Dünyada ve Türkiye’de Okul Yöneticilerinin Seçimi ile Eğitimi ve Buna Bağlı Geliştirilebilir Politikalar

Öz

Bu araştırmada dünyada ve Türkiye’de okul yöneticilerinin seçimi ile eğitimi ve buna bağlı geliştirilebilir politikaların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda alan taraması yapılmıştır. Buna göre, dünyada ve Türkiye’de okul yöneticilerinin seçimi ile eğitimi bağlamında bazı farklılıkların olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda dünyadaki önemli gelişme ve uygulamalar bağlamında analiz yapılmıştır ve Türkiye için geliştirilebilir politikalar önerilmiştir. Bu bağlamda, okul yöneticilerinin seçimi ile eğitiminde hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programı ve içeriğinin, yöneticilik ve liderlik eğitiminin önemli olduğu ve geliştirilmesi gerektiği, öğretimsel liderliği öne çıkarmanın eğitim niteliği bakımından faydalı sonuçlar getirebileceği sonucuna varılmıştır. Okul yöneticisinin seçilmesi ile ilgili, adayların lisansüstü mezunu olması, okul yöneticiliğine başlamadan önce yöneticilik eğitimi almış olması veya hizmet içi yöneticilik, liderlik eğitimi almasının gerekli olduğu belirlenmiştir. Mesleki gelişim bağlamında programların güncellenmesi, eğitim politikası bağlamında okul yöneticisi rolleri ve yeterliklerinin yeniden tanımlanması, okulun geliştirilmesi bakımından yönetici liderliğinin ön plana çıkarılması ve geliştirilmesi, okul özerkliğinin sağlanmasının gerekli olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• okul müdürü
• hizmet içi eğitim
• politika

SELECTION AND TRAINING OF SCHOOL PRINCIPALS IN THE WORLD AND TURKEY AND THE DEVELOPMENT OF POLICIES RELATED TO THIS

Öz

The purpose of this study was to examine the selection and training of school principals in the world and Turkey, as well as to determine the policy that could be developed. For this purpose, the document analysis method was used, which is one of the qualitative research methods. Following the purpose of the study, a field survey was conducted, as a result of which it was found that there are some differences in the context of the selection and training of school principals in the world and Turkey. Based on the field study, an analysis was made in the context of important developments and practices in the world, and a policy was proposed that could be developed for Turkey. It was concluded that the pre-service and in-service training program and its content, managerial and leadership training are important and should be improved in the selection and training of school principals and that an emphasis on instructional leadership can improve the quality of education. In the context of selecting a school principal, it was concluded that a candidate's master's education degree, prior management education, or in-servise management or leadership training was required. Updating programs in the context of professional development, redefining the roles and competencies of school principals in the context of educational policy, highlighting and developing principal leadership in the context of school development and ensure school autonomy are required.

Anahtar Kelimeler

• Turkey
• school principal
• in-service training
• policy

Kaynakça

1. Altun, S. A., & Çakan, M. (2008). Factors affecting student success on exams: the case of successful cities on LGS/ÖSS exams. Elementary Education Online, 7(1), 157-173.
2. Aslan, N. (2009). Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye’de okul yöneticilerinin yetiştirilme ve atanmalarının karşılaştırılması ve bir model önerisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
3. Arslantaş, İ., & Özkan, M. (2014). Öğretmen ve yönetici gözüyle etkili okulda yönetici özelliklerinin belirlenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 26(2) , 181-193.
4. Balyer, A., Gündüz, Y. (2011). Degisik ülkelerde okul müdürlerinin yetistirilmesi: Türk eğitim sistemi için bir model önerisi. Kuramsal Eğitimbilim, 4(2), 182-197.
5. Barber, M., Whelan, F., & Clark, M. (2010). Capturing the leadership premium. McKinsey & Company.
6. Bartoletti, J., & Connelly, G. (2013). Leadership matters: What the research says about the importance of principal leadership. National Association of Elementary School Principals, 16, 1-21.
7. Beatriz, P., Deborah, N., & Hunter, M. (2008). Improving school leadership. Policy and practice (Vol. 1). OECD publishing.
8. Cohen, M. J. (2015). Principal leadership in high-performing, high-poverty elementary schools. The University of Nebraska-Lincoln, Educational Administration: Theses, Dissertations, and Student Research, 247.

9. Christie, K., Thompson, B., & Whiteley, G. (2009). Strong leaders, strong achievement: Model policy for producing the leaders to drive student success. www.ecs.org/clearinghouse/79/23/7923.pdf
10. Çelik, V. (16–17 Mayıs 2002). Eğitim yöneticisi yetiştirme politikasına yön veren temel eğilimler. 21. Yüzyıl Eğitim Yöneticilerinin Yetiştirilmesi Sempozyumu. Ankara.
11. Darling-Hammond, L., & Rothman, R. (2011). Teacher and leader effectiveness in high-performing education systems. Alliance for Excellent Education. https://eric.ed.gov/?id=ED517673
12. European Commission (2010). Education and training 2020 program thematic working group. Teacher professional development. School leadership for learning. Report of a Peer Learning Activity in Limassol, Cyprus.
13. Eurydice. (2007). School autonomy in Europe. Policies and measures. Brussels: Eurydice, The European Education Information Network. Eurydice (2010). National system overviews on education systems in Europe and ongoing reforms: United Kingdom – England. http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents /eurydice/national_summary_sheets/047_UK_ENG_EN.pdf
14. Eurydice (2012). Key data on education in Europe 2012, Brussels: Eurydice.
15. Eurydice (2012). Key data on teachers and school leaders in Europe, 2012 Edition, Eurydice Report. Luxembourg: European Union.
16. Jensen, B, Hunter, A, Lambert, T., & Clark, A. (2015). Aspiring principal preparation, prepared for the Australian Institute for Teaching and School Leadership, AITSL, Melbourne.
17. Karip, E., & Köksal, K. (1999). Okul yöneticilerinin yetiştirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 5(2), 193-207.
18. Leithwood K., Harris, A., & Hopkins, D. (2008). Seven strong claims about successful school leadership, School Leadership & Management, 28(1), 27-42.
19. Leithwood, K., & Seashore-Louis, K. (2011). Linking leadership to student learning. John Wiley & Sons.
20. Matthews, P., Moorman, H., & Nusche, D. (2007). School leadership development strategies: Building leadership capacity in Victoria, Australia. Victoria.
21. Ministry of National Education. (2009). Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Atama Ve Yer Değiştirmelerine Ilişkin Yönetmelik.
22. Ministry of National Education. (2010). 2010 yılı hizmetiçi eğitim planı. http://hedb.MoNE.gov.tr/net/index.php?option=com_content&view=article&id=161:2010-yl-hizmetici-eitim-plan&catid=51:genel-duyurular&Itemid=76
23. Ministry of National Education. (2011). Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Atama Ve Yer Değiştirmelerine Ilişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik.
24. Ministry of National Education. (2018). 2023 eğitim vizyonu. Ankara: MoNE.
25. Ministry of National Education. (2022a). Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Müdürlüğü’nün kapsayıcı eğitim bağlamında okul yöneticilerine yönelik mesleki gelişim projesi. https://oygm.MoNE.gov.tr/www/kapsayici-egitim-baglaminda-okul-yoneticilerinin-mesleki-gelisimi-projesi/icerik/1006
26. Ministry of National Education. (2022b). MoNE Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Müdürlüğü’nün 30.03.2022 tarih ve 46828316 sayılı yazısı. https://www.MoNEduyurular.net/egitim-yonetici-gelistirme-programi-yogep
27. Mulford, B. (2003). School leaders: Challenging roles and impact on teacher and school effectiveness. A paper prepared for the OECD Improving School Leadership activity.
28. Ontario Principals’ Councils (2022). Principal’s Qualification Program (PQP). https://www.principals.ca/en/professional-learning/principals-qualification-program-pqp.aspx
29. Organization for Economic Co-operation and Development (2007). Reviews of national policies for education: Basic education in Turkey. doi: 10.1787/9789264030206-en
30. Organization for Economic Co-operation and Development (2013). Leadership for 21st Century Learning, Educational Research, and Innovation, OECD Publishing.
31. Organization for Economic Co-operation and Development (2015). What Makes Schools Successful? Resources, Policies, and Practices. Volume IV. Policy Implications of School Management and Practices. https://www.oecd.org/pisa/key findings/Vol4Ch6.pdf
32. Organization for Economic Co-operation and Development. (2015). Education policy outlook 2015: Making reforms happen. Paris: OECD Publishing.
33. Organization for Economic Co-operation and Development. (2015). TALIS 2018 Results. Teachers and School Leaders as Lifelong Learners, Volume I, Paris: OECD Publishing.
34. Pont, B., Nusche, D., & Moorman, H. (2008). Improving school leadership. Paris: OECD. http://www.oecd.org/edu/school/44374889.pdf
35. Official Gazette (2019, Ocak 12). Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirilme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Tarih: 12.01.2019, Sayı: 30455.
36. Official Gazette (2021, Şubat 5). Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme Ve Görevlendirme Yönetmeliği. Tarih: 05.02.2021, Sayı: 31386.
37. Robinson, V., Hohepa, M., & Lloyd, C. (2009). School leadership and student outcomes: Identifying what works and why: Best evidence synthesis iteration (BES). New Zealand, Ministry of Education, Crown.
38. Robinson, V. (2011). Student-centered leadership. San Francisco, John Wiley & Sons.
39. Sezgin, F. (2007). Okul ve özellikleri içinde, S.Özdemir (Ed.). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Ankara: Nobel.
40. Schleicher, A. (2015), Schools for 21st-century learners: Strong leaders, confident teachers, innovative approaches. International Summit on the Teaching Profession, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/9789264231192-en
41. Şişman, M. (1996). Etkili okul yönetimi. Yayınlanmamış araştırma raporu, Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi.
42. Şişman, M., & Turan, S. (2004). Dünyada eğitim yöneticilerinin yetiştirilmesine ilişkin bazı başlıca yönelimler ve Türkiye için çıkarılabilecek bazı sonuçlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 13-26.
43. Vennebo F., K., & Aas, M. (2020). Leadership and change in a Norwegian school context: Tensions as productive driving forces. Educational Management Administration & Leadership, DOI: 10.1177/1741143220962102
44. Taipale, A. (2012). International survey on educational leadership. A survey on school leaders' work and continuing education. Finnish National Board of Education www.oph.fi/english/sources_of_information/publications Tortosa Álvarez, C. (2020). School principals’ pre-service training in Spain and in the USA: alignments between higher education and supranational recommendations. Revista Española de Educación Comparada, (37), 299-321.
45. UNICEF (2007). Education for some more than others? A regional study on education in Central and Eastern Europe and the Commonwealth of Independent States. Geneva, UNICEF Regional Office for CEE/CIS.
46. Victoria's Department of Education and Training (2022). Principal selection. https://www2.education.vic.gov.au/pal/principal-selection/policy-and-guidelines/leadership Wach, E., & Ward, R. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Papers. https://www.researchgate.net/publication/259828893_Learning_about_Qualitative_Document_Analysis
47. Zanderigo, T., Dowd, E., & Turner, S. (2012). Delivering school transparency in Australia. OECD Publishing.