COMPARISON OF NATIONAL HEALTH STRATEGIC PLANS IN NINE COUNTRIES USING THE JANS FRAMEWORK

Öz

Countries’ strategic plans in the field of health services shape the policy agenda of the health sector and delineate the main contours of service delivery. In addition, they provide guidance to the sector by optimizing the allocation and use of resources. For this reason, examining national health strategic plans is of critical importance. However, the number of studies focusing on the analysis of these plans remains limited. The aim of this study is to examine and comparatively analyze the health strategic plans of a total of nine countries selected from different geographical regions worldwide. For the analysis of national health strategic plans, the JANS Joint Assessment Tool—developed by IHP+ to review and analyze countries’ health strategic plans and to identify the key attributes of a national strategy—was used. The review of the countries’ health strategic plans was conducted through document analysis. The findings indicate that the reviewed documents did not sufficiently address countries’ health financing policies or the implementation strategies required to strengthen financing. Moreover, limited attention was given to planning for urgent health needs and to the expenditure framework for costs arising during the implementation of strategic plans. The documents also acknowledged shortages in the health workforce and high levels of out-of-pocket payments that impoverish households; however, implementation strategies to address these issues were almost entirely absent. In conclusion, national health strategic plans should be developed and assessed in a comprehensive manner that addresses all dimensions of health, in line with the approach adopted in this study. It is also recommended that documents related to the research topic in the World Health Organization’s MiNDbank database be updated through appropriate coordination with countries, thereby facilitating researchers’ access to relevant data.

Anahtar Kelimeler

• IHP+
• JANS
• Health Institutions
• Health Management
• Strategic Management.

DOKUZ ÜLKEDEKİ ULUSAL SAĞLIK STRATEJİK PLANLARIN JANS ÇERÇEVESİ KULLANILARAK KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Ülkelerin sağlık hizmetleri alanında ortaya koyduğu stratejik planlar sağlık sektörü gündemlerini belirlemekte ve hizmet sunumunun ana hatlarını ortaya koymaktadır. Buna ek olarak kullanılacak kaynakları optimize etmek için sağlık sektörüne rehberlik etmektedir. Bu yüzden ülkelerin sağlık stratejik planlarının incelenmesi önem arz etmektedir. Ancak, bu planların incelenmesine ilişkin araştırma sayısının yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, dünyanın farklı coğrafi bölgelerinden seçilen toplamda dokuz ülkenin sağlık stratejik planlarının incelenmesi ve ülkeler tarafından hazırlanan sağlık planlarının karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilmesidir. Ülkelerin sağlık stratejik planlarının analiz edilmesinde, IHP+ tarafından ülkelerin sağlık stratejik planlarını incelemek, analiz etmek ve ulusal bir stratejinin özelliklerini belirleyebilmek amacıyla geliştirilen JANS Ortak Değerlendirme Aracı kullanılmıştır. Ülkelerin sağlık stratejik planlarının incelenmesi, doküman analizi yöntemi yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda incelenen dokümanlarda ülkelerin sağlık hizmetleri finansman politikalarına ve finansmanı güçlendirmek için gerekli olan uygulama stratejilerine yeterli düzeyde yer vermedikleri belirlenmiştir. Bununla birlikte acil sağlık ihtiyaçlarının planlamasına ve stratejik planların uygulanması sürecinde oluşacak maliyetlerin harcama çerçevesine çok az yer verdikleri görülmüştür. Ayrıca dokümanlarda sağlık işgücündeki eksikliklere ve hane halklarını yoksullaştıran cepten ödemelerin yüksek olduğuna değinilmiş, ancak bu sorunlara yönelik uygulama stratejilerine neredeyse hiç yer verilmediği belirlenmiştir. Çalışma sonucunda ülkelerin hazırladıkları ulusal sağlık stratejik planların bu çalışmaya benzer şekilde ve sağlığın tüm yönleriyle ele alınması gerekmektedir. Dünya Sağlık Örgütü MiNDbank veri tabanındaki araştırma konusuyla ilişkili belgelerin, ülkelerle gerekli koordinasyonların sağlanarak güncellenmesi gerektiği ve bu sayede araştırmacıların verilere ulaşmasında kolaylıklar sağlanması gerektiği önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• IHP+
• JANS
• Sağlık Kurumları
• Sağlık Yönetimi
• Stratejik Yönetim.

Etik Beyan

Çalışmada, araştırma ve yayın etiği kurallarına uyulduğunu taahhüt ederiz.

Kaynakça

1. Andrews, R., Boyne, G. A., Law, J., & Walker, R. M. (2011). Strategy formulation, strategy content and performance. Public Management Review, 13(1), 1–22.
2. Barasa, E. W., Cloete, K., & Gilson, L. (2017). From bouncing back, to nurturing emergence: Reframing the concept of resilience in health systems strengthening. Health Policy and Planning, 32(3), 91-94.
3. Boin, A., & Lodge, M. (2016). Designing resilient institutions for transboundary crisis management. Public Administration, 94(2), 289–298.
4. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
5. Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations (5th ed.). New Jersey: John Wiley & Sons.
6. Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). California: Sage.
7. Greer, S. L., Falkenbach, M., Siciliani, L., McKee, M., Wismar, M., Vissapragada, P., … Figueras, J. (2023). Making Health for All Policies: Harnessing the co-benefits of health. Copenhagen: European Observatory on Health Systems and Policies.
8. Greer, S. L., Rozenblum, S., Fahy, N., Brooks, E., Jarman, H., de Ruijter, A., … Wismar, M. (Eds.). (2022). Everything you always wanted to know about European Union health policies but were afraid to ask. Copenhagen: European Observatory on Health Systems and Policies.

9. Gupta, R. P., & Sodani, P. R. (2023). Cross-country comparison of health policies in eight countries. Indian Journal of Forensic and Community Medicine, 9(2), 72-77. https://doi.org/10.18231/j.ijfcm.2022.016
10. Holzscheiter, A. (2011). The handbook of transnational governance: Institutions and innovations. İçinde Hale, T., & Held, D. (Ed.). International Health Partnership and IHP+ (s. 189-194). Cambridge: Polity Press.
11. Huebner, C. (2022). Strategic management in healthcare: A call for long-term and systems-thinking. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(14), 8615. https://doi.org/10.3390/ijerph19148617
12. IHP+. (2011). International health partnership and related initiatives. Joint assessment of national health strategies and plans-Joint assessment tool: The attributes of a sound national strategy. Version 2: September 2011. https://www.uhc2030.org/fileadmin/uploads/ihp/Documents/Tools/JANS/JANS_tool_&_FAQ.pdf sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 26.10.2024
13. IHP+. (2014). International health partnership and related initiatives. Joint assessment of national health strategies and plans (JANS): Joint assessment tool, frequently asked questions, quality assurance checklist. https://www.uhc2030.org/fileadmin/uploads/ihp/Tools/JANS/JANS_2014_English_WEB__1_.pdf sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 27.10.2024
14. Johansen, A.S. (2015). Sağlıkta stratejik planlama: Türkiye örneği. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/kitaplar/Sağlıkta%20Stratejik%20Planlama.pdf sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 13.10.2024
15. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
16. Kutzin J., Witter S., Jowett M., & Bayarsaikhan D. Developing a national health financing strategy: A reference guide. Geneva: World Health Organization; 2017. (Health Financing Guidance No 3) Licence: CC BY-NC-SA 3.0. http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/254757/1/9789241512107-eng.pdf sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 02.01.2025
17. Legido-Quigley, H., Mateos-García, J. T., Campos, V. R., Gea-Sánchez, M., Muntaner, C., & McKee, M. (2020). The resilience of the Spanish health system against the COVID-19 pandemic. The Lancet Public Health, 5(5), e251-e252.
18. Mintzberg, H. (1994). The rise and fall of strategic planning. New York: The Free Press.
19. Radford, K. H., Karanikolos, M., & Cylus, J. (2024). Pandemic preparedness and health system resilience in 14 European countries. Bulletin of the World Health Organization, 102(8), 571-581. http://dx.doi.org/10.2471/BLT.23.290509
20. Sen, P. K. (2013). Development and management of national health plans: Health economics and statistical perspectives. İçinde Y. P. Chaubey (eds.) Some Recent Advances in Mathematics and Statistics (s. 195-218). Singapore: World Scientific Publishing.
21. Shiffman, J., & Okonofua, F. E. (2007). The state of political priority for safe motherhood in Nigeria. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology, 114(2), 127-133. https://doi.org/10.1111/j.1471-0528.2006.01184.x
22. UHC2030. (2024). JANS tool and guidelines. https://www.uhc2030.org/what-we-do/improving-collaboration/health-systems-strengthening/jans-tool-and-guidelines/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 26.10.2024
23. Walsh, C. M., Mwase, T., & De Allegri, M. (2020). How actors, processes, context and evidence influenced the development of Malawi's health sector strategic plan II. The International Journal of Health Planning and Management, 35(6), 1571-1592.
24. WHO. (2024). WHO MiNDbank, country resources. https://extranet.who.int/mindbank/collection/country sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 30.10.2024
25. WHO. (2025a). World Health Organization data. https://data.who.int/indicators sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 19.01.2025
26. WHO. (2025b). Supporting national health policies, strategies, plans. https://www.who.int/activities/supporting-national-health-policies-strategies-plans sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 04.01.2025
27. World Bank. (2025). World Bank open data. https://data.worldbank.org/ sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 19.01.2025