Öğrenme Stratejilerini Kullanma Düzeylerine İlişkin Bir Araştırma

Öz

Öğrenme stratejileri, bireyin etkili bir biçimde öğrenmesini, öğrenmeyi öğrenmiş başarılı birer öğrenen olmasını sağlayan teknikler ve uygulamalar olarak kabul edilir. Bu araştırmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin öğrenme stratejilerini hangi düzeyde kullandıklarını belirlemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda betimsel araştırma yöntemlerinden tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak Pintrich, ve diğ. (1989) tarafından geliştirilmiş olan Öğrenme Stratejileri Ölçeği’nin 40 maddelik versiyonu kullanılmıştır. Siirt ilindeki ortaöğretim okullarında okuyan tüm öğrenciler evren olarak kabul edilmiş ve seçkisiz örnekleme yöntemiyle 758 öğrenciye ulaşılmıştır. Ölçeği eksik ve özensiz yanıtlayan katılımcıların verileri elendikten sonra kalan 622 ölçek araştırma için kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler, kolmogorov normallik testi, ilişkisiz gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Veri analizi sonucunda öğrencilerin öğrenme stratejilerini kullanma düzeyine ilişkin algılarının orta düzeyde olduğu, kız öğrenciler, televizyonu az izleyen, internet ve sosyal medyaya daha az zaman ayıran öğrencilerin öğrenme stratejilerini daha etkili olarak kullandıkları belirlenmiştir. Aile geliri, okul türü, evde kitaplık olma durumu, kendini ifade etme, bireysel / grupla çalışma değişkenlerine göre ise öğrencilerin birbirine yakın ortalamalarla benzer görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• öğrenme stratejisi
• tarama modeli
• ortaöğretim

A Study on Secondary School Students' Levels of Using Learning Strategies

Abstract

Learning strategies are considered as techniques and practices that enable an individual to learn effectively and become successful learners who have learned to learn. The aim of this research is to determine at what level secondary school students use learning strategies. In line with the purpose of the research, screening model, one of the descriptive research methods, was used. As the data collection tool of the research, Pintrich, et al. (1989) The 40-item version of the Learning Strategies Scale was used. All students studying in secondary schools in the province of Siirt were accepted as the universe and 758 students were reached by random sampling method. After eliminating the data of the participants who answered the scale incompletely and carelessly, the remaining 622 scales were used for the research. In the analysis of the research data, descriptive statistics, Kolmogorov normality test, unrelated groups t-test and one-way analysis of variance were used. As a result of the data analysis, it was determined that the perceptions of the students regarding the level of using learning strategies were moderate, and that the female students, the students who watch television less, and the students who spend less time on the internet and social media use learning strategies more effectively. It was determined that the students had similar views with close averages according to the variables of family income, school type, having a library at home, self-expression, working individually / in groups.

Keywords

• learning strategy
• screening model
• secondary education

Kaynakça

1. Açıkgöz, K.Ü.(2005), Etkili öğrenme ve öğretme (6.baskı), İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları.
2. Aydın, F. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinin coğrafya derslerinde kullandıkları öğrenme stratejileri. Turkish Studies, 6(2), 199-212.
3. Babadoğan, C. (1992). Öğrenme stilleri ile ilgili araştırmaların taraması, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 25-2.
4. Baykan, Z., Naçar, M. & Mazıcıoğlu,M. (2-5 Mayıs 2006). Öğrenme stratejilerinin öğrenci başarısına etkisi. IV. National Education Congress, Adana.
5. Bekleyen, N. (2006). İngilizce öğretmen adaylarının dil öğrenme stratejileri kullanımı. TÖMER Dil Dergisi, 132, 28-37.
6. Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi, Ankara: Pegem Akademi.
7. Çelik, D. (2015). 11. sınıf öğrencilerinin düşünme stilleri, öğrenme stratejileri ve düşünme stilleri ile öğrenme stratejileri arasındaki ilişki, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Denizli: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
8. Çelikkaya, T. & Kuş, Z. (2010). Sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin öğrenme stratejilerini kullanma durumları, Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 29:321–336.

9. Çınar, B. (2019). Batı dilleri ve edebiyatları anabilim dalı İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı Kars İli’ndeki özel okullarda ortaokul öğrencilerinin kullandığı İngilizce kelime öğrenme stratejilerinin incelenmesi, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Kars: Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Demirel, Ö. (2013). Eğitimde program geliştirme, Ankara: Pegem Akademi.
11. Derici, E. (2019). Lise öğrencilerinin kullandıkları kelime öğrenme stratejileri üzerine bir anket çalışması, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara: Bilkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
12. Erden, M. (2015). Eğitim bilimine giriş, Ankara: Arkadaş Yayınları.
13. Gökler, F. (2015). Ortaokul öğrencilerinin öğrenme stratejilerinin belirlenmesi, yayımlanmamış yüksek lisans tezi İstanbul: Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
14. Güven, M.(2004). Öğrenme stilleri ile öğrenme stratejileri arasındaki ilişki, yayınlanmamış doktora tezi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
15. Karakış, Ö. (2006). Bazı yükseköğrenim kurumlarında farklı öğrenme stillerine sahip olan öğrencilerin genel öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü
16. Karakış, Ö. ve Çelenk, S. (2007). “Farklı fakültelerde öğrenim gören öğrencilerin genel öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri: A.Ġ.B.Ü. Örneği”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1):26–46.
17. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (24. baskı). Ankara: Nobel Yayınevi
18. Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Büyüköztürk, Ş. ve Demirel, F. (2008). İlköğretim ikinci kademe ve lise öğrencilerinin ders ve sınıf düzeylerine göre öğrenme stratejileri ve güdülenme düzeylerinin belirlenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. [Bağlantıda]. 5:1. Erişim:
19. Khalil, A. (2005). Assessment of language learning strategies used by Palestinian EFL learners. Foreign Language Annals, 38 (1), 108-117.
20. Medo, M. A. (2000). The status of school students learning strategies: what students do when they read to acquire knowledge, DAI-A. 61(3): 934-1073.
21. Nacaroğlu, D. (2019). Müzik öğretmeni adaylarının kullandıkları öğrenme stratejilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Denizli: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü
22. Özer, B. (1998). Öğrenmeyi öğretme. eğitim bilimlerinde yenilikler. Hakan, A. (Editör), (sf. 149-163). Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayınları: Eskişehir:
23. Pintrich, P.R. ve diğerleri (1991), A manual for the use of the motivated strategies for learning questionnaire (MSLQ), www.eric.ed.gov
24. Senemoğlu, N. (2013). Gelişim, öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya, 23. Baskı, Ankara: Yargı Yayınevi.
25. Somuncuoğlu, Y. & Yıldırım, A. (1998). Öğrenme stratejileri: Teorik boyutları, araştırma bulguları ve uygulama için ortaya koyduğu sonuçlar. Eğitim ve Bilim, 22(110), 31- 39.
26. Sünbül, A. M. (2011). Öğretim ilke ve yöntemleri. Konya: Eğitim Kitabevi
27. Şahin, H. ve Çakar, E. (2011). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğrenme stratejileri ve akademik güdülenme düzeylerinin akademik başarılarına etkisi, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9 (3), 519-540.
28. Şahin, N. (2015). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersini öğrenirken kullandıkları öğrenme stratejileri, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
29. Taşdemir, A. & Tay, B. (2007). Fen bilgisi öğretiminde öğrencilerin öğrenme stratejilerini kullanmalarının akademik başarıya etkileri, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1):173–187.
30. Tay, B. ve Yangın, B. (2008). 4. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde sınıf ortamında kullandıkları öğrenme stratejileri. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(3), 73-88.
31. Tomal, N. (2008). Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin coğrafya dersinde öğrenme stratejilerini kullanma durumları, Mehmet Akif Ersoy Eğitim Fakültesi Dergisi, S:8:16, s:113-127.
32. Yıldız, S. B. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin dil öğrenme stratejilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
33. Yücedağ, Ş. B. (2001). Öğrenme stratejilerine yönelik karşılaştırmalı öğrenci görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.