Araştırma Makalesi

İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ

Cilt: 21 Sayı: 1 26 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ

Öz

Küresel ekonominin en kritik konuları arasında sera gazı emisyonları, dijital dönüşüm ve yenilenebilir enerji bulunmaktadır. Bu konuların dünyaya etkilerinin araştırılması Birleşmiş Milletler (BM) Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile birlikte yeşil çevrenin korunmasında kritik öneme sahiptir. Fakat bunların akademik çevrelerce birbirinden bağımsız ele alınması söz konusu ilişkinin sosyo-ekonomik etkilerinin tam olarak anlaşılamamasına neden olmaktadır. Bu nedenle hazırlanan bu çalışma, 23 yıllık dönemde (2000-2023) İleri Yükselen Ekonomiler (İYE) ve Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) geçiş ekonomilerinde dijital dönüşüm, dijital uçurum ve yenilenebilir enerji ile CO2 emisyonları arasındaki karmaşık ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada iki aşamalı analiz metodu kullanılmıştır. Birinci aşamada Uygulanabilir Genelleştirilmiş En Küçük Kareler (GEKK) metodu kullanılırken ikinci aşamada Veri Zarflama Analizi (VZA) ile birlikte VZA tabanlı Malmquist İndeksi (MI) metodu kullanılmıştır. GEEK’de yenilenebilir enerjinin CO2 emisyonları üzerinde ters U şeklinde bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte CO2 emisyonlarını dijital dönüşüm ve yenilenebilir enerji kullanım artışı azaltırken, dijital uçurumun negatif etkilediği tespit edilmiştir. VZA skorlarında ise Karar Verme Birimlerinde belirli dönemler için etkin üretimden sapmalar belirlenmiştir. MI hesaplamalarında ise BDT ülkelerine kıyasla İYE ülkelerinin CO2 emisyonları ve dijital uçurumu azaltmada yüksek verimliliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada varılan sonuçlar sürdürülebilir ekonomik kalkınma sürecinde politika yapıcılara önemli bir rehber niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbas, Q., Yao, H. X., Shahbaz, M., Ramzan, M., & Fatima, S. (2023). How renewable energy and digitalization affect CO2 emissions? The mediating role of public debt in emerging economies. The Mediating Role of Public Debt in Emerging Economies.
  2. Adebayo, T. S., Ullah, S., Kartal, M. T., Ali, K., Pata, U. K., & Ağa, M. (2023). Endorsing sustainable development in BRICS: The role of technological innovation, renewable energy consumption, and natural resources in limiting carbon emission. Science of the Total Environment, 859, 160181.
  3. Asmild, M., Paradi, J. C., & Pastor, J. T. (2009). Centralized resource allocation BCC models. Omega, 37(1), 40-49.
  4. Beier, G., Fritzsche, K., Kunkel, S., Matthess, M., Niehoff, S., Reißig, M., & van Zyl-Bulitta, V. (2020). Grüne digitalisierte Wirtschaft. Herausforderungen und Chancen für die Nachhaltigkeit (IASS Fact Sheet). IASS.
  5. Ben Jebli, M., Ben Youssef, S., & Apergis, N. (2019). The dynamic linkage between renewable energy, tourism, CO2 emissions, economic growth, foreign direct investment, and trade. Latin American Economic Review, 28(1), 1-19.
  6. Bhat, R., Verma, B. B., & Reuben, E. (2001). Data envelopment analysis (DEA). Journal of Health Management, 3(2), 309-328.
  7. Bianchini, S., Damioli, G., & Ghisetti, C. (2023). The environmental effects of the “twin” green and digital transition in European regions. Environmental and Resource Economics, 84(4), 877-918.
  8. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kalkınma Ekonomisi - Makro, Uluslararası İktisatta Bölgesel Gelişme ve Küreselleşme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

8 Aralık 2024

Kabul Tarihi

24 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Telli, R. (2025). İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 21(1), 251-279. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1598346
AMA
1.Telli R. İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ. ijmeb. 2025;21(1):251-279. doi:10.17130/ijmeb.1598346
Chicago
Telli, Resul. 2025. “İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 (1): 251-79. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1598346.
EndNote
Telli R (01 Mart 2025) İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 1 251–279.
IEEE
[1]R. Telli, “İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ”, ijmeb, c. 21, sy 1, ss. 251–279, Mar. 2025, doi: 10.17130/ijmeb.1598346.
ISNAD
Telli, Resul. “İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21/1 (01 Mart 2025): 251-279. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1598346.
JAMA
1.Telli R. İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ. ijmeb. 2025;21:251–279.
MLA
Telli, Resul. “İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, c. 21, sy 1, Mart 2025, ss. 251-79, doi:10.17130/ijmeb.1598346.
Vancouver
1.Resul Telli. İYE VE BDT ÜLKELERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM, DİJİTAL UÇURUM, EKONOMİK GELİŞME, CO2 EMİSYONLARI VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İLİŞKİLENDİRİLMESİ. ijmeb. 01 Mart 2025;21(1):251-79. doi:10.17130/ijmeb.1598346


88x31.png