Araştırma Makalesi

KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ

Cilt: 20 Sayı: ICMEB'24 Özel Sayı 30 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ

Öz

Kutuplaşma hipotezi, farklı gelişmişlik düzeyindeki ülkelerin oluşturduğu ekonomik entegrasyonların, üye ülkelerdeki gelişmişlik farklarını arttıracağını ileri sürer. Hipotezin temel varsayımı entegrasyondan sonra kümülatif nedensellik mekanizmaları ile faktör hareketliliğinin çevreden merkeze doğru olacağıdır. Diğer yandan faktör hareketliliğinin merkezden çevreye doğru olacağını ileri süren görüşler de bulunmaktadır. Literatürde bu iki hipotezi sınayan çalışmalar çoğunlukla Avrupa Birliği üyesi ülkeleri konu almaktadır. Bu çalışmada kutuplaşma teorisi, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA-North American Free Trade Agreement) özelinde incelenmiş, söz konusu entegrasyonun kurulmasıyla üye ülkeler arasındaki gelişmişlik farkı açığının artıp artmadığı istatistiksel yöntemler ile test edilmiştir. Çalışmada, 1970-2020 yıllarını ve 3 ülkeyi kapsayan kutuplaşma düzeyi, dışa açıklık, üyeler arasındaki ticaret hacmi ve yabancı sermaye yatırımları değişkenlerine ait veri seti panel veri analizine tabi tutulmuştur. Kutuplaşma düzeyi, her bir ülke için tüm GSYH’lerin ortalamasından ilgili ülkenin GSYH’sinin farkının karesi alınarak hesaplanmıştır. Analiz sonucunda dışa açıklık ve yabancı sermaye yatırımlarının ülkeler arasındaki kutuplaşmayı azalttığı ancak üyelerin kendi aralarında gerçekleştirdikleri ticaretin kutuplaşmayı artırdığı tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarından yola çıkarak gelişmekte olan ülkelere yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Balassa, B. (1961). The theory of economic integration. Homewood IL: R. D. Irwin.
  2. Balassa, B. (1976). Types of economic integration. İçinde F. Machlup (Ed.), Economic integration worldwide, regional, sectoral (s. 17-40). Londra: Pelgrave Macmillan.
  3. Balassa, B. (1991). Economic integration. İçinde J. Eatwell, M. Milgate & P. Newman (Ed.), The world of economics (s. 176-186). Londra: Pelgrave Macmillan.
  4. Blecker, R. A. (2003). The North American economies after NAFTA: A critical appraisal. International Journal of Political Economy, 33(3), 5-27.
  5. Blecker, R. A. (2014). The Mexican and U.S. economies after twenty years of NAFTA. International Journal of Political Economy, 43(2), 5-26.
  6. Boris, D., & Hirschkorn, K. (1996). The north American free trade agreement (NAFTA): The consequences of neoliberal market strategies for Mexico and Canada. Arbeitspapiere der Forschungsgruppe Europäische Gemeinschaften (FEG): Nr. 16.
  7. Burfisher, M. E., Lambert, F., & Matheson T. (2019). NAFTA to USMCA: What is gained?. IMF Working Paper: WP/19/73.
  8. Campos-Vázquez, R. (2013). Why did wage inequality decrease in Mexico after NAFTA?. Economía Mexicana NUEVA ÉPOCA, XXII(2), 245-278.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Ekonomi Teorisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Ekim 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

24 Haziran 2024

Kabul Tarihi

24 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 20 Sayı: ICMEB'24 Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Şarkgüneşi, A., & Binici Ertan, İ. (2024). KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(ICMEB’24 Özel Sayı), 350-361. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1504220
AMA
1.Şarkgüneşi A, Binici Ertan İ. KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ. ijmeb. 2024;20(ICMEB’24 Özel Sayı):350-361. doi:10.17130/ijmeb.1504220
Chicago
Şarkgüneşi, Aykut, ve İrem Binici Ertan. 2024. “KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 20 (ICMEB’24 Özel Sayı): 350-61. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1504220.
EndNote
Şarkgüneşi A, Binici Ertan İ (01 Ekim 2024) KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 20 ICMEB’24 Özel Sayı 350–361.
IEEE
[1]A. Şarkgüneşi ve İ. Binici Ertan, “KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ”, ijmeb, c. 20, sy ICMEB’24 Özel Sayı, ss. 350–361, Eki. 2024, doi: 10.17130/ijmeb.1504220.
ISNAD
Şarkgüneşi, Aykut - Binici Ertan, İrem. “KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 20/ICMEB’24 Özel Sayı (01 Ekim 2024): 350-361. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1504220.
JAMA
1.Şarkgüneşi A, Binici Ertan İ. KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ. ijmeb. 2024;20:350–361.
MLA
Şarkgüneşi, Aykut, ve İrem Binici Ertan. “KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, c. 20, sy ICMEB’24 Özel Sayı, Ekim 2024, ss. 350-61, doi:10.17130/ijmeb.1504220.
Vancouver
1.Aykut Şarkgüneşi, İrem Binici Ertan. KUTUPLAŞMA HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE NAFTA ENTEGRASYONUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ: PANEL VERİ ANALİZİ. ijmeb. 01 Ekim 2024;20(ICMEB’24 Özel Sayı):350-61. doi:10.17130/ijmeb.1504220


88x31.png