Araştırma Makalesi

DÜNYA BELİRSİZLİK İNDEKSİ ALTINDA TÜRKİYE TİCARET DENGESİ: BİR MARKOV REJİM DEĞİŞİM ANALİZİ

Cilt: 20 Sayı: 3 30 Eylül 2024
PDF İndir
EN TR

DÜNYA BELİRSİZLİK İNDEKSİ ALTINDA TÜRKİYE TİCARET DENGESİ: BİR MARKOV REJİM DEĞİŞİM ANALİZİ

Öz

Son yıllarda yaşanan savaşlar, finansal krizler, ticaret savaşları ve Covid-19 salgını gibi öngörülemeyen belirsizlikler ülkelerin makroekonomik istikrarsızlıklar yaşamalarına neden olabilmektedir. Makroekonomik istikrarsızlıklar ise hanehalkları ve firmaların ekonomik kararlarını etkileyebilmekte böylece yatırımların düşmesine, ekonomik büyümenin baskılanmasına, uluslararası ticaret hacminin düşmesine ve dış ticaret dengelerinin bozulmasına neden olabilmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmada belirsizliklerin Türkiye'nin ticaret dengesine etkisi Markov Rejim Değişim Modeli ile açıklanmaya çalışılmıştır. Bu model ile hem genişleme hem de daralma rejimlerinde belirsizliklerin Türkiye’nin ticaret dengesine nasıl etki ettiğini açıklamak çalışmanın temel amacıdır. Modelde, 1998q1-2020q4 dönemine ait çeyreklik veriler kullanılmıştır. Ticaret dengesi (ihracat/ithalat) bağımlı değişken olurken, dünya belirsizlik indeksi ve reel efektif döviz kuru bağımsız değişkenler olarak yer almaktadır. Çalışmanın sonucuna göre, dünya belirsizlik indeksi hem genişleme rejiminde ve hem de daralma rejiminde pozitif işaretli ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Her iki rejimde de belirsizliklerin artmasının Türkiye’nin ticaret dengesini artırdığını söylenebilir. Reel efektif döviz kuru ise her iki rejimde de istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abel, A. B. (1983). Optimal investment under uncertainty. American Economic Review, 73(1) 228-233.
  2. Abaidoo, R. (2019). Policy uncertainty and dynamics of international trade. Journal of Financial Economic Policy, 11(1), 101-120.
  3. Abolhassanbeigi, H., & Mahdavi, A. (2020). The effect of exchange rate on Iranian trade balance under uncertainty. Applied Economics Studies, Iran (AESI), 7 (32).
  4. Aftap, M., & Phylaktis, K. (2022). Economic integration and exchange market pressure in a policy uncertain world. Journal of International Money and Finance. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin. 2022.102701.
  5. Ahir, H., Bloom, N., & Furceri, D. (2018). The world uncertainity index. Available at SSRN: https://ssrn. com/abstract=3275033 sayfasından erişilmiştir. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2022
  6. Ahir, H., Bloom, N., & Furceri, D. (2022). The world uncertainty index, NBER Working Papers 29763, National Bureau of Economic Research, Inc.
  7. Baker, S., Bloom, N., & Davis, S. (2016). Measuring economic uncertainty, The Quarterly Journal of Economics, Vol. 131(4), November, 1593-1636.
  8. Bar-Ilan, A., & Strange, W. C. (1996). Investment lags. American Economic Review, 86(3), 610-622. Bildirici, M. E., Alp, E., Ersin Ö., & Bozoklu, Ü. (2010). İktisatta kullanılan doğrusal olmayan zaman serisi yöntemleri. Türkmen Kitabevi, 357.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi , Uluslararası İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Eylül 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2024

Kabul Tarihi

7 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 20 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tombak, F. (2024). DÜNYA BELİRSİZLİK İNDEKSİ ALTINDA TÜRKİYE TİCARET DENGESİ: BİR MARKOV REJİM DEĞİŞİM ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(3), 687-705. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1445457

Cited By


88x31.png