THE EFFECT OF WORKPLACE LONELINESS ON BURNOUT: THE MODERATING ROLE OF EXTRAVERSION PERSONALITY TRAIT

Öz

Workplace loneliness has garnered increasing attention from both researchers and practitioners recently due to its widespread prevalence and significant negative consequences. The rapid changes in work arrangements following the COVID-19 pandemic have further intensified this interest. However, compared to studies on loneliness in general life, research on workplace loneliness remains limited. Unlike previous studies, this research examines extraversion, a personality trait, as a moderating variable and investigates whether this personality trait impacts the relationship between workplace loneliness and burnout. Based on data collected from 467 employees across Türkiye, the study found that workplace loneliness positively affects burnout; extraversion moderates this effect; and as employees’ extraversion increases, the impact of workplace loneliness on their burnout decreases. In other words, extraverted employees experience less burnout than introverted employees when experiencing loneliness in the workplace. This finding is consistent with research conducted in Canada but contrasts with a study conducted in China. Considering the individualism/collectivism cultural characteristics of the societies in China, Türkiye, and Canada, this study suggests that the moderating factor is not solely extraversion or introversion, but rather whether the personality trait in question is one that is accepted by the society to which the individual belongs.

Anahtar Kelimeler

• Workplace Loneliness
• Burnout
• Extraversion
• Individualism/collectivism

İŞ YAŞAMINDA YALNIZLIĞIN TÜKENMİŞLİĞE ETKİSİ: DIŞADÖNÜKLÜK KİŞİLİK ÖZELLİĞİNİN DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Öz

İş yaşamında yalnızlık, yaygınlık oranı ve ciddi olumsuz sonuçları sebebiyle son yıllarda hem araştırmacıların hem de uygulayıcıların ilgisinin giderek arttığı bir konu olmuştur. COVID-19 pandemisi ve sonrasında çalışma düzenlerinde yaşanan hızlı değişiklikler bu ilgiyi daha da artırmıştır. Ancak genel yaşamda yalnızlık konusunda yapılan araştırmalarla karşılaştırıldığında, iş yaşamında yalnızlık üzerine yapılan araştırmalar halen sınırlı sayıdadır. Diğer çalışmalardan farklı olarak bu çalışmada bir kişilik özelliği olan dışadönüklük düzenleyici değişken olarak ele alınmakta ve söz konusu kişilik özelliğinin, iş yaşamında yalnızlık ile tükenmişlik ilişkisinde herhangi bir etkiye sahip olup olmadığı incelenmektedir. Türkiye genelindeki 467 çalışandan elde edilen verilere dayanan araştırma sonucunda; iş yaşamında yalnızlığın tükenmişliği olumlu yönde etkilediği, dışadönüklük kişilik özelliğinin söz konusu bu etki üzerinde düzenleyici etkisinin bulunduğu ve çalışanların dışadönüklük özelliği arttığında, iş yaşamındaki yalnızlıklarının tükenmişliklerine olan etkisinin ise azaldığı yani dışadönük çalışanların iş yaşamında yalnızlık çektiklerinde, içedönük çalışanlara göre daha az tükenmişlik hissettikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuç Kanada örnekleminde gerçekleştirilmiş bir araştırma sonucuna benzerlik gösterirken, Çin’de gerçekleştirilmiş bir araştırma sonucundan ise ayrışmaktadır. Çin, Türkiye ve Kanada toplumlarının bireycilik/kolektivizm kültürel özellikleri dikkate alındığında, bu çalışma dışadönüklük ya da içedönüklüğün tek başına düzenleyici bir faktör olmadığını; söz konusu kişilik özelliğinin bireyin ait olduğu toplum tarafından kabul görüp görmediğinin de belirleyici bir unsur olduğunu ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İş Yaşamında Yalnızlık
• Tükenmişlik
• Dışadönük Kişilik
• Bireycilik/kolektivizm

Kaynakça

1. Alarcon, G., Eschleman, K. J., & Bowling, N. A. (2009). Relationships between personality variables and burnout: A meta-analysis. Work & Stress, 23(3), 244-263. https://doi.org/10.1080/02678370903282600
2. Anand, P., & Mishra, S. K. (2021). Linking core self-evaluation and emotional exhaustion with workplace loneliness: Does high LMX make the consequence worse?. The International Journal of Human Resource Management, 32(10), 2124-2149. https://doi.org/10.1080/09585192.2019.1570308
3. Astakhova, M. N., Doty, D. H., & Hang, H. (2014). Understanding the antecedents of perceived fit at work in the United States, Russia, and China. European Management Journal, 32(6), 879-890. https://doi.org/10.1016/j.emj.2014.03.005
4. Aşık, N. A. (2016). İş yerinde yalnızlığın tükenmişlik üzerine etkisi. Business & Management Studies: An International Journal, 4(3), 366-384. https://doi.org/10.15295/bmij.v4i3.168
5. Aycan, Z., & Fikret-Pasa, S. (2003). Career choices, job selection criteria, and leadership preferences in a transitional nation: The case of Turkey. Journal of Career Development, 30, 129-144. https://doi.org/10.1177/089484530303000203
6. Aytac, S., & Basol, O. (2019). Mediating role of loneliness and organizational conflict between work overload and turnover intention. In Bagnara, S., Tartaglia, R., Albolino, S., Alexander, T., & Fujita, Y. (Eds.). Proceedings of the 20th Congress of the International Ergonomics Association (IEA 2018). IEA 2018. Advances in Intelligent Systems and Computing, vol 827. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-96059-3_32
7. Basım, H. N., Çetin, F., & Tabak, A. (2009). Beş faktör kişilik özelliklerinin kişilerarası çatışma çözme yaklaşımlarıyla ilişkisi. Turkish Journal of Psychology/Turk Psikoloji Dergisi, 24(63), 20-34.
8. Benet-Martínez, V., & John, O. P. (1998). Los Cinco Grandes across cultures and ethnic groups: Multitrait-multimethod analyses of the Big Five in Spanish and English. Journal of Personality and Social Psychology, 75(3), 729-750. https://doi.org/10.1037/0022-3514.75.3.729

9. Biernacki, P., & Waldorf, D. (1981). Snowball sampling: Problems and techniques of chain referral sampling. Sociological Methods & Research, 10(2), 141–163. https://doi.org/10.1177/004912418101000205
10. Bryan, B. T., Andrews, G., Thompson, K. N., Qualter, P., Matthews, T., & Arseneault, L. (2023). Loneliness in the workplace: A mixed-method systematic review and meta-analysis. Occupational Medicine, 73(9), 557-567. https://doi.org/10.1093/occmed/kqad138
11. Burger, J. M. (2006). Kişilik (İ. D. Erguvan Sarıoğlu, Trans.). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
12. Card, K. G., & Skakoon-Sparling, S. (2023). Are social support, loneliness, and social connection differentially associated with happiness across levels of introversion-extraversion?. Health Psychology Open, 10(1), 20551029231184034. https://doi.org/10.1177/20551029231184034
13. Cobb, S. (1976). Social support as a moderator of life stress. Biopsychosocial Science and Medicine, 38(5), 300-314. https://doi.org/10.1097/00006842-197609000-00003
14. Costa Jr, P. T., & McCrae, R. R. (1995). Domains and facets: Hierarchical personality assessment using the Revised NEO Personality Inventory. Journal of Personality Assessment, 64(1), 21-50. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa6401_2
15. Çapri, B. (2006). Tükenmişlik ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 62-77.
16. Çapri, B. (2013). Tükenmişlik ölçeği-kısa formu ile eş tükenmişlik ölçeği-kısa formunun Türkçe uyarlaması ve psikoanalitik-varoluşçu bakış açısından mesleki ve eş tükenmişlik ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1393-1418.
17. Çetin, F., Basım, H. N., & Aydoğan, O. (2011). Örgütsel bağlılığın tükenmişlik ile ilişkisi: Öğretmenler üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (25), 61-70.
18. Çetin, F., & Basım, N. (2015). Örgütte bireysel farklılıklar, kişilik ve değerler. In Ü. Sığrı & S. Gürbüz (Eds.). Örgütsel Davranış (pp. 93-135). İstanbul: Beta.
19. Çetin, A., & Alacalar, A. (2016). İş yaşamında yalnızlığı yordamada kişilik özellikleri ile algılanan sosyal ve örgütsel desteğin rolü. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(27), 193-216. https://doi.org/10.17130/10.17130/ijmeb.2016.12.27.968
20. Deci, E. L., Vallerand, R. J., Pelletier, L. G., & Ryan, R. M. (1991). Motivation and education: The self-determination perspective. Educational Psychologist, 26(3-4), 325-346. https://doi.org/10.1080/00461520.1991.9653137
21. Demerouti, E., Bakker, A. B., Nachreiner, F., & Schaufeli, W. B. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86(3), 499-512. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.3.499
22. Demerouti, E. (2018). Integrating individual strategies in the job demands-resources theory. Istanbul Business Research, 7(1), 5-32. https://doi.org/10.26650/ibr.2018.47.01.0001
23. Doğan, T., Çetin, B., & Sungur, M. Z. (2009). İş yaşamında yalnızlık ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 10(4), 271-277.
24. Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1–4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11
25. Gürbüz, S. (2021). Sosyal bilimlerde aracı, düzenleyici ve durumsal etki analizleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
26. Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513
27. Hoferichter, F., Jentsch, A., Maas, L., & Hageman, G. (2023). Burnout among high school students is linked to their telomere length and relatedness with peers. Stress, 26(1), 2240909. https://doi.org/10.1080/10253890.2023.2240909
28. Hofstede, G. (2001). Culture’s consequences: Comparing values, behaviors, institutions and organizations across nations, 2nd edn. Thousand Oaks, CA: Sage.
29. Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 8. https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014
30. Jung, Y. S., Jung, H. S., & Yoon, H. H. (2022). The effects of workplace loneliness on the psychological detachment and emotional exhaustion of hotel employees. International Journal of Environmental Research And Public Health, 19(9), 5228. https://doi.org/10.3390/ijerph19095228
31. Kim, H., Schimmack, U., Oishi, S., & Tsutsui, Y. (2018). Extraversion and life satisfaction: A cross‐cultural examination of student and nationally representative samples. Journal of Personality, 86(4), 604-618. https://doi.org/10.1111/jopy.12339
32. Kloutsiniotis, P. V., Mihail, D. M., Mylonas, N., & Pateli, A. (2022). Transformational Leadership, HRM practices and burnout during the COVID-19 pandemic: The role of personal stress, anxiety, and workplace loneliness. International Journal of Hospitality Management, 102, 103177. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2022.103177
33. Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
34. Lam, L. W., & Lau, D. C. (2012). Feeling lonely at work: Investigating the consequences of unsatisfactory workplace relationships. The International Journal of Human Resource Management, 23(20), 4265-4282. https://doi.org/10.1080/09585192.2012.665070
35. Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99-113. https://doi.org/10.1002/job.4030020205
36. Maslach, C., & Goldberg, J. (1998). Prevention of burnout: New perspectives. Applied and Preventive Psychology, 7(1), 63-74. https://doi.org/10.1016/S0962-1849(98)80022-X
37. Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52(1), 397-422. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.397
38. McClelland, G. H., & Judd, C. M. (1993). Statistical difficulties of detecting interactions and moderator effects. Psychological Bulletin, 114(2), 376-390. https://doi.org/10.1037/0033-2909.114.2.376
39. Mount, M. K., Barrick, M. R., Scullen, S. M., & Rounds, J. (2005). Higher‐order dimensions of the big five personality traits and the big six vocational interest types. Personnel Psychology, 58(2), 447-478. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2005.00468.x
40. Oyserman, D., Coon, H. M., & Kemmelmeier, M. (2002). Rethinking individualism and collectivism: Evaluation of theoretical assumptions and meta-analyses. Psychological Bulletin, 128(1), 3. https://doi.org/10.1037/0033-2909.128.1.3
41. Özçelik, H., & Barsade, S. G. (2018). No employee an island: Workplace loneliness and job performance. Academy of Management Journal, 61(6), 2343-2366. https://doi.org/10.5465/amj.2015.1066
42. Özdemir, B. (2021). İşyerinde yalnızlığın örgütsel sinizm üzerindeki etkisinde tükenmişliğin aracı rolünün incelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(5), 1421-1439. https://doi.org/10.18506/anemon.894333
43. Öztürk Çiftçi, D. (2021). Emotional exhaustion as a mediator among workplace loneliness, work alienation and turnover intention. International Journal of Organization Theory & Behavior, 24(2), 93-106. https://doi.org/10.1108/IJOTB-04-2020-0051
44. Pacewicz, C. E., Smith, A. L., & Raedeke, T. D. (2020). Group cohesion and relatedness as predictors of self-determined motivation and burnout in adolescent female athletes. Psychology of Sport and Exercise, 50, 101709. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2020.101709
45. Piedmont, R. L. (1998). The revised neo personality iınventory: Clinicial and research applications. New York: Plenum. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-3588-5
46. Rhoades, L., & Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support: A review of the literature. Journal of Applied Psychology, 87(4), 698–714. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.4.698
47. Schimmack, U., Radhakrishnan, P., Oishi, S., Dzokoto, V., & Ahadi, S. (2002). Culture, personality, and subjective well-being: Integrating process models of life satisfaction. Journal of Personality and Social Psychology, 82(4), 582. https://doi.org/10.1037/0022-3514.82.4.582
48. Schmitt, D. P., Allik, J., McCrae, R. R., & Benet-Martínez, V. (2007). The geographic distribution of Big Five personality traits: Patterns and profiles of human self-description across 56 nations. Journal of Cross-Cultural Psychology, 38(2), 173-212. https://doi.org/10.1177/0022022106297299
49. Singh, A. P., Amish, A. P., & Singhi, N. (2015). Role of life events stress & individualism-collectivism in predicting job satisfaction. Indian Journal of Industrial Relations, 300-311.
50. Sîrbu, A. A., & Dumbravă, A. C. (2019). Loneliness at work and job performance: The role of burnout and extraversion. Psihologia Resurselor Umane, 17(1), 7-18. https://doi.org/10.24837/pru.v18i1.458
51. Stănescu, D. F., & Romașcanu, M. C. (2024). The impact of perceived social support on workplace loneliness. The mediation role of work alienation. Management Dynamics in The Knowledge Economy, 12(2), 133-144. https://doi.org/10.2478/mdke-2024-0009
52. Strategy and Budget Directorate (2024). İstihdam. Retrieved from https://www.sbb.gov.tr/istihdam. Accessed: 10.10.2024.
53. Tian, G., Liu, T., & Yang, R. (2023). Workplace loneliness mediates the relationship between perceived organizational support and job performance: Differing by extraversion. Frontiers in Psychology, 14, 1058513. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1058513
54. Tychmanowicz, A., Filipiak, S., & Sprynska, Z. (2021). Extravert individualists or introvert collectivists? Personality traits and individualism and collectivism in students in Poland and Ukraine. Current Psychology, 40, 5947-5957. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00480-x
55. Wright, S. L. (2005). Loneliness in the workplace (Doctoral Thesis). Retrieved from https://ir.canterbury.ac.nz/. Accessed 03.10.2024.
56. Wright, S. L., Burt, C. D., & Strongman, K. T. (2006). Loneliness in the workplace: Construct definition and scale development. New Zealand Journal of Psychology, 35(2), 59-68.
57. Wright, S., & Silard, A. (2021). Unravelling the antecedents of loneliness in the workplace. Human Relations, 74(7), 1060-1081. https://doi.org/10.1177/0018726720906013
58. Zhou, X. (2018). A review of researches workplace loneliness. Psychology, 9(5), 1005-1022. https://doi.org/10.4236/psych.2018.95064