PAY PİYASASINDA FİYAT BALONLARI VE YATIRIMCI İLGİSİNİN ETKİSİ: BIST TEKNOLOJİ ENDEKSİNDE BİR UYGULAMA

Öz

Bu çalışma BIST Teknoloji endeksinde işlem gören firmalarda fiyat balonlarının incelenmesini ve yatırımcı ilgisinin fiyat balonlarına etkisinin tespit edilmesini amaçlamaktadır. İncelemede 12 firmanın 2019-2023 dönemindeki haftalık verileri kullanılarak Phillips vd. (2015a) tarafından geliştirilen Generalized Sup Augmented Dickey Fuller (GSADF) testi ile fiyat balonları belirlenmiş ve yatırımcı ilgisinin fiyat balonlarına etkisi panel logit model ile analiz edilmiştir. GSADF testi sonucunda BIST Teknoloji endeksinde işlem gören tüm firmalarda en kısası 1 hafta, en uzunu 49 hafta süren fiyat balonu oluşumları tespit edilmiştir. Panel logit model ile yapılan analizde ise Google arama hacmi endeksi verileriyle temsil edilen yatırımcı ilgisinin fiyat balonları oluşma olasılığını önemli seviyede ve pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Sonuçların teknoloji sektöründe fiyat balonu oluşumlarını firma bazında göstermesi ve fiyat balonlarını etkileyen bir faktör olarak yatırımcıların pay senetlerine olan ilgisinin önemli rolünü ortaya koyması ile literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Ayrıca çalışmada elde edilen sonuçların pay piyasasında fiyat balonlarının tahmin edilebilmesi konusunda yatırımcı ilgisinin de takip edilmesi gerekliliğini ortaya koyması açısından yatırımcılara, portföy yöneticilerine ve araştırmacılara katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fiyat Balonları
• Yatırımcı İlgisi
• Google Arama Hacmi Endeksi
• BIST Teknoloji Endeksi

PRICE BUBBLES ON THE STOCK MARKET AND THE EFFECT OF INVESTOR ATTENTION: AN APPLICATION ON BIST TECHNOLOGY INDEX

Abstract

This study aims to examine price bubbles in companies traded in the BIST Technology index and to determine the effect of investor attention on price bubbles. In the analysis, using weekly data of 12 companies in the 2019-2023 period, price bubbles were determined with the Generalized Supplemented Dickey Fuller (GSADF) test developed by Phillips et al. (2015a), and the effect of investor attention on price bubbles was analyzed with a panel logit model. As a result of the GSADF test, price bubble formations were detected in all companies traded on the BIST Technology index, the shortest lasting 1 week and the longest lasting 49 weeks. In the analysis conducted with the panel logit model, it was determined that investor attention, represented by Google search volume index data, significantly and positively affected the probability of price bubbles. The results are expected to contribute to the literature by showing price bubble formations in the technology sector on a company basis and revealing the important role of investors’ attention in stocks as a factor affecting price bubbles. In addition, the results obtained in the study are aimed to contribute to investors, portfolio managers and researchers in terms of revealing the necessity of monitoring investor attention in predicting price bubbles on the stock market.

Keywords

• Price Bubbles
• Investor Attention
• Google Search Volume Index
• BIST Technology Index

Kaynakça

1. Akarsu, S., & Süer, Ö. (2022). How investor attention affects stock returns? Some international evidence. Borsa Istanbul Review, 22(3), 616-626. https://doi.org/10.1016/j.bir.2021.09.001
2. Anavatan, A., & Kayacan, E. Y. (2018). BIST 100 endeksinde balon etkisinin incelenmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(8), 124-131.
3. Anderson, K., Brooks, C., & Katsaris, A. (2010). Speculative bubbles in the S&P 500: Was the tech bubble confined to the tech sector?. Journal of Empirical Finance, 17(3), 345-361. https://doi. org/10.1016/j.jempfin.2009.12.004
4. Andrei, D., & Hasler, M. (2015). Investor attention and stock market volatility, The Review of Financial Studies, 28(1), 33-72. https://doi.org/10.1093/rfs/hhu059
5. Balcilar, M., Gupta, R., Jooste, C., & Wohar, M. E. (2016). Periodically collapsing bubbles in the South African stock market. Research in International Business and Finance, 38, 191-201. http://dx.doi. org/10.1016/j.ribaf.2016.04.010
6. Ballinari, D., Audrino, F., & Sigrist F. (2022). When does attention matter? The effect of investor attention on stock market volatility around news releases. International Review of Financial Analysis, 82, 3-28. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2022.102185
7. Bohl, M. T. (2003). Periodically collapsing bubbles in the US stock market? International Review of Economics & Finance, 12(3), 385-397. https://doi.org/10.1016/S1059-0560(02)00128-4
8. Caspi, I. (2017). Rtadf: Testing for bubbles with EViews. Journal of Statistical Software, 81(1), 1-16. https://doi.org/10.18637/jss.v081.c01

9. Chan, H. L., & Woo, K.-Y. (2008). Testing for stochastic explosive root bubbles in Asian emerging stock markets. Economics Letters, 99(1), 185-188. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2007.06.024
10. Chen, T.-H., & Chen, K.-S. (2024). The effect of investor attention on stock price crash risk. Journal of Empirical Finance, 75, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.jempfin.2023.101456
11. Cheng, F., Chiao, C., Wang, C., Fang, Z., & Yao, S. (2021). Does retail investor attention improve stock liquidity? A dynamic perspective. Economic Modelling, 94, 170-183. https://doi.org/10.1016/j. econmod.2020.10.001
12. Çağlı, E. Ç., & Evrim Mandacı, P. (2017). Borsa İstanbul’da rasyonel balon varlığı: Sektör endeksleri üzerine bir analiz. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 54(629), 63-76.
13. Çıtak, F. (2019). An empirical investigation of bubble in the Turkish stock market. International Journal of Economics and Innovation, 5(2), 247-262. https://doi.org/10.20979/ueyd.582296
14. Da, Z., Engelberg, J., & Gao, P. (2011). In search of attention. The Journal of Finance, 66(5), 1461-1499. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2011.01679.x
15. Demmler, M., & Fernandez, A. O. (2024). Explosive behavior in historic NASDAQ market prices. North American Journal of Economics and Finance, 71, 1-14. https://doi.org/10.1016/j.najef. 2024.102095
16. Ding, R., & Hou, W. (2015). Retail investor attention and stock liquidity. Journal of International Financial Markets, Institutions & Money, 37, 12-26. http://dx.doi.org/10.1016/j.intfin.2015.04.001
17. Düz Tan, S., & Taş, O. (2019). Investor attention and stock returns: Evidence from Borsa Istanbul. Borsa Istanbul Review, 19(2), 106-116. https://doi.org/10.1016/j.bir.2018.10.003
18. Ekinci, C., & Bulut, A. E. (2021). Google search and stock returns: A study on BIST 100 stocks. Global Finance Journal, 47, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.gfj.2020.100518
19. Flood, R. P., & Garber, P. M. (1980). Market fundamentals versus price-level bubbles: The first tests. Journal of Political Economy, 88(4), 745-770.
20. Garber, P. M. (1990). Famous first bubbles. The Journal of Economic Perspectives, 4(2), 35-54.
21. Göçmen Yağcılar, G. (2022). Kripto para piyasasında fiyat balonları ve yatırımcı ilgisinin etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 6(1), 108-131. https://doi.org/10.31200/makuubd. 1078906
22. Hausman, J. A. (1978). Specification tests in econometrics. Econometrica, 46(6), 1251-1271. https://doi. org/10.2307/1913827
23. Hobijn, B., & Jovanovic, B. (2001). The Information-Technology revolution and the stock market: Evidence. The American Economic Review, 91(5), 1203-1220.
24. Hon, M. T., Strauss, J. K., & Yong, S.-K. (2007). Deconstructing the Nasdaq bubble: A look at contagion across international stock markets. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 17(3), 213-230. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2005.08.005
25. Investing.com (tarihsiz). https://tr.investing.com sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 15.02.2024.
26. Işıldak, M. S. (2022). Dolar, altın ve BİST-Tüm endeksinde spekülatif balonlar. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 4(3), 194-205. https://doi.org/10.38009/ekimad.1150814
27. Kaliva, K., & Koskinen, L. (2008). Stock market bubbles, inflation and investment risk. International Review of Financial Analysis, 17(3), 592-603. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2007.03.004
28. Kılıç, Y. (2020). Finansal piyasalarda balon varlığının test edilmesi: BRICS-T ülkeleri örneği. Bankacılık Ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi, 4(9), 11-22.
29. Korkmaz, T., Çevik, E. İ., & Kırcı Çevik, N. (2017). Yatırımcı ilgisi ile pay piyasası arasındaki ilişki: BİST-100 endeksi üzerine bir uygulama. Business and Economics Research Journal, 8(2). 203- 215. https://doi.org/10.20409/berj.2017.45
30. Koy, A. (2018). Multibubbles in emerging stock markets. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 55(637), 95-109.
31. Liu, Z., Han, D., & Wang, S. (2016). Testing bubbles: Exuberance and collapse in the Shanghai A-share stock market. İçinde L. Song, R. Garnaut, C. Fang, & L. Johnston (Ed.). China’s New Sources of Economic Growth (pp. 247-270). Canberra: ANU Press.
32. Oust, A., & Eidjord, O. M. (2020). Can Google search data be used as a housing bubble indicator? International Real Estate Review, 23(2), 267-308.
33. Özbey, F., Sanlı, E., & Kandır, S. Y. (2024). BIST Teknoloji endeksinde Covid-19 döneminde oluşan spekülatif balonların belirlenmesi: GSADF yaklaşımı. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 43-59. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1229012
34. Phillips, P. C. B., Shi, S., & Yu, J. (2015a). Testing for multiple bubbles: Historical episodes of exuberance and collapse in the S&P 500. International Economic Review, 56(4), 1043-1078. https://doi. org/10.1111/iere.12132
35. Phillips, P. C. B., Shi, S., & Yu, J. (2015b). Testing for multiple bubbles: Limit theory of real-time detectors. International Economic Review, 56(4), 1079-1134. https://doi.org/10.1111/iere.12131
36. Phillips, P. C. B., Wu, Y., & Yu, J. (2011). Explosive behavior in the 1990s NASDAQ: When did exuberance escalate asset values?. International Economic Review, 52(1), 201-226.
37. Van Eyden, R., Gupta, R., Nielsen, J., & Bouri, E. (2023). Investor sentiment and multi-scale positive and negative stock market bubbles in a panel of G7 countries. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 38, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2023.100804
38. Yerdelen Tatoğlu, F. (2020a). İleri panel veri analizi (4. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları
39. Yerdelen Tatoğlu, F. (2020b). Panel veri ekonometrisi (5. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları
40. Yu, J.-S., & Hassan, M. K. (2010). Rational speculative bubbles in MENA stock markets. Studies in Economics and Finance, 27(3). 247-264. https://doi.org/10.1108/10867371011060054
41. Yurtoğlu, Y. (2022). Pay senedi piyasalarında balon varlığının test edilmesi: MIST ülkeleri örneği. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 410-427.
42. Zeira, J. (1999). Informational overshooting, booms, and crashes. Journal of Monetary Economics, 43(1), 237-257. https://doi.org/10.1016/S0304-3932(98)00042-7