TİCARİ KREDİ İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİ: NEDENSELLİK ANALİZİ İLE TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Öz

Bankacılık sektörü kredileri, parasal aktarım mekanizmasının işleyişinde önemli bir yere sahiptir. Para arzının belirlenmesine ilişkin uygulanan politikalar, parasal aktarım yoluyla kredi kanalını ve reel ekonomiyi etkiler. Kredi kanalının sağlıklı biçimde çalışması, finansal sistemin istikrarlı yönetimi ve gelişmişlik düzeyi ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada, Türk bankacılık sektörünün sağlamış olduğu ticari krediler ile istihdam arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma da 2015:M01-2023:M3 dönemleri arasında Türk bankacılık sektöründe kullandırılan ticari krediler ile aylık işsizlik oranları verileri kullanılmıştır. Değişkenlerin durağanlık seviyeleri Augmented Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile araştırılmıştır. Değişkenler arasında nedenselliğin olup olmadığı, nedensellik ilişkisi varsa yönlerinin tespiti için Granger Nedensellik testi ve Toda Yamamoto yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Nedensellik analizi sonuçlarına göre istihdam verileri ile Türk bankacılık sektörü ticari kredileri arasında nedensellik ilişkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Bankacılık Sektörü
• Ticari Kredi
• İşsizlik
• İstihdam
• Toda Yamamoto

THE RELATIONSHIP BETWEEN COMMERCIAL CREDIT AND EMPLOYMENT: AN APPLICATION ON TÜRKİYE WITH CAUSALITY ANALYSIS

Öz

Banking sector credits have an important role in the functioning of the monetary transmission mechanism. Policies implemented to determine the money supply affect the credit channel and the real economy through monetary transmission. The sound functioning of the credit channel is closely related to the stable management and the level of development of the financial system. In this study, the relationship between commercial loans provided by the Turkish banking sector and employment is analyzed. The study utilizes monthly unemployment rates and commercial loans provided by the Turkish banking sector for the period 2015:M01-2023:M3. The stationarity levels of the variables are investigated with Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests. Granger Causality test and Toda Yamamoto method are used to determine whether there is causality between the variables and if there is a causality relationship, its direction. According to the results of causality analysis, it is concluded that there is no causality relationship between employment data and Turkish banking sector commercial loans.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Banking Sector
• Commercial Credit
• Unemployment
• Employment
• Toda Yamamoto

Kaynakça

1. Açıkgöz, Ş., Balcılar, M., & Saraçoğlu, B. (2012). Openness and financial development: Time series evidencefor Turkey. International Journal of Banking, Accounting and Finance, 12(4), 172-201.
2. Alfaro, R., Franken, G., & Jara, A. (2003). Bank lending channel and the monetary transmission mechanism: The case of Chile. Central Bank of Chile Working Paper, 2.
3. Aslan, Ö., & Küçükaksoy, I. (2006). Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye ekonomisi üzerine ekonometrik bir uygulama. Ekonometri ve İstatistik, 4, 12-18.
4. Baş, G., & Kara, M. (2018). Bankacılık sektörü kredileri ile ekonomik büyüme arasindaki ilişki: Türkiye örneği. Assam Uluslararası Hakemli Dergi (ASSAM-UHAD), 5(12), 44-55.
5. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu. (tarihsiz). https://www.bddk.org. tr/Kurulus/Liste/77 sayfasından erişilmiştir. Erişim tarihi: 09.10.203.
6. Beck, Levine, R., & Loayza, N. (1999). Finance and the sources of growth. World Bank Policy Research Working Paper, 2057, 1-31.
7. Benmelech, E.Bergman, N.K., & Seru, A. (2011). Finance and unemployment. NBER Working Paper, 17144. Bernanke, B.S., & Blinder, A.S. (1992). The federal funds rate and the channels of monetarytransmission. The American Economic Review, 82(4), 901-921.
8. Bertrand, S., A., & Thesmar, D. (2007). Banking deregulationand industry structure: Evidence from the French banking reforms of 1985. Journal of Finance, 62(2), 597-628.

9. Bofondi, M., & Ropele, T. (2011). Macroeconomic determinants of bad loans: Evidence from Italian banks. Questionidi Economia e Finanza Occasional Papers, 89, 125-141.
10. Çağlayan, E., & Saçaklı, İ. (2006). Satın alma gücü paritesinin geçerliliğinin sıfır frekansta spektrum tahmincisine dayanan birim kök testleri ile incelenmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20 (1), 121-137.
11. Castillo, P.J. (2009). Unemployment threat of the financial crisis. Asia-Pacific Social Science Review, 9(1), 41-46. Ceylan, S., & Durkaya, M (2010). Türkiye’de kredi kullanimi ekonomik büyüme ilişkisi. Atatürk Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, 24 (2), 21-33.
12. Çiçek, M. (2005). Türkiye’de Parasal Aktarım Mekanizması: VAR (Vektör Otoregresyon) yaklaşimiyla bir analiz. İktisat İşletme ve Finans, 233, 82-105.
13. Çıplak, U., & Kılıç, Y. (2021). Bankacılık sektörü aktif kalitesinde işsizlik ve kredi büyümesinin etki analizi. Bankacılar Dergisi, 117, 98-112.
14. Demirel, A. K. (2015). Asimetrik nedensellik testi ve ihracat-ekonomik büyüme ilişkisi üzerine bir uygulama. (Unpublished Master Thesis). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
15. Dickey, David A., & Wayne A. Fuller (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal Of TheAmerican Statistical Association, 74(366), 427-431.
16. Eryılmaz, Ö.Z. (2011). KOBİ kredilerinin ekonomik büyüme ve istihdam üzerine etkisi: Türkiye örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 22(1), 75-93.
17. Feldmann, H. (2013). Financial system sophistication and unemployment around the world. Applied Economics Letters, 20(16), 1491-1496.
18. Göçer, İ. (2015). Bankacılık sektörü kredi hacmi genişlemesinin işsizlik üzerindeki etkileri: Çoklu yapısal kırılmalı eşbütünleşme analizi. İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 17(2), 109-129.
19. Göçer, İ., & Peker, O. (2014). Yabancı doğrudan yatırımların verimlilik etkisi: Türkiye, Çin ve Hindistan örnekleminde karşılaştırmalı çoklu yapisal kırılmalı eşbütünleşme analizi. Verimlilik Dergisi, 1, 7-40.
20. Göçer, İ., Mercan, M., & Bölükbaş, M. (2015). Bankacılık sektörü kredilerinin istihdam ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: Türkiye ekonomisi için çoklu yapisal kirilma bütünleşme analizi. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(2), 65-84.
21. Granger, C.W.J (1969). The Investigation of causal relationships by econometric models and cross-spectral methods. Econometrics, 37, 424-438.
22. Gujaratı, D. N. (2004). Basic econometric. Fifth Edition, NewYork, USA: McGraw-Hill Companies.
23. Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic econometrics. Fifth Edition, NewYork, USA: McGraw-Hill Companies.
24. Gür, B. (2023). Yurtiçi kredi hacmi ile işsizlik ilişkisi: Türkiye örneği. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, 46, 23-33.
25. Han, C.K. (2009). Unemployment, financial hardship, and savings in individual development accounts. Journal of Poverty, 13(1), 74-95.
26. Hatipoğlu, M. (2019). Finansallaşma ve işsizlik: Gelişen-8 (D-8) ülkeleri örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(3), 618-639.
27. İnce, T. (2015). AB’ye üyelik sürecinde Türkiye’nin Maastricht kriterlerine yakinsama analizi. (Unpublished Master Thesis). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
28. Jenkins, H. M. (2014). An analysis of the macroeconomic conditions required for smelending: the case of Turkey. JDI Executive Programs Development Report, 1-6.
29. Kandemir, Arifoğlu, A., & Canbaz, M. F. (2018). Sektörsel krediler ve ekonomik büyüme arasindaki nedensellik ilişkisi: Türkiye katilim bankalari örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 19-30.
30. Karaçayır, E., & Karaçayır, E. (2016). Yurtiçi kredi hacminin işsizlik üzerindeki etkisi: Türkiye uygulamasi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18 (30), 13-18.
31. Karahan, Ö., Yılgör, M., & Özekin, A.A. (2018). Türkiye’de banka kredilerindeki genişleme ile ekonomik büyüme arasindaki ilişki. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 55(636), 25-36.
32. Kennedy, P. (2006). Ekonometri kılavuzu. (M. Sarıçeşmeli &Ş. Açıkgöz, Çev). Ankara: Gazi Kitabevi.
33. McCaig, B., & Stengos, T. (2005). Financial intermediation and growth: Some robustness results. Economics Letters, 88(3), 306–312.
34. Meçik, O., & Afşar, M. (2014). OECD ülkelerinde finansallaşma süreci ve etkileri. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(3), 1-21.
35. Muratoğlu, Y. (2011). Büyüme ve istihdam arasindaki ilişki: Türkiye örneği. International Conference On Eurasıan Economies, (2C),167-173.
36. Nilsen, J.H. (2002). Trade creditand the bank lending channel. journal of money. Creditand Banking, 31(9), 226-253.
37. Özcan, Arı, A. (2011). Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasindaki ilişkinin ampirik bir analizi: Türkiye örneği. Business and Economics Research Journal, 2(1), 121-14.
38. Öztürkler, H., & Çermikli, A.H. (2007). Türkiye'de bir parasal aktarim kanali olarak banka kredileri. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 44(514), 57-68.
39. Pagano, M., & Pica, G. (2012). Finance and employment. Economic Policy, 27(69), 5-55.
40. Pehlivan, Demirlioğlu, L., & Yurtseven, H. (2017), Türkiye’de bankacilik faaliyetleri ile ekonomik büyüme arasindaki ilişkinin analizi. Anadolu International Conference in Economics, 11-13.
41. Ross, L., & Zervos, S. (1998). Stock markets, banks and economic growth. The American Economic Review, 88(3), 537-558.
42. Samut, S. (2016). Döviz kuru ve parite oynaklığının dış ticaret sektörü üzerindeki etkileri: Türkiye örneği. (Unpublished Master Thesis). Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
43. Shabbir, G., Anwar, S., Huseyin, Z., & Imran, M. (2012). Contribution of financial sector development in reducing unemployment in Pakistan. International Journal of Economicsand Finance, 4(1), 260-268.
44. Thesmar, D., & Thoenig, M. (2004). Financial market development andthe rise in firm level uncertainity. CEPR Discussion Paper, 4761, 1-44.
45. Toda, H., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66, 225-250.
46. Torun, N. (2015). Birim kök testlerinin performanslarinin karşilaştirilmasi. (Unpublished Master Thesis). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
47. Tuğcu, C.T., & Aslan, A. (2012). Financial development and employment: a var analysis forthe case of Turkey. Clute Institute International Conference, Rome, Italy, 561- 565.
48. Türkiye İstatistik Kurumu. (tarihsiz). Temel istatistikler, istihdam, işsizlik ve ücret. https://www.tuik.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 10.10.2023.
49. Turgut, A., & Ertay, H. İ. (2016). Bankacılık sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye üzerine nedensellik analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(4), 114-128.
50. Ulusoy, R., & Akarsu, R. (2012). Türkiye'de KOBİ'lere yapilan destekler ve istihdam üzerine etkileri. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23, 105- 126.
51. Üzar, U. (2019). Kapitalizmin finansallaşma sürecinde önemli bir sorun olarak işsizlik: tartişma ve analiz. Journal of Political Sciences, 28(1), 73-97.
52. Yetiz, F., & Ergin, Ünal, A. (2021). Banka kredileri, para arzı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Uluslararası Toplum Araştırm