Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR

Cilt: 18 Sayı: 4 28 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR

Öz

Sanayi Devrimi ile başlayan süreç ve sonrasında çevresel sürdürülebilirliği tehdit eden gelişmeler ile beraber küresel olarak çevresel bozulma süreci hızlanmıştır. Çevresel bozulma sürecinin özellikle küresel ısınma ve iklim değişikliği ile beraber dünya çapında etkilerini hissettirmesi, çevresel bozulmanın belirleyicilerine yönelik araştırmaların sayısının artmasını sağlamıştır. Bu çalışmada, doğrudan yabancı yatırımlar, ekonomik büyüme ve ekonomik küreselleşmenin çevreye etkisi ve kirlilik hale hipotezinin geçerliliği Türkiye için araştırılmıştır. Bu amaç için, 1970-2018 arasındaki yıllık veriler kullanılarak bir makine öğrenme yöntemi olan KRLS yaklaşımı ile analizler gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda (i) doğrudan yabancı yatırımların ekolojik ayak izi (çevre kalitesi) üzerinde negatif (pozitif) etkisinin olduğu ve dolayısıyla kirlilik hale hipotezinin geçerli olduğu; (ii) ekonomik büyümenin ekolojik ayak izi (çevre kalitesi) üzerinde pozitif (negatif) etkisinin olduğu; (iii) ekonomik küreselleşmenin ekolojik ayak izi (çevre kalitesi) üzerinde negatif (pozitif) etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda politika yapıcılara, çevreye olumlu etkileri olduğundan dolayı daha fazla doğrudan yabancı yatırımları Türkiye’ye çekebilecek ve ekonomik küreselleşme sağlayabilecek politikalar geliştirmeleri ve ekonomik büyüme artırılması süreçlerinde daha çevreci politikalar izlemeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad, M., Khan, Z., Rahman, Z. U., & Khan, S. (2018). Does financial development asymmetrically affect CO2 emissions in China? An application of the nonlinear autoregressive distributed lag (NARDL) model. Carbon Management, 9(6), 631-644.
  2. Ahmad, M., Jabeen, G. & Wu, Y. (2021). Heterogeneity of pollution haven/halo hypothesis and Environmental Kuznets Curve hypothesis across development levels of Chinese provinces, Journal of Cleaner Production, Volume 285, 124898, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124898.
  3. Ahmed, Z., Zhang, B. & Cary, M. (2021). Linking economic globalization, economic growth, financial development, and ecological footprint: Evidence from symmetric and asymmetric ARDL, Ecological Indicators, Volume 121, 107060, ISSN 1470-160X, https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2020.107060
  4. Balsalobre-Lorente, D., Gokmenoglu, K.K., Taspinar, N. & Cantos-Cantos, J. M. (2019). An approach to the pollution haven and pollution halo hypotheses in MINT countries. Environ Sci Pollut Res 26, 23010–23026 (2019). https://doi.org/10.1007/s11356-019-05446-x
  5. Bildirici, M. E., & Kayıkçı, F. (2013). Effects of oil production on economic growth in Eurasian countries: Panel ARDL approach, Energy, 49, 156-161.
  6. Chowdhury, M.A.F., Shanto, P.A., Ahmed, A. & Rumana, R. H. (2021). Does foreign direct investments impair the ecological footprint? New evidence from the panel quantile regression. Environ Sci Pollut Res 28, 14372–14385 (2021). https://doi.org/10.1007/s11356-020-11518-0
  7. Çağlayan-Akay, E., Oskonbaeva, Z. (2022). A Nonlinear Panel ARDL Analysis of Pollution Haven/Halo Hypothesis. In: Terzioğlu, M.K. (eds) Advances in Econometrics, Operational Research, Data Science and Actuarial Studies. Contributions to Economics. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-85254-2_11
  8. Çıtak, F., Uslu, H., Batmaz, O., & Hoş, S. (2021). Do renewable energy and natural gas consumption mitigate CO2 emissions in the USA? New insights from NARDL approach. Environmental Science and Pollution Research, 28, 63739-63750.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

12 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

8 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 18 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Özkan, O., & Çoban, M. N. (2022). TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(4), 1049-1068. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1143139
AMA
1.Özkan O, Çoban MN. TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR. ijmeb. 2022;18(4):1049-1068. doi:10.17130/ijmeb.1143139
Chicago
Özkan, Oktay, ve Mustafa Necati Çoban. 2022. “TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 18 (4): 1049-68. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1143139.
EndNote
Özkan O, Çoban MN (01 Aralık 2022) TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 18 4 1049–1068.
IEEE
[1]O. Özkan ve M. N. Çoban, “TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR”, ijmeb, c. 18, sy 4, ss. 1049–1068, Ara. 2022, doi: 10.17130/ijmeb.1143139.
ISNAD
Özkan, Oktay - Çoban, Mustafa Necati. “TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 18/4 (01 Aralık 2022): 1049-1068. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1143139.
JAMA
1.Özkan O, Çoban MN. TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR. ijmeb. 2022;18:1049–1068.
MLA
Özkan, Oktay, ve Mustafa Necati Çoban. “TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, c. 18, sy 4, Aralık 2022, ss. 1049-68, doi:10.17130/ijmeb.1143139.
Vancouver
1.Oktay Özkan, Mustafa Necati Çoban. TÜRKİYE’DE KİRLİLİK HALE HİPOTEZİ VE EKONOMİK BÜYÜME, EKONOMİK KÜRESELLEŞME VE EKOLOJİK AYAK İZİ BAĞLANTISI: KRLS’DEN KANITLAR. ijmeb. 01 Aralık 2022;18(4):1049-68. doi:10.17130/ijmeb.1143139

Cited By


88x31.png