TR
EN
OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ
Öz
Bu çalışma, OECD ülkelerinde ekonomik büyüme ile çevresel bozulma arasındaki ilişkiyi Çevresel Kuznets Eğrisi (ÇKE) hipotezi çerçevesinde incelemektedir. 1990-2020 dönemine ait panel veriler kullanılarak kişi başına düşen GSYİH ve karbondioksit (CO₂) emisyonları arasındaki ilişki, Sabit Etkiler (FE) ve Rassal Etkiler (RE) modelleri ile analiz edilmiş olup model seçimi Hausman testi ile gerçekleşmiştir. Ampirik bulgular, gelir ve emisyonlar arasında ters-N şeklinde bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ekonomik büyümenin ilk aşamalarında çevresel bozulma azalırken, orta gelir seviyelerinde artış göstermekte; ancak yüksek gelir düzeylerinde yeniden düşüş eğilimine girmektedir. Bu sonuç, geleneksel Çevresel Kuznets Eğrisi’nin ekonomik büyüme ve çevresel bozulma arasındaki ilişkiyi açıkladığı ters-U biçimindeki ilişkiyi reddetmekte ve OECD ülkelerinde çevresel iyileşmenin yalnızca ekonomik gelişmeyle kendiliğinden sağlanamayacağını göstermektedir. Çalışma, çevresel sürdürülebilirliğin ancak aktif kamu ve özel kesim politika müdahaleleri (yenilenebilir enerji yatırımları, çevre dostu teknolojiler ve etkin düzenlemeler) ile mümkün olabileceğini vurgulamaktadır. Politika yapıcılar için, ekonomik büyüme stratejilerinin çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu şekilde tasarlanması gerektiğine dair öneriler sunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alam, F. (2024). Environmental kuznets curve and sustainable development in oecd countries: A panel data analysis. European Journal of Development Studies, 4(6), 9-15. https://doi.org/10.24018/ejdevelop.2024.4.6.392
- Aldeia, S.. (2025). The european union carbon border adjustment mechanism as a green tax policy ınstrument. Central European Economic Journal. https://doi.org/10.2478/ceej-2025-0006
- Atalay, A. Ç., & Akan, Y. (2023). OECD ülkelerinin yeşil ekonomi verilerinin çevresel kuznets eğrisi hipotezine göre test edilmesi. Trends in Business and Economics, 37(1), 57-67. https://doi.org/10.5152/tbe.2023.1010601
- Atıcı, C., & Kurt, F. (2007). Türkiye'nin dış ticareti ve çevre kirliliği: Çevresel Kuznets Eğrisi yaklaşımı. Tarım Ekonomisi Dergisi, 13(1 ve 2), 61-69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tarekoder/article/272359
- Baltagi, B.H. (2021). Dynamic panel data models. In: Econometric analysis of panel data. Springer Texts in Business and Economics. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-53953-5_8
- Cok, L. (2024). Sectoral analysis of the environmental Kuznets curve in 27 EU countries [Master's thesis, Utrecht University]. Spatial Economics. https://spatialeconomics.nl/wp content/uploads/2024/10/STR_2024_CokL_Sectoral_analysis_of_the_Environmental_Kuznets_Curve.pdf
- Cropper, M., & Griffiths, C. (1994). The interaction of population growth and environmental quality. American Economic Review, 84(2), 250–254. https://www.jstor.org/stable/2117838
- De Bruyn, S. M., van den Bergh, J. C., & Opschoor, J. B. (1998). Economic growth and emissions: Reconsidering the empirical basis of environmental Kuznets curves. Ecological Economics, 25(2), 161-175. https://doi.org/10.1016/S0921-8009(97)00178-X
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kalkınma Ekonomisi - Makro
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
27 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
4 Ocak 2026
Kabul Tarihi
3 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 22 Sayı: 2
APA
Gündoğdu, B. U., & Soylu, Ö. B. (2026). OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 22(2), 588-608. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1855616
AMA
1.Gündoğdu BU, Soylu ÖB. OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ. ijmeb. 2026;22(2):588-608. doi:10.17130/ijmeb.1855616
Chicago
Gündoğdu, Bekir Umut, ve Özgür Bayram Soylu. 2026. “OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 22 (2): 588-608. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1855616.
EndNote
Gündoğdu BU, Soylu ÖB (01 Haziran 2026) OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 22 2 588–608.
IEEE
[1]B. U. Gündoğdu ve Ö. B. Soylu, “OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ”, ijmeb, c. 22, sy 2, ss. 588–608, Haz. 2026, doi: 10.17130/ijmeb.1855616.
ISNAD
Gündoğdu, Bekir Umut - Soylu, Özgür Bayram. “OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 22/2 (01 Haziran 2026): 588-608. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1855616.
JAMA
1.Gündoğdu BU, Soylu ÖB. OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ. ijmeb. 2026;22:588–608.
MLA
Gündoğdu, Bekir Umut, ve Özgür Bayram Soylu. “OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, c. 22, sy 2, Haziran 2026, ss. 588-0, doi:10.17130/ijmeb.1855616.
Vancouver
1.Bekir Umut Gündoğdu, Özgür Bayram Soylu. OECD ÜLKELERİNDE ÇEVRESEL KUZNETS EĞRİSİ’NİN GEÇERLİLİĞİ: PANEL VERİ ANALİZİ. ijmeb. 01 Haziran 2026;22(2):588-60. doi:10.17130/ijmeb.1855616
