The Impact of School Principals' Technology Leadership on Teacher Performance

Öz

Digital transformation in education depends not only on technological infrastructure investments but also on the vision of school leaders who guide this process and teachers' performance. This study aimed to examine school administrators' technology leadership behaviors during the early implementation of the FATIH (Movement of Enhancing Opportunities and Improving Technology) Project conducted by the Turkish Ministry of National Education and to investigate the impact of these behaviors on teachers' performance. The study is significant because it provides a historical reference point reflecting the early stage of contemporary discussions on digital schools and digital leadership. Designed as a correlational survey study, the research was conducted with 387 teachers working in schools located in the city center of Denizli, Türkiye. Data were collected using the five-point Likert-type Technology Leadership Roles Scale. The findings indicated that teachers generally perceived school administrators' technology leadership behaviors at a moderate level. Among the dimensions, Support was perceived at the highest level, whereas Communication and Collaboration was perceived at the lowest level. No significant gender difference was found in overall perceptions; however, female teachers reported higher perceptions in the Communication dimension. Primary school teachers perceived their administrators as more competent than middle school teachers, while perceptions of administrators' Support behaviors increased with professional seniority. Teachers perceived school administrators' technology leadership behaviors as a factor positively influencing their instructional performance, and a positive, moderate, and statistically significant relationship was found between the two variables (r = .54). This finding suggests that technology leadership, regarded as an option at the time the study was conducted, provided an empirical foundation for the evolution of digital leadership into a necessity for teachers' performance during and after the COVID-19 pandemic. Based on these findings, it is recommended that policymakers consider digital leadership competencies in the appointment of school administrators, practitioners establish technology-oriented communication and mentoring networks within schools, and future research further investigate this topic through qualitative studies.

Anahtar Kelimeler

• Technology leadership
• FATIH Project
• teacher performance
• digital transformation
• school administration

Etik Beyan

This article was prepared in accordance with all the rules of research and publication ethics.

Okul Yöneticilerinin Teknoloji Liderliği ve Öğretmen Performansına Etkisi

Öz

Eğitimde dijital dönüşüm, donanım yatırımının ötesinde, bu süreci yönetecek okul liderlerinin vizyonuna ve öğretmenlerin performansına bağlıdır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen FATİH (Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi) Projesi'nin başlangıç yıllarında okul yöneticilerinin teknoloji liderliği davranışlarını ve bu davranışların öğretmen performansı üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma, günümüzdeki dijital okul ve dijital liderlik tartışmalarının erken dönemini yansıtan tarihsel bir referans noktası sunması bakımından önem taşımaktadır. İlişkisel tarama modelinde desenlenen araştırmanın örneklemini, Denizli il merkezindeki okullarda görev yapan 387 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, 5’li Likert tipi “Teknoloji Liderliği Rolleri Ölçeği” ile toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmenler, okul yöneticilerinin teknoloji liderliği davranışlarını genel olarak orta düzeyde algılamaktadır. Yöneticilerin "Destek" boyutundaki liderlik davranışları en yüksek, "İletişim ve İş Birliği" boyutundaki liderlik davranışları ise en düşük düzeyde algılanmıştır. Cinsiyet açısından genel algıda anlamlı fark bulunmazken, "İletişim" boyutunda kadın öğretmenlerin algısı daha yüksektir. İlkokul öğretmenleri yöneticilerini ortaokul öğretmenlerine göre daha yeterli algılarken, mesleki kıdem arttıkça yöneticilerin "Destek" davranışlarına yönelik algının arttığı belirlenmiştir. Öğretmenler, okul yöneticilerinin teknoloji liderliği davranışlarını kendi eğitim-öğretim performanslarını olumlu yönde etkileyen bir unsur olarak algılamış; iki değişken arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (r=.54). Bu sonuç, araştırmanın yapıldığı yıllarda bir "tercih" olarak görülen teknoloji liderliğinin, COVID-19 pandemisi ve sonraki süreçte öğretmen performansı için bir "zorunluluk" haline gelen dijital liderliğe evrilmesinin ampirik temellerini ortaya koymaktadır. Bu bulgular doğrultusunda, politika yapıcıların yönetici atamalarında dijital liderlik yeterliklerini dikkate alması, uygulayıcıların okul içinde teknoloji odaklı iletişim ve mentorluk ağları kurması ve gelecek araştırmalarda konunun nitel çalışmalarla derinleştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Teknoloji liderliği
• FATİH Projesi
• öğretmen performansı
• dijital dönüşüm
• okul yönetimi

Etik Beyan

Bu çalışmada araştırma ve yayın etiğinin tüm kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır.

Kaynakça

1. Abdullah, R., Karnati, N., Effendi, M. S., & Kamaludin. (2026). Trends and predictive factors of teacher digital literacy: A literature review (2020–2025). Journal of Educational Sciences, 10(1), 1379-1390.
2. AlAjmi, M. K. (2022). The impact of digital leadership on teachers' technology integration during the COVID-19 pandemic in Kuwait. International Journal of Educational Research, 112, 101928.
3. Anderson, R. E., & Dexter, S. (2005). School technology leadership: An empirical investigation of prevalence and effect. Educational Administration Quarterly, 41(1), 49-82.
4. Ardıç, M. A. (2021). Ortaöğretim öğretmenlerinin eğitimde teknoloji kullanımına yönelik görüşlerinin ve teknoloji entegrasyon düzeylerinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 391-414.
5. Aunga, D. A., & Masare, O. (2017). Effect of leadership styles on teacher’s performance in primary schools of Arusha district Tanzania. International Journal of Educational Policy Research and Review, 4(4), 45-52.
6. Baybara, M. (2018). Devlet ve özel ilköğretim okulu yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerine ilişkin yeterlikleri (İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi örneği) [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
7. Baykal, Z. (2026). School Administrators’ perspectives on and experiences with digitalization [Yüksek lisans tezi]. Middle East Technical University.
8. Büyükbeşe, T., & Doğan, Ö. (2022). Dijital liderliğin yenilikçi iş davranışı ve iş performansı üzerine etkisi. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 14(26), 173-186.

9. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
10. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
11. Ceylan, E., Ceylan, S., Uzunman, S., & Yıldırım, H. (2023). Fatih Projesine ilişkin yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. Uluslararası Özgün Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 46-59.
12. Çavuş, H., & Yorgancı, F. K. (2020). Ortaokul matematik öğretmenlerinin eğitim bilişim ağı (EBA) projesinden yararlanma düzeyleri ve proje hakkındaki görüşleri. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1272-1303.
13. Çevik, M. S., & Doğan, E. (2023). The mediating and moderating effects of knowledge management in the relationship between technological leadership behaviors of school principals and data-driven decision-making. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 18(1), 248-271.
14. Deniz, L., & Teke, S. (2020). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 351-373.
15. Doğu, K. (2022). İlkokul yöneticilerinin teknolojik liderlik öz yeterlikleri ile 21. yüzyıl becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
16. Durnalı, M. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin sergilediği teknolojik liderlik davranış düzeyi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi [Journal of Theoretical Educational Science], 12(2), 401-430.
17. Durnalı, M., & Akbaşlı, S. (2020). Okul müdürleri teknolojik liderlik davranışlarının okulda bilgi yönetiminin gerçekleşme düzeyine etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 49(225), 23-54.
18. Düzgün, S. (2022). Okul yöneticilerinin teknolojik liderlik öz yeterlikleri ile uzaktan eğitime yönelik görüşlerinin ilişkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(2), 1243-1274.
19. Esogon, S. G., Gumban, J., & Guitche, M. (2024). Practice of transformational leadership of school heads and work performance of teachers in public elementary schools. Journal of Interdisciplinary Perspectives, 2(9).
20. Gürfidan, H., & Koç, M. (2016). Okul kültürü, teknoloji liderliği ve destek hizmetlerinin öğretmenlerin teknoloji entegrasyonuna etkisi: Bir yapısal eşitlik modellemesi. Eğitim ve Bilim, 41(188), 99-116.
21. Irmak, M. (2015). İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin, yöneticilerinin “teknoloji liderliği” düzeylerine ilişkin algıları [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Pamukkale Üniversitesi. ISTE. (2024). ISTE Standards for Education Leaders. International Society for Technology in Education.
22. Işık, M. (2023). Investigation of school administrators’ technological leadership behaviors in the context of teachers’ professional development. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 11(4), 238-257.
23. Karakose, T., Polat, H., & Papadakis, S. (2021). Examining teachers’ perspectives on school principals’ digital leadership roles and technology capabilities during the COVID-19 pandemic. Sustainability, 13(23), 13448.
24. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (35. Baskı). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
25. Kılıçıbüyük, E., & Yapıcı, Ş. (2024). Fatih Projesi ile ilgili öğretmen görüşleri (Tokat ili örneği). International QMX Journal, 3(2), 1217-1233.
26. Özen, O., & Mert, O. (2024). Uluslararası standartlar yönünden eğitim yöneticilerinin 21. yüzyıl becerileri doğrultusunda bilgi iletişim teknolojileri yeterlilikleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(1), 349-370.
27. Özgenel, M., & Aktaş, A. (2020). Okul müdürlerinin otokratik, demokratik, işbirlikçi ve serbest bırakıcı liderlik stillerinin öğretmen performansına etkisi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(2), 1-22.
28. Öztürk, D. (2021). Lise yöneticilerinin teknolojik liderlik öz yeterliklerinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
29. Pınar, M. A., & Dönel Akgül, G. (2020). Etkileşimli tahta kullanımına ilişkin fen bilimleri öğretmenlerinin görüşleri. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7, 52-65.
30. Sarı, E., & Coşkuntuncel, O. (2020). Ortaokul matematik öğretmenlerinin fatih projesi hakkında görüşlerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 49(2), 842-894.
31. Sarıışık, S., Sarıışık, S., Celep Akay, D., Gürel, M., & Dönmez, S. (2021). İlkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin eğitim bilişim ağı (EBA) kullanımlarının öğretmen görüşleri ile incelenmesi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 209-219.
32. Sayracı, N., & Gündüz, H. B. (2018). Okul yöneticilerinin değişimi yönetme yeterlilikleri ve teknolojik liderliği. Yıldız Journal of Educational Research, 3(1), 27-61.
33. Sincar, M. (2009). İlköğretim okulu yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerine ilişkin bir inceleme (Gaziantep ili örneği) [Doktora Tezi]. İnönü Üniversitesi.
34. Subingsubing, R., & Guhao, E. S. (2025). The relationship between school heads’ digital leadership and teachers’ digital knowledge. United International Journal for Research & Technology, 7(3), 27-36.
35. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th Ed.). Boston, MA: Pearson.
36. Teke, S., & Deniz, L. (2020). Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rollerine ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 351-373.
37. Uğur, N. G., & Koç, T. (2019). Leading and teaching with technology: School principals’ perspective. International Journal of Educational Leadership and Management, 7(1), 42-71.
38. Yakut, S., & Maya, İ. (2026). The impact of school principals' digital leadership level on learning organization and teachers' self leadership skills. Hacettepe University Journal of Education, 41(1), 212-235.
39. Yılmaz, Z. A. (2020). Fen bilimleri öğretmenlerinin FATİH projesi ve akıllı tahta hakkındaki görüşleri. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(1), 71-83.
40. Yumuşak, Ş., & Çoruk, A. (2023). Okul yöneticilerinin teknolojik liderlik öz yeterlik algıları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(4), 2125-2141.