YALIN AFET YÖNETİMİ: 6 ŞUBAT KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ BAĞLAMINDA BİR VAKA DEĞERLENDİRMESİ

Öz

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sırasında yaşanan lojistik zorlukları yalın düşünce perspektifinden incelemektedir. Analiz, lojistik süreçlerdeki verimsizliklerin, yanlış yönlendirmelerin, gecikmelerin ve kurumlar arası koordinasyon eksikliğinin yardım operasyonlarını önemli ölçüde engellediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, yardım malzemelerinin temini ve stok yönetimi, depolama ve dağıtım süreçleri, kurumlar arası koordinasyon ve sürekli iyileştirme (Kaizen) uygulamaları olmak üzere dört ana alan üzerine odaklanmaktadır. Bu odak noktaları üzerinden yapılan değerlendirme, afet yardım tedarik zinciri süreçlerine yalın lojistik prensiplerinin entegrasyonunun sağlayabileceği faydaları vurgulamaktadır. Çalışmada, yardım malzemelerinin temininde aşırı stoklamayı ve israfı önlemek amacıyla "Just-in-Time" (JIT) ilkelerinin uygulanması önerilmektedir. Ayrıca, depolama ve dağıtım süreçlerindeki katma değer yaratmayan adımların tespit edilip ortadan kaldırılması için "Değer Akışı Haritalama" yöntemi kullanılmalıdır. Tüm paydaşlar arasında koordinasyonun güçlendirilmesi için standart iletişim protokollerinin ve ortak bir bilgi paylaşım platformunun oluşturulması gerekliliği de vurgulanmaktadır. Son olarak, Kaizen yaklaşımının uygulanarak lojistik operasyonlarda sürekli iyileştirme kültürünün teşvik edilmesi önerilmektedir. Elde edilen bulgular, yalın lojistik ilkelerinin afet yardım operasyonlarının hızını, etkinliğini ve esnekliğini önemli ölçüde artırabileceğini, böylece afetlerden etkilenenlere yönelik yardımların kalitesini yükseltebileceğini göstermektedir. Bu araştırma, afet yönetimi alanına lojistik süreçlerin optimize edilmesine yönelik pratik stratejiler sunarak, gelecekteki acil durumlara daha etkili bir yanıt verilmesini hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yalın Lojistik
• Yalın Afet Yönetimi
• Just-in-time (JIT)
• Kaizen
• Afet Tedarik Zinciri.

LEAN DISASTER MANAGEMENT: A CASE STUDY IN THE CONTEXT OF THE FEBRUARY 6 KAHRAMANMARAŞ (TURKIYE) EARTHQUAKES

Öz

From a lean thinking perspective, this study examines the logistics challenges encountered during the February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquakes. The analysis reveals that logistical inefficiencies, misdirection, delays, and a lack of inter-organizational coordination significantly hindered aid operations. The study focuses on four main areas: the procurement and inventory management of relief materials, storage and distribution processes, inter-organizational coordination, and continuous improvement (Kaizen) practices. Using these focal points, the research emphasizes the potential benefits of integrating lean logistics principles into disaster relief supply chain processes. The study recommends implementing "Just-in-Time" (JIT) principles to optimize the supply of relief materials and reduce excessive stockpiling, which can lead to high storage costs and wastage. Additionally, "Value Stream Mapping" is proposed to identify and eliminate non-value-adding steps in storage and distribution processes, facilitating a smoother and faster flow of aid. The study also advocates standardized communication protocols and a common information-sharing platform to enhance coordination among all stakeholders involved in disaster response. Lastly, applying the Kaizen approach is highlighted to foster a culture of continuous improvement in logistics operations. The findings indicate that integrating lean logistics principles can significantly improve disaster relief operations' speed, efficiency, and flexibility, thus enhancing the quality of aid provided to those affected by disasters. This research contributes to the field of disaster management by offering practical strategies for optimizing logistics processes, ensuring a more effective response to future emergencies.

Anahtar Kelimeler

• Lean Logistics
• Lean Disaster Management
• Just-in-time
• Kaizen
• Relief Supply Chain.

Kaynakça

1. Acar, E., & Özlen, M. K. (2014). Afet lojistiği ve dağıtım ağı planlaması. Afet ve Acil Durum Yönetimi Dergisi, 1(1), 12-24.
2. AFAD (2023). Kahramanmaraş Earthquake Report, Retrieved from https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/2429/files/Afad_Deprem_Raporu_2023.pdf, Access Date: March 2026
3. Alexander, D. (2002). Principles of emergency planning and management. New York, NY: Oxford University Press.
4. Altay, N., & Green, W. G. (2006). OR/MS research in disaster operations management. European Journal of Operational Research, 175(1), 475-493.
5. Avcil, F., Işık, E., İzol, R., Büyüksaraç, A., Arkan, E., Arslan, M. H., & Harirchian, E. (2024). Effects of the February 6, 2023, Kahramanmaraş earthquake on structures in Kahramanmaraş city. Natural Hazards, 120(3), 2953-2991.
6. Aydın, S., Şahin, A., Macit, M., & Aksakal, E. (2024). 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası bölgeye gönderilen yardımların koordinasyon süreçlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 6(1), 181-214. https://doi.org/10.46464/tdad.1437829
7. Balcı, M. (2017). Afet yönetiminde yalın düşünce uygulamalarının önemi. Lojistik Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85-97.
8. BMO (2023). Kahramanmaraş earthquakes report, Retrieved from https://www.bmo.org.tr/wp-content/uploads/2023/10/BMO-Deprem-Raporu.pdf, Access Date: March 2026

9. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
10. Christopher, M., & Peck, H. (2004). Building the resilient supply chain. International Journal of Logistics Management, 15(2), 1–14.
11. Christopher, M., & Towill, D. R. (2000). Supply chain migration from lean and functional to agile and customized. Supply Chain Management: An International Journal, 5(4), 206–213.
12. Çamurcu, M., Oral, V., & Cengiz, E. (2025). Afet müdahalesinde koordinasyon dinamiklerini etkileyen faktörler: 2023 Kahramanmaraş depremlerinden yönetişim çıkarımları. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(Özel Sayı), 30-44. https://doi.org/10.46464/tdad.1748702
13. Day, J. M., Melnyk, S. A., Larson, P. D., Davis, E. W., & Whybark, D. C. (2012). Humanitarian and disaster relief supply chains: A matter of life and death. Journal of Supply Chain Management, 48(2), 21-36.
14. Ertürk, C., & Topal, Ç. (2020). Post-earthquake housing policy in Van: An evaluation from a social policy perspective. Ankara: İdeal Kent Yayınları.
15. Ghaddafi, M., Fatimah, S., Soekirman, A., Agusinta, L., & Arubusman, D. A. (2025). Analysis of the effect of warehousing management system and employee ability on work productivity through lean warehousing in the Warehouses of the National Disaster Management Agency (BNPB) and the Regional Disaster Management Agency (BPBD). Transekonomika: Akuntansi, Bisnis Dan Keuangan, 5(4), 926-944.
16. Heaslip, G., Sharif, A. M., & Althonayan, A. (2012). Employing a systems-based perspective to the identification of inter-relationships within humanitarian logistics. International Journal of Production Economics, 139(2), 377–392.
17. Hines, P., Holweg, M., & Rich, N. (2004). Learning to evolve: A review of contemporary lean thinking. International Journal of Operations & Production Management, 24(10), 994-1011.
18. Holguín-Veras, J., Jaller, M., Van Wassenhove, L. N., Pérez, N., & Wachtendorf, T. (2012). On the unique features of post-disaster humanitarian logistics. Journal of Operations Management, 30(7-8), 494-506.
19. Hussain, A., Masood, T., Munir, H., Habib, M. S., & Farooq, M. U. (2023). Developing resilience in disaster relief operations management through lean transformation. Production Planning & Control, 34(15), 1475-1496.
20. Kovács, G., & Spens, K. M. (2007). Humanitarian logistics in disaster relief operations. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 37(2), 99-114.
21. Kovács, G., & Spens, K. M. (2009). Identifying challenges in humanitarian logistics. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 39(6), 506-528.
22. Liker, J. K. (2004). The Toyota Way: 14 Management principles from the world's greatest manufacturer. New York, NY: McGraw-Hill.
23. Meng, J., Kusky, T., Mooney, W. D., Bozkurt, E., Bodur, M. N., & Wang, L. (2024). Surface deformations of the February 6 2023 earthquake sequence, eastern Turkiye. Science, 383(6680), 298-305.
24. Milewski, D. (2022). Managerial and economical aspects of the just-in-time system “lean management in the time of pandemic”. Sustainability, 14(3), 1204.
25. Mishra, J. L., Chiwenga, K. D., Mishra, N., & Choudhary, S. (2022). Extending dynamic capabilities towards lean thinking in humanitarian supply chains. Production Planning & Control, 33(6-7), 655-675.
26. Mogotsi, K., & Saruchera, F. (2023). The influence of lean thinking on philanthropic organisations' disaster response processes. Journal of Humanitarian Logistics and Supply Chain Management, 13(1), 42-60.
27. Mücevher, M. H. (2021). Sürdürülebilir lojistik için üç öncelikli strateji: Yeşil lojistik, tersine lojistik ve yalın lojistik. Enderun, 5(1), 39-54.
28. Nayak, R., & Choudhary, S. (2022). Operational excellence in humanitarian logistics and supply chain management through leagile framework: A case study from a non-mature economy. Production Planning & Control, 33(6-7), 606–621.
29. Ohno, T. (1988). Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production. Productivity Press.
30. Pelit, İ. (2023). Afet lojistiği sorunları ve çözüm önerileri: Kahramanmaraş depremi. Inside D. K. İliç (Eds.), İktisadi ve İdari Bilimler: Modern Değerlendirmeler ve Araştırmalar (Chapter 10: 195-220). Turkiye: Eğitim Yayınevi.
31. Rodoplu, U. (2023). Afet yönetimi bakış açısıyla İskenderun ve Hatay izlenimleri. Retrieved from https://www.ulkumenrodoplu.com/6-subat-kahramanmaras-depremi-75-gun-raporu-21-23-nisan-2023 Access Date: April 2026.
32. Rother, M., & Shook, J. (1999). Learning to See: Value Stream Mapping to Add Value and Eliminate MUDA. Brookline, MA: Lean Enterprise Institute.
33. SBB (2026). Kahramanmaraş earthquakes report. Retrieved from https://www.sbb.gov.tr/2023-kahramanmaras-ve-hatay-depremleri-raporu/ , Access Date: March 2026
34. Sebtaoui, F. E., Adri, A., Rifai, S., & Sahaf, K. (2020). How will the risk management impact the success of just-in-time implementation?. Journal of Industrial and Production Engineering, 37(7), 333-344.
35. Simons, D., & Mason, R. (2002). Lean and agile supply chain design: implications for marketing. Supply Chain Management: An International Journal, 7(5), 378–387.
36. Şenol-Balaban, M., Doğulu, C., Akdede, N., Akoğlu, H., Karakayalı, O., Yılmaz, S., ... Karancı, A. N. (2024). Emergency response, and community impact after February 6, 2023 Kahramanmaraş Pazarcık and Elbistan Earthquakes: Reconnaissance findings and observations on affected region in Türkiye. Bulletin of Earthquake Engineering, 1-30.
37. Tekin, M., & Merdivenci, F. (2024). Afet Yönetiminde İnsani Yardım Lojistiğinin Kritik Başarı Faktörlerinin Belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 10(1), 29-48. https://doi.org/10.21324/dacd.1282439
38. Türkonfed (2023). Kahramanmaraş earthquakes report. Retrieved from https://turkonfed.org/tr/detay/3937/2023-kahramanmaras-depremi-afet-on-degerlendirme-durum-raporu , Access Date: March 2026
39. Upadhyay, A., Mukhuty, S., Kumari, S., Garza-Reyes, J. A., & Shukla, V. (2022). A review of lean and agile management in humanitarian supply chains: Analysing the pre-disaster and post-disaster phases and future directions. Production Planning & Control, 33(6-7), 641–654.
40. Van Wassenhove, L. N. (2006). Humanitarian aid logistics: supply chain management in high gear. Journal of the Operational Research Society, 57(5), 475-489.
41. Womack, J. P., & Jones, D. T. (1996). Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. New York, NY: Simon & Schuster.
42. Yılmaz, F., & Aydın, M. (2023). 6 Şubat Kahramanmaraş depremi sonrasi afet yönetimi süreçlerinin değerlendirilmesi. Afet ve Kriz Yönetimi Dergisi, 4(1), 45-58.
43. Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods (5th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.