Araştırma Makalesi

İSTİKRAR BEŞGENİ MODELİ: TÜRKİYE EKONOMİSİNE MAKRO DÜZEYDE UYGULAMA

Cilt: 20 Sayı: ICMEB'24 Özel Sayı 30 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

İSTİKRAR BEŞGENİ MODELİ: TÜRKİYE EKONOMİSİNE MAKRO DÜZEYDE UYGULAMA

Öz

Devletlerin istikrarsızlık sorunu, ülkelerin ekonomilerini etkilemektedir. Planlı ekonomiden piyasa ekonomisine geçen her ekonominin temel amacı, ekonomik gerilemenin durdurulması, iç ve dış dengesizliklerin giderilmesi ve sürekli bir ekonomik büyümenin sağlanmasıdır. Bunun için farklı düzeylerde istikrarı yönetmeyi mümkün kılacak etkili bir araca ihtiyaç vardır. Ekonomileri istikrara kavuşturmak için ortak ve temel farklılıkları vurgulamak amacıyla, bir dönemden diğerine geçişte makroekonomik politikalar hakkında bir görüş elde etmeyi sağlayan makroekonomik istikrar beşgeni kavramı kullanılmaktadır. Bu kavram, kamu politikalarının etkinliğinin değerlendirilmesi konusunda yeni bir anlayış getirmiştir. Düşük-orta gelirli Türkiye ekonomisinde 2001 yılında yaşanan kriz için uygulanan politikaların ve sonrasındaki yirmi yılın istikrar durumunu analiz edebilmek amacıyla 2002-2023 döneminde makroekonomik istikrar beşgeninin (MSP) uygulanabilirliği araştırılmıştır. Bu kıyaslama aracı, enflasyon ve ekonomik büyüme, işsizlik, bütçe açığı (GSYH’nin %’si), cari açık (GSYH’nin %’si) gibi önemli makroekonomik göstergeler arasındaki karşılıklı bağımlılığı göstermektedir. Tüm göstergeler, özel bir dereceli ölçek üzerinde temsil edilmektedir. Bu kavramı dünya ekonomilerine uygulayan çalışmalar olmasına karşın, Türkiye ekonomisi için bir çalışma bulunmamaktadır. Bu yönüyle çalışma literatürde önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Bulgular, kamu politikalarının geliştirilmesine temel teşkil etmektedir. MSP modelinin ana bulguları, modelin Türkiye ekonomisinin analizi için uygulanabilir olduğunu kanıtlamaktadır. Bu model, özellikle işsizlik ve enflasyon süreci düzenlemeleri alanında kamu politikalarının etkinliğinin değerlendirilmesinde bir araç olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahangari, A., Arman, A., & Saki, A. (2014). The estimation of Iran’s macroeconomics instability index. Management Science Letters, 4(5), 871-882.
  2. Assane, D., & Grammy, A. (2003). Institutional framework and economic development: international evidence. Applied Economics, 35(17), 1811-1817. https://doi.org/10.1080/0003684032000152862
  3. Awujola, A., Iyakwari, A. D. B., & Bot, R. E. (2020). Examination of the relationship between oil price shock and macroeconomic variables in Nigeria. SocioEconomic Challenges, 4(1), 102-110.
  4. Bjørnskov, C. (2012). How does social Trust affect economic growth? Southern Economic Journal, 78(4), 1346-1368.
  5. Bleaney, M. F. (1996). Macroeconomic stability, investment and growth in developing countries. Journal of development economics, 48(2), 461-477.
  6. Butkiewicz, J. L., & Yanikkaya, H. (2006). Institutional quality and economic growth: Maintenance of the rule of law or democratic institutions, or both? Economic Modelling, 23(4), 648-66.
  7. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2006.03.004. Cariolle, J. (2012). Measuring macroeconomic volatility: Applications to export revenue data, 1970-2005. FERDI Working paper, 14, 1-50.
  8. Chen, Y., Lyulyov, O., Pimonenko, T., & Kwilinski, A. (2023). Green development of the country: Role of macroeconomic stability. Energy & Environment, 1-23. DOI: 10.1177/0958305X231151679

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makroekonomik Teori

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Ekim 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

21 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 20 Sayı: ICMEB'24 Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Diler, H. G. (2024). İSTİKRAR BEŞGENİ MODELİ: TÜRKİYE EKONOMİSİNE MAKRO DÜZEYDE UYGULAMA. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(ICMEB’24 Özel Sayı), 1-21. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1486241


88x31.png