Contemporary democratic theory frequently celebrates citizen participation as an ideal in which individuals are expected to be increasingly involved in decision-making processes at all levels. However, this article argues that the quantitative expansion of participatory calls does not necessarily enhance democratic legitimacy; on the contrary, it may in certain contexts generate political and administrative exhaustion among individuals. In this regard, the study introduces the concept of civic fatigue into the literature. Civic fatigue refers to a condition of political exhaustion that emerges when citizens are repeatedly invited to express opinions, provide feedback, or participate in decision-making processes that ultimately remain devoid of substantive content and fail to produce meaningful outcomes.
Drawing on a critical theoretical framework—including Habermas’s deliberative democracy ideal, Gramsci’s conception of hegemony, Bourdieu’s notion of symbolic violence, and Byung-Chul Han’s critique of the neoliberal subject—the article examines the causes and consequences of civic fatigue. Employing a conceptual analysis methodology, the study substantiates the phenomenon through illustrative case examples from diverse contexts such as municipalities, digital participation platforms, social media activism, academia, and public institutions.
The findings demonstrate that in environments where participation becomes instrumentalized and stripped of meaning, citizens gradually become more passive and their trust in democratic processes erodes. The primary contribution of the article is to challenge the widely held assumption in democratic theory that “more participation equals greater legitimacy,” and to foreground the qualitative dimensions of participation by bringing attention to civic fatigue as an invisible crisis of contemporary democracies.
Civic fatigue Symbolic violence Political exhaustion Critical democracy Governance
Güncel demokratik kuram, yurttaş katılımını bireylerin her düzeydeki karar alma süreçlerine giderek daha fazla dâhil olmalarının beklendiği bir ideal olarak sıklıkla yüceltmektedir. Ancak bu makale, katılım çağrılarının niceliksel olarak genişlemesinin demokratik meşruiyeti her zaman güçlendirmediğini; aksine, belirli bağlamlarda bireylerde siyasal ve yönetsel bir tükenmişlik üretebileceğini ileri sürmektedir. Bu doğrultuda çalışma, literatüre kamusal yorgunluk kavramını kazandırmaktadır. Kamusal yorgunluk, yurttaşların sürekli olarak görüş bildirmeye, geri bildirim sunmaya ya da karar alma süreçlerine katılmaya davet edildikleri, ancak bu süreçlerin nihayetinde içerikten yoksun kaldığı ve anlamlı sonuçlar üretmediği durumlarda ortaya çıkan siyasal bir tükenmişlik hâlini ifade eder.
Makale, Habermas’ın müzakereci demokrasi ideali, Gramsci’nin hegemonya anlayışı, Bourdieu’nün simgesel şiddet kavramsallaştırması ve Byung-Chul Han’ın neoliberal özne eleştirisi gibi yaklaşımları içeren eleştirel bir kuramsal çerçeveden hareketle kamusal yorgunluğun nedenlerini ve sonuçlarını incelemektedir. Kavramsal analiz yöntemini benimseyen çalışma, belediyeler, dijital katılım platformları, sosyal medya aktivizmi, akademi ve kamu kurumları gibi farklı bağlamlardan seçilen temsili örnek olaylar aracılığıyla olguyu somutlaştırmaktadır.
Bulgular, katılımın araçsallaştığı ve anlamdan arındığı ortamlarda yurttaşların giderek daha pasif hâle geldiğini ve demokratik süreçlere duydukları güvenin aşındığını göstermektedir. Makalenin temel katkısı, demokratik kuramda yaygın biçimde kabul gören “daha fazla katılım = daha fazla meşruiyet” varsayımını sorgulamak ve katılımın niteliksel boyutunu ön plana çıkararak kamusal yorgunluğu çağdaş demokrasilerin görünmez bir krizi olarak tartışmaya açmaktır.
Kamusal yorgunluk Simgesel şiddet Siyasal tükenmişlik Eleştirel demokrasi Yönetişim
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Karşılaştırmalı Siyasi Kurumlar, Siyaset Bilimi (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 8 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 15 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 15 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 19 |
Dergide aşağıdaki alanların kapsamına giren nitelikli çalışmalar yayımlanabilir;
İşletme, İktisat, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Maliye, Kamu Yönetimi, Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Bilimi, Ekonometri, Yönetim Bilişim Sistemleri, Eğitim Yönetimi, Sağlık Yönetimi, Turizm Yönetimi, Havacılık Yönetimi, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi, Mühendislik ve Teknoloji Yönetimi, Enerji Yönetimi, Lojistik Yönetimi, Çevre Yönetimi, Medya ve İletişim Yönetimi, Afet Yönetimi, Multidisipliner Yönetim ve Ekonomi Çalışmaları.
IJMA is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License.