YAPAY ZEKÂ-PAZARLAMA ENTEGRASYONU: ÖRNEK UYGULAMALAR

Öz

Dünyada ve Türkiye’de hızla gelişen yapay zekâ teknolojileri pazarlama alanında temel bir unsur oluşturmaktadır. Özellikle müşteri davranışları konusunda daha hızlı ve verimli cevap sunmak için pazarlamada yapay zekâdan faydalanılmaktadır. Yapay zekânın belli bir çalışma prensibi, işleyişi vardır. Kullanılan sanal asistanlar ve robotlar, müşterilerin sorularını daha hızlı yanıtlayarak hem tatmin edici bir alışveriş deneyimi sunmakta hem de zaman ve kaynak tasarrufu sağlamaktadır. İçerik oluşturma, kişiselleştirme, arama motoru optimizasyonu, müşteri davranışları analizi, sohbet robotları, veri analitiği ve otomatikleştirme gibi yapay zekâ destekli sistemler, işletmelere ve pazarlama alanına belge yönetimi, pazar analizi, satış, fiyat tahmini, lojistik, ar-ge çalışmaları gibi tekrarlayan süreçlerde görevleri otomatize ederek hem iş gücü alanında hem de kaynak tasarrufu gibi konularda işletmelere daha fazla zaman kazandırmaktadır. Yapay zekânın pazarlama alanına entegrasyonu, çeşitli açılardan işlemleri daha hızlı, etkin ve verimli yapabilmesi adına pazarlamacılara büyük avantajlar sunmaktadır. Yapay zekâ her gün artan rekabette, işletmelerin pazar dinamiklerine uygun hareket etmesinde ve iyi bir pazar stratejisi oluşturmasında katkıda bulunmaktadır. Gelişen yapay zekâ teknolojilerinin hızlı bir şekilde pazarlama literatüründe yer alması, pazarlamacılara ve işletmelere katkı sağlaması açısından bu çalışma çok önemlidir. Ayrıca bu çalışma, yapay zekâ ve pazarlama entegrasyonunu farklı bir bakış açısı ile açıklamakta, değerlendirmekte ve pazarlama anlayışına yeni deneyimler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Pazarlama
• Yapay Zekâ
• Entegrasyon
• Teknoloji

ARTIFICIAL INTELLIGENCE - MARKETING INTEGRATION: SAMPLE APPLICATIONS

Abstract

Artificial intelligence technologies, which are rapidly developing in the world and Türkiye, constitute a fundamental element in the field of marketing. Artificial intelligence is used in marketing to provide faster and more efficient responses, especially regarding customer behavior. Artificial intelligence has a certain working principle and functioning. Virtual assistants and robots are used to answer customers' questions faster, providing a satisfactory shopping experience and saving time and resources. Artificial intelligence-supported systems such as content creation, personalization, search engine optimization, customer behavior analysis, chatbots, data analytics, and automation provide businesses and the marketing field with repetitive processes such as document management, market analysis, sales, price estimation, logistics, and research-development studies. By automating tasks, it saves businesses more time both in terms of workforce and resource savings. The integration of artificial intelligence into the marketing field offers great advantages to marketers in terms of making transactions faster, more effective, and more efficient in various aspects. In the ever-increasing competition, artificial intelligence helps businesses act in accordance with market dynamics and create a good market strategy. This study is very important in terms of developing artificial intelligence technologies quickly taking place in the marketing literature and contributing to marketers and businesses. This study explains and evaluates the integration of artificial intelligence and marketing from a different perspective and offers new experiences to the understanding of marketing.

Keywords

• Marketing
• Artificial Intelligence
• Integration
• Technology

Kaynakça

1. Affectiva (tarihsiz). Humanizing technology with Emotion AI. https://www.affectiva.com/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
2. Akyılmaz, B. (2021). Yapay zeka temelli gözetim teknolojileri ve pazar ilişkisi. İçinde C. Tor Kadıoğlu (Ed.) Dijital Pazarlamada Güncel Araştırmalar (s. 81–101). İstanbul: Artikel Akademi.
3. Alankuş, Z. (2021). Covid-19’un gölgesinde dijital pazarlama ve yeni yaklaşımlar. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 4(1), 94–125.
4. Alankuş, Z., & Anıl, F. (2022). Metaverse evreninde pazarlama: 7P pazarlama karması üzerı̇nden bir değerlendirme. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 5(1), 134–168.
5. Albert.ai (tarihsiz). RedBalloon adopts AI and reduces overall cost by upward of 40%. https://albert.ai/impact/ecommerce-redballoon/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
6. Amazon (2024). Sizin İçin En İyi Ürünler. https://www.amazon.com.tr/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
7. Amazon (tarihsiz). Drone delivery FAQs. https://www.amazon.com/gp/help/customer/display.html?nodeId=T3jxhuvPfQ629BOIL4 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
8. Anayat, S., & Rasool, G. (2022). Artificial intelligence marketing (AIM): Connecting-the-dots using bibliometrics. Journal of Marketing Theory and Practice, 32(1), 114–135. https://doi.org/10.1080/10696679.2022.2103435 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.

9. Arce, C. G. M., Valderrama, D. A. C., Barragán, G. A. V., & Santillán, J. K. A. (2023). Optimizing business performance: Marketing strategies for small and medium businesses using artificial intelligence tools. Migration Letters, 21(S1), 193–201. https://doi.org/10.59670/ml.v21is1.6008 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
10. Arçelik (tarihsiz). 10120 IMP Arçelik Neo otonom çamaşır makinesi. https://www.arcelik.com.tr/camasir-makinesi/10120-imp-camasir-makinesi sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 05.05.2024.
11. Arruda, H. M., Bavaresco, R. S., Kunst, R., Bugs, E. F., Pesenti, G. C., & Barbosa, J. L. V. (2023). Data science methods and tools for industry 4.0: A Systematic Literature Review and Taxonomy. Sensors, 23(11), 0–37. https://doi.org/10.3390/s23115010 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
12. Arsenijevic, U., & Jovic, M. (2019). Artificial intelligence marketing: Chatbots. International Conference on Artificial Intelligence: Applications and Innovations, IC-AIAI 2019, 19–22. https://doi.org/10.1109/IC-AIAI48757.2019.00010 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
13. Atalay, M., & Çelik, E. (2017). Büyük veri analı̇zı̇nde yapay zekâ ve makı̇ne öğrenmesı̇ uygulamaları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(22), 155–172. https://doi.org/10.20875/makusobed.309727 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
14. Aydın, S., & Nalbant, K. G. (2023). The significance of artificial intelligence in the realms of marketing, advertising, and branding inside the Metaverse. Journal of Emerging Economies and Policy, 8(2), 301–316.
15. Bayuk, M. N., & Demir, B. (2019). Endüstri 4.0 kapsamında yapay zekâ ve pazarlamanın geleceğı̇. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 5(19), 781–799. https://doi.org/10.31589/joshas.163 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
16. Belhadj, M. (2022). Pazarlama hizmetinde yapay zeka: Netflix öneri sistemi örneği (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/autism-spectrum-disorders sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
17. Bella, M. K. J. (2024). A study on marketing analytics and artificial intelligence. SELP Journal of Social Science-A Blind Review & Refereed Quarterly Journal, XV(55), 53–57. www.iaraindia.com sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
18. Binbir, S. (2021). Pazarlama çalışmalarında yapay zeka kullanımı üzerine betimleyici bir çalışma. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 5(3), 314–328.
19. Chintalapati, S., & Pandey, S. K. (2022). Artificial intelligence in marketing: A systematic literature review. International Journal of Market Research, 64(1), 38–68. https://doi.org/10.1177/14707853211018428 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
20. Çakır, M. (2024). E-ticaret deneyimine ilişkin değer algısı: Üniversite öğrencileri örneği. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1), 113–129. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1322575 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
21. Davenport, T., Guha, A., Grewal, D., & Bressgott, T. (2020). How artificial intelligence will change the future of marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 48(1), 24–42. https://doi.org/10.1007/s11747-019-00696-0 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
22. De Bruyn, A., Viswanathan, V., Beh, Y. S., Brock, J. K. U., & von Wangenheim, F. (2020). Artificial intelligence and marketing: Pitfalls and opportunities. Journal of Interactive Marketing, 51, 91–105. https://doi.org/10.1016/j.intmar.2020.04.007 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
23. Devang, V., Chintan, S., Gunjan, T., & Krupa, R. (2019). Applications of artificial intelligence in marketing. Annals of Dunarea de Jos University of Galati. Fascicle I. Economics and Applied Informatics, 25(1), 28–36. https://doi.org/10.35219/eai158404094 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
24. Dogra, J. (2024). ChatGPT and its significance in tourism sector: Current scenarios and future roadmaps. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 9(3), 191–199. https://doi.org/10.31822/jomat.2024-9-3-191 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024. Erişim Tarihi: 14.05.2024.
25. eTail (tarihsiz). Here's how 1-800-Flowers leverages AI to streamline the customer journey. https://etaileast.wbresearch.com/blog/1-800-flowers-customer-journey-strategy-with-ai sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
26. EU (2024). EU AI Act: first regulation on artificial intelligence. https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20230601STO93804/eu-ai-act-first-regulation-on-artificial-intelligence sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 08.05.2024.
27. Experian (2024). Yapay Zeka verilerinizin değerini en üst seviyeye çıkararak büyüme hızınıza hız katıyor. https://www.experian.com.tr/isletme/yetkinlikler/yapay-zekâ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
28. Feng, C. M., Park, A., Pitt, L., Kietzmann, J., & Northey, G. (2021). Artificial intelligence in marketing: A bibliographic perspective. Australasian Marketing Journal, 29(3), 252–263. https://doi.org/10.1016/j.ausmj.2020.07.006 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
29. Fürber, C. (2016). Data quality management with semantic technologies. Germany: Springer Gabler Wiesbaden.
30. George, S., Sasikala, B., Gowthami, T., Sopna, P., Umamaheswari, M., & Dhinakaran, P. (2024). Role of artificial intelligence in marketing strategies and performance. PsycMigration Letters, 21(S4), 1589–1599. https://doi.org/10.1002/mar.21737 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
31. Gür, Y. E. (2022). Yapay zekâ ve pazarlama ı̇lı̇şkı̇sı̇. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(2), 131–148. https://dergipark.org.tr/tr/pub/fuuiibfdergi/issue/74071/1120189 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
32. Güven, S., & Kurt, S. (2023, Kasım). Halkla iliişkiler çerçevesinde yapay zeka kullanımı. 10. Akdeniz Uluslararası sosyal Bilimler Kongresi’nde sunulmuş bildiri, Girne, K.K.T.C.
33. Güzeldemirci, İ. C. (2024). İçerik üretimin de yapay zekâ araçlarının kullanımı. Entıs Journal of Social Sciences, 3, 44–52. https://doi.org/10.5281/zenodo.10570855 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
34. Haleem, A., Javaid, M., Asim Qadri, M., Pratap Singh, R., & Suman, R. (2022). Artificial intelligence (AI) applications for marketing: A literature-based study. International Journal of Intelligent Networks, 3, 119–132. https://doi.org/10.1016/j.ijin.2022.08.005 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
35. Huang, M. H., & Rust, R. T. (2021). A strategic framework for artificial intelligence in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 49(1), 30–50. https://doi.org/10.1007/s11747-020-00749-9
36. Huang, M. H., & Rust, R. T. (2022). A framework for collaborative artificial intelligence in marketing. Journal of Retailing, 98(2), 209–223. https://doi.org/10.1016/j.jretai.2021.03.001 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
37. Jain, P., & Aggarwal, K. (2020). Transforming digital marketing with artificial intelligence. International Research Journal of Engineering and Technology (IRJET), 7(7), 3964–3976.
38. Kaperonis, S. (2023). How artificial intelligence (AI) is transforming the user experience in digital marketing. The Use of Artificial Intelligence in Digital Marketing: Competitive Strategies and Tactics, 117–141. https://doi.org/10.4018/978-1-6684-9324-3.ch005 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
39. Kaplan, A., & Haenlein, M. (2019). Siri, Siri, in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence. Business Horizons, 62(1), 15–25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
40. KoçBayi (2024). KoçGPT: Koç holding’s generative AI. https://www.koc.com.tr/medya-merkezi/haberler/2024/koc-calisanlarinin-dijital-is-arkadasi-kocgpt sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
41. Korkmaz, İ., & Dal, N. E. (2022). Sohbet robotu ve pazarlama. İçinde E.S. Yılmaz (Ed.) Dijital Pazarlama Yaklaşım ve Uygulamalar (s. 197–215). Ankara: Orion Akademi.
42. Kuruca, Y., Üstüner, M., & Şimşek, I. (2022). Dijital pazarlamada yapay zekâ kullanımı: Sohbet Robotu (Chatbot). Medya ve Kültür Kültürel Çalışmalar ve Medya Dergisi, 2(1), 88–113.
43. Lakshmipriyanka, A., Harihararao, M., Prasanna, M., & Deepika, Y. (2023). A study on artificial intelligence in marketing. International Journal For Multidisciplinary Research, 5(3), 1–12. https://doi.org/10.36948/ijfmr.2023.v05i03.3789 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
44. Machingo (2022). Heinz, yapay zekadan ketçapı görselleştirmesi istedi; işte ortaya çıkanlar. https://www.machingo.com/haberler/heinz-yapay-zekâdan-ketcapi-gorsellestirmesi-istedi-iste-ortaya-cikanlar/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
45. McAlister, A. R., Alhabash, S., & Yang, J. (2024). Artificial intelligence and ChatGPT: Exploring current and potential future roles in marketing education. Journal of Marketing Communications, 30(2), 166–187. https://doi.org/10.1080/13527266.2023.2289034 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
46. Mediatrend (2023). Mediamarkt, yapay zekâ destekli yenilikçi insan kaynakları sistemi AI’M Hiring’i hayata geçirdi. https://mediatrend.mediamarkt.com.tr/mediamarkt-yapay-zeka-destekli-yenilikci-insan-kaynaklari-sistemi-aim-hiringi-hayata-gecirdi/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
47. MIT technology review insights (2020). https://www.technologyreview.com/ sayfasından erişilmiştir.
48. Monteiro, A., Eusébio, C., Carneiro, M. J., Madaleno, M., Robaina, M., Rodrigues, V., Gama, C., Relvas, H., Russo, M., Oliveira, K., Lopes, M., & Borrego, C. (2021). Tourism and air quality during COVID-19 pandemic: Lessons for the future. Sustainability, 13, 3906. https://doi.org/10.3390/su13073906 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
49. Netflix (tarihsiz). Bugün sizin için seçtiklerimiz. https://www.netflix.com/tr/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
50. Nogueira, S.P. (tarihsiz). Part 1: Analysing the Starbucks Odyssey Loyalty Program: a seamless transition from Web2 to Web3. Retrieved from https://businessplug.com/insights/analysing-starbucks-odyssey-part-1/ Accessed 02.05.2024.
51. Pazarlamasyon (2017). Nutella, her biri farklı tasarıma sahip 7 milyon kavanoz üretti. https://www.pazarlamasyon.com/nutella-her-biri-farkli-tasarima-sahip-7-milyon-kavanoz-uretti sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
52. Pwc (2024). Yeniden keşifler çağında büyüme. https://www.pwc.com.tr/tr/yayinlar/ceo-arastirmalari/pdf/27-kuresel-ceo-arastirmasi-yonetici-ozeti.pdf sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 05.05.2024.
53. Schiessl, D., Dias, H. B. A., & Korelo, J. C. (2022). Artificial intelligence in marketing: A network analysis and future agenda. Journal of Marketing Analytics, 10(3), 207–218. https://doi.org/10.1057/s41270-021-00143-6 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
54. SEO.AI (tarihsiz). Use AI and SEO automations to write content that actually ranks. https://seo.ai/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
55. Shorty Awards (tarihsiz). DOM - Domino’s voice ordering on the Domino’s mobile app. https://shortyawards.com/7th/dom sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
56. Solomon, M. R. (2020). Tüketici davranışları. (N. Parıltı & E. Akagün, Çev.). Ankara: Atlas Yayınevi.
57. Sterne, J. (2017). Artifical intelligence for marketing: Practical applications.New Jersey: John Wiley & Sons.
58. Sullivan, Y., & Fosso Wamba, S. (2024). Artificial intelligence and adaptive response to market changes: A strategy to enhance firm performance and innovation. Journal of Business Research, 174, 114500. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2024.114500 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
59. Şalvarlı, M. S., & Kayışkan, D. (2022). Pazarlama alanında yapay zekanın gelı̇şen rolüne genel bı̇r bakış. İzmir Yönetim Dergisi, 2(2), 106–115. https://doi.org/10.56203/iyd.1052548 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
60. Thakur, J., & Kushwaha, B. P. (2024). Artificial intelligence in marketing research and future research directions: Science mapping and research clustering using bibliometric analysis.
61. Global Business and Organizational Excellence, 43(3), 139–155. https://doi.org/10.1002/joe.22233 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
62. Ticaret Bakanlığı. (2024). E-ihracatta ChatGPT ve yapay zeka araçları. https://ticaret.gov.tr/data/632b143413b8767974670b97/E-ihracattaChatGPTveYapayZekaAra%C3%A7lar%C4%B1.pdf sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
63. Toros Ntapiapis, N. (2023). Artificial intelligence in digital marketing: Descriptive analysis of companies’ artificial intelligence strategies with random sampling. Etkileşim, 6(12), 368–387. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2023.6.12.226 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
64. Unilever (2019). Unilever yeni AI-destekli yetenek platformunu hayata geçiriyor. https://www.unilever.com.tr/news/press-releases/2019/unilever-yeni-ai-destekli-yetenek-platformunu-hayata-geciriyor/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.05.2024.
65. Upperscore (2024). What marketers should know about the European AI Act. https://www.upperscore.be/what-marketers-should-know-about-the-european-ai-act/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 15.05.2024.
66. Verma, S., Sharma, R., Deb, S., & Maitra, D. (2021). Artificial intelligence in marketing: Systematic review and future research direction. International Journal of Information Management Data Insights, 1(1), 100002. https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2020.100002 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
67. Vlačić, B., Corbo, L., Costa e Silva, S., & Dabić, M. (2021). The evolving role of artificial intelligence in marketing: A review and research agenda. Journal of Business Research, 128, 187–203. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.01.055 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
68. Yau, K.-L. A., Saad, N. M., & Chong, Y.-W. (2021). Artificial intelligence marketing (AIM) for enhancing customer relationships. Applied Sciences, 11(18), 8562. https://doi.org/10.3390/app11188562 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.
69. Yıldız, G. (2021). Dijital çağın yeni kuralları: Yeni nesil pazarlama. İstanbul: Eftelya Yayınevi.
70. Zeydan, İ. (2024). Pazarlamada yapay zekâ üzerine yapılan çalışmaların içerik analizi. Karaelmas Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 1-11.
71. Zhang, W., & Agnihotri, R. (2024). Artificial intelligence for business and marketing: A customer-centric approach. Journal of Marketing Theory and Practice. https://doi.org/10.1080/10696679.2024.2332692 sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 01.05.2024.