EN
TR
İSTİKRAR BEŞGENİ MODELİ: TÜRKİYE EKONOMİSİNE MAKRO DÜZEYDE UYGULAMA
Öz
Devletlerin istikrarsızlık sorunu, ülkelerin ekonomilerini etkilemektedir. Planlı ekonomiden piyasa ekonomisine geçen her ekonominin temel amacı, ekonomik gerilemenin durdurulması, iç ve dış dengesizliklerin giderilmesi ve sürekli bir ekonomik büyümenin sağlanmasıdır. Bunun için farklı düzeylerde istikrarı yönetmeyi mümkün kılacak etkili bir araca ihtiyaç vardır. Ekonomileri istikrara kavuşturmak için ortak ve temel farklılıkları vurgulamak amacıyla, bir dönemden diğerine geçişte makroekonomik politikalar hakkında bir görüş elde etmeyi sağlayan makroekonomik istikrar beşgeni kavramı kullanılmaktadır. Bu kavram, kamu politikalarının etkinliğinin değerlendirilmesi konusunda yeni bir anlayış getirmiştir. Düşük-orta gelirli Türkiye ekonomisinde 2001 yılında yaşanan kriz için uygulanan politikaların ve sonrasındaki yirmi yılın istikrar durumunu analiz edebilmek amacıyla 2002-2023 döneminde makroekonomik istikrar beşgeninin (MSP) uygulanabilirliği araştırılmıştır. Bu kıyaslama aracı, enflasyon ve ekonomik büyüme, işsizlik, bütçe açığı (GSYH’nin %’si), cari açık (GSYH’nin %’si) gibi önemli makroekonomik göstergeler arasındaki karşılıklı bağımlılığı göstermektedir. Tüm göstergeler, özel bir dereceli ölçek üzerinde temsil edilmektedir. Bu kavramı dünya ekonomilerine uygulayan çalışmalar olmasına karşın, Türkiye ekonomisi için bir çalışma bulunmamaktadır. Bu yönüyle çalışma literatürde önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Bulgular, kamu politikalarının geliştirilmesine temel teşkil etmektedir. MSP modelinin ana bulguları, modelin Türkiye ekonomisinin analizi için uygulanabilir olduğunu kanıtlamaktadır. Bu model, özellikle işsizlik ve enflasyon süreci düzenlemeleri alanında kamu politikalarının etkinliğinin değerlendirilmesinde bir araç olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahangari, A., Arman, A., & Saki, A. (2014). The estimation of Iran’s macroeconomics instability index. Management Science Letters, 4(5), 871-882.
- Assane, D., & Grammy, A. (2003). Institutional framework and economic development: international evidence. Applied Economics, 35(17), 1811-1817. https://doi.org/10.1080/0003684032000152862
- Awujola, A., Iyakwari, A. D. B., & Bot, R. E. (2020). Examination of the relationship between oil price shock and macroeconomic variables in Nigeria. SocioEconomic Challenges, 4(1), 102-110.
- Bjørnskov, C. (2012). How does social Trust affect economic growth? Southern Economic Journal, 78(4), 1346-1368.
- Bleaney, M. F. (1996). Macroeconomic stability, investment and growth in developing countries. Journal of development economics, 48(2), 461-477.
- Butkiewicz, J. L., & Yanikkaya, H. (2006). Institutional quality and economic growth: Maintenance of the rule of law or democratic institutions, or both? Economic Modelling, 23(4), 648-66.
- https://doi.org/10.1016/j.econmod.2006.03.004. Cariolle, J. (2012). Measuring macroeconomic volatility: Applications to export revenue data, 1970-2005. FERDI Working paper, 14, 1-50.
- Chen, Y., Lyulyov, O., Pimonenko, T., & Kwilinski, A. (2023). Green development of the country: Role of macroeconomic stability. Energy & Environment, 1-23. DOI: 10.1177/0958305X231151679
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Makroekonomik Teori
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
24 Ekim 2024
Yayımlanma Tarihi
30 Ekim 2024
Gönderilme Tarihi
21 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
22 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 20 Sayı: ICMEB'24 Özel Sayı
