Dede Korkut hikayelerinde kadınların liderlik rol ve özelliklerine ilişkin bir çözümleme

Öz

Dede Korkut Destanı, Türkçe konuşan halkların kültürel ve sanatsal mirasının en değerli örneklerinden biri olarak, zengin dil yapısı, yaratıcı gücü ve sanatsal derinliğiyle dikkat çekmektedir. Bu destan, yalnızca tarihsel bir kaynağın ötesinde, sosyal yapıyı, gelenekleri ve insan ilişkilerini yansıtan önemli bir kültürel metin olarak değerlendirilmektedir. Dede Korkut Destanı'nda adı geçen han ve hatun figürleri, her biri kendine özgü özellikleriyle toplumsal yapıyı yansıtmakla birlikte, bireysel liderlik anlayışlarına dair ipuçları sunmaktadır. Bu figürler, destanın geçtiği toplumun değerlerini, sosyal normlarını ve toplumsal cinsiyet rollerini anlamak açısından da önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Bu çalışmada, Dede Korkut Destanı’ndaki kadın figürlerinin liderlik yaklaşımlarını ve toplumsal rollerini incelemek için nitel araştırma yöntemine dayalı bir inceleme gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma, metnin derinlikli ve bağlam içinde analiz edilmesine olanak tanır ve bu çalışma, özellikle söylem analizi yöntemiyle destandaki kadın karakterlerinin dilsel temsillerini incelemeyi hedeflemiştir. Söylem analizi, dilin toplumsal, kültürel ve tarihsel bağlamdaki etkilerini ortaya koymak için kullanılan bir yöntemdir. Bu bağlamda, kadın figürlerinin dilsel temsillerinin toplumsal normlarla, kültürel değerlerle nasıl şekillendiği, bireysel ve toplumsal liderlik anlayışlarını nasıl yansıttığı sorgulanmıştır. Ayrıca, kadın karakterlerin toplumsal yapılar içindeki yerleri, güç ilişkileri ve toplumsal cinsiyet rollerinin belirlenmesi için metnin farklı bölümleri üzerinden bir içerik analizi yapılmıştır. Çalışmanın amacı, destandaki kadın figürlerinin sadece bireysel anlamda liderlik özelliklerini değil, aynı zamanda toplum içindeki işlevleri ve kadınların kültürel bağlamdaki temsilini de kapsamlı bir şekilde incelemektir. Söylem analizi bu sürecin temel aracı olarak kullanılmış, destandaki kadın karakterlerin konuşma tarzları, davranışları ve karar alma süreçleri üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Dede Korkut
• Kadın
• Liderlik
• Liderlik Rolleri

An analysis of the leadership roles and characteristics of women in the Dede Korkut stories

Öz

The Dede Korkut Epic, one of the most valuable examples of the cultural and artistic heritage of Turkic-speaking peoples, stands out with its rich linguistic structure, creative power, and artistic depth. This epic is considered an important cultural text that reflects not only historical events but also social structure, traditions, and human relationships. The figures of han and hatun mentioned in the epic each reflect societal values, social norms, and gender roles, offering a significant source for understanding individual leadership concepts and social structure. This study conducts a qualitative analysis to examine the leadership approaches and roles of the female figures in the Dede Korkut Epic. Qualitative research allows for an in- depth and contextual analysis of the text, and this study aims to explore the linguistic representations of female characters through discourse analysis. Discourse analysis is a method used to reveal the social, cultural, and historical impacts of language. In this context, the study investigates how the linguistic representations of female figures are shaped by societal norms and cultural values, and how they reflect individual and social leadership concepts. Additionally, a content analysis is conducted to identify the roles of women within social structures, power relations, and gender roles. The aim of the study is to comprehensively examine not only the individual leadership qualities of the female figures in the epic but also their societal functions and cultural representation. Discourse analysis is used as the primary tool in this process, focusing on the speech styles of the female characters.

Anahtar Kelimeler

• Dede Korkut
• Woman
• Woman Leadership
• Leadership Roles

Kaynakça

1. Burns, J. M. (2012). Leadership. Open Road Media.
2. Conger, J. (2015). Charismatic leadership. Wiley Encyclopedia of Management, 1-2.
3. Demir, C., Yılmaz, M. K., & Çevirgen, A. (2010). Liderlik yaklaşımları ve liderlik tarzlarına ilişkin bir araştırma. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 2(1), 129-152.
4. Gökyay, O. G. (1976). Dede Korkut hikayeleri. Milli Eğitim Basımevi: İstanbul.
5. Hargreaves, A., & Fink, D. (2012). Sustainable leadership. John Wiley & Sons.
6. Harris, A. (2009). Creative leadership: Developing future leaders. Management in Education, 23(1), 9-11.
7. Lipman-Blumen, J. (2010). Toxic leadership: A conceptual framework. In Handbook of top management teams (pp. 214-220). London: Palgrave Macmillan UK.
8. Mango, E. (2018). Rethinking leadership theories. Open Journal of Leadership, 7(01), 57.

9. Nawaz, Z. & Khan, I. (2016). Leadership theories and styles: A literature review. Leadership, 16(1), 1-7.
10. Özsoy, B. S. (2008). Dede Korkut kitabı: transkripsiyon-inceleme-sözlük . Ankara: Akçağ.
11. Patterson, K. A. (2003). Servant leadership: A theoretical model. Regent University.
12. Teyek, S. (2017). Dede Korkut hikayeleri. Millî Eğitim Bakanlığı: Ankara.