Araştırma Makalesi

MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

Cilt: 21 Sayı: 1 26 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, seçilmiş 16 OECD üyesi ülkenin 1972-2017 dönemini kapsayan yıllık verileri kullanılarak; enflasyon ve merkez bankası bağımsızlığı değişkenlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ampirik olarak analiz etmektir. Çalışmanın hipotezi merkez bankası bağımsızlığının ekonomik büyümeyi harekete geçirdiği şeklinde kurulmuştur. Bu kapsamda çalışmada öncelikle merkez bankası bağımsızlığı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye dair teorik zemin ortaya konulmuş, sonrasında literatürde daha önce yapılmış ampirik çalışmaların derlemesi sunulmuştur. Çalışmanın ampirik analizinde ilkönce değişkenlere ait serilerin durağanlık düzeyleri Augmented Dickey Fuller (ADF) ve Phillips–Perron (PP) birim kök testleri ile belirlenmiştir. Akabinde bağımlı değişken ekonomik büyüme serisi ile bağımsız değişkenler enflasyon oranı ve merkez bankası bağımsızlığı serileri arasında tespit edilmiş gecikme uzunluklarına uygun olarak Johansen eşbütünleşme testi, Granger nedensellik testi ve Toda-Yamamoto testi aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgulara göre, Johansen eşbütünleşme testi sonucunda sadece Türkiye ve Finlandiya’da eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Granger nedensellik testi sonucunda Japonya ve Meksika’da merkez bankası bağımsızlığından ekonomik büyümeye doğru tek yönlü, Güney Kore’de merkez bankası bağımsızlığı ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Toda-Yamamoto testi sonucunda ise incelenen ülkelerde merkez bankası bağımsızlığı ile ekonomik büyüme arasında bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç olarak OECD’ye üye ülkelerde ekonomik büyüme ile merkez bankası bağımsızlığı arasındaki ilişkiye dair elde edilen kanıtlar, merkez bankasının sorumluluğunun değişip genişlediği bu günlerde önemini ortaya koymakta ve ekonomik büyümenin desteklenmesinde merkez bankalarının güvenilirliğini ve etkinliğini artıracak stratejilerin tasarlanması gerekliliğini gözler önüne sermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agoba, M. A., Abor, J., Osei, A. K., & Sa-Aadu, J. (2017). Central bank independence and inflation in Africa: The role of financial systems and institutional quality. Central Bank Rewiew, 17(4), 131-146.
  2. Akhand, H. (1998). Central bank independence and growth: A sensitivity analysis. Canadian Journal of Economics, 31(2), 303-317.
  3. Akıncı, M., Akıncı, G., & Yılmaz, O. (2015). The relationship between central bank independence, financial freedom, and economic growth: A panel ARDL bounds testing approach. Central Bank Review, 15(3), 1-14.
  4. Alesina, A., & Summer, L. H. (1993). Central bank independence and macroeconomic performance: Some comparative evidence. Journal of Money, Credit and Banking, 25(2), 151-162.
  5. Barro, R., & Gordon, D. (1983). Rules, discretion and reputation ina model of monetary policy. Journal of Monetary Economics, 12(1), 101-121.
  6. Baydur, M. C., & Süslü, B. (2007). Avrupa merkez bankası ile TCMB’nin bağımsızlıklarının karşılaştırılması ve ekonomiye etkileri. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 14(1), 44-66.
  7. Beşkaya, A., & Güdenoğlu, E. (2014). Merkez bankası bağımsızlığı ve enflasyon arasındaki ilişki: Türkiye ekonomisinin zaman serileriyle analizi. Bankacılık ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 1(2), 43-69.
  8. Bogari, A. (2020). Central bank independence, economic growth and inflation: Theories and empirical validations. International Journal of Applied Economics, Finance and Accounting, 6(1), 11-21. DOI: 10.33094/8.2017.2020.61.11.21

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi, Büyüme, Para-Bankacılık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

28 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

10 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Altındaş, B., Balmumcu, Ö., Pekmezci, A., & Bozkurt, K. (2025). MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 21(1), 367-390. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1539952
AMA
1.Altındaş B, Balmumcu Ö, Pekmezci A, Bozkurt K. MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. ijmeb. 2025;21(1):367-390. doi:10.17130/ijmeb.1539952
Chicago
Altındaş, Berkay, Özgür Balmumcu, Aytaç Pekmezci, ve Kurtuluş Bozkurt. 2025. “MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 (1): 367-90. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1539952.
EndNote
Altındaş B, Balmumcu Ö, Pekmezci A, Bozkurt K (01 Mart 2025) MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 1 367–390.
IEEE
[1]B. Altındaş, Ö. Balmumcu, A. Pekmezci, ve K. Bozkurt, “MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”, ijmeb, c. 21, sy 1, ss. 367–390, Mar. 2025, doi: 10.17130/ijmeb.1539952.
ISNAD
Altındaş, Berkay - Balmumcu, Özgür - Pekmezci, Aytaç - Bozkurt, Kurtuluş. “MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21/1 (01 Mart 2025): 367-390. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1539952.
JAMA
1.Altındaş B, Balmumcu Ö, Pekmezci A, Bozkurt K. MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. ijmeb. 2025;21:367–390.
MLA
Altındaş, Berkay, vd. “MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, c. 21, sy 1, Mart 2025, ss. 367-90, doi:10.17130/ijmeb.1539952.
Vancouver
1.Berkay Altındaş, Özgür Balmumcu, Aytaç Pekmezci, Kurtuluş Bozkurt. MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ. ijmeb. 01 Mart 2025;21(1):367-90. doi:10.17130/ijmeb.1539952


88x31.png