ENFLASYON MUHASEBESİ UYGULAMALARININ BIST100’DE YER ALAN İMALAT SEKTÖRÜ ŞİRKETLERİNİN HİSSE DEĞERLERİNE ETKİSİ

Öz

Türkiye’de yüksek seyreden enflasyon oranlarının sonucunda kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin 31.12.2023 tarihli finansal tablolarını enflasyon muhasebesi kapsamında düzeltmeleri zorunlu kılınmıştır. Çalışmada, uygulamanın ilk yılında şirketlerin enflasyon muhasebesine göre düzenledikleri finansal tablo açıklamalarının hisse değerlerine etkisinin ölçülmesi amaçlanmıştır. İmalat sektörü şirketlerinin finansal tabloları; maddi duran varlıklarının fazla oluşu, yüksek stok seviyesi ile çalışmaları ve uzun üretim ve devir döngülerine sahip olması sebebiyle; enflasyon muhasebesi düzeltmelerinin en güçlü ve doğrudan etki yaratacağı finansal tablolardır. Bu kapsamda çalışmanın örneklemini BIST 100’de yer alan 34 adet imalat sektörü şirketi oluşturmaktadır. Şirketlerin 2022 yılında enflasyon muhasebesi uygulamadıkları dönem kar marjları ve 2023 yılında enflasyon muhasebesi uygulaması sonucu dönem kar marjları hesaplanmıştır. Bu hesaplama sonucunda dönem kâr marjı düşen 22, dönem kâr marjı yükselen 12 adet şirket tespit edilmiştir. Şirketler 2 ayrı portföye ayrılarak olay çalışması (event study) yöntemi uygulanmıştır. İlgili şirketlerin 2023 yılı finansal tablolarını yayınlama tarihleri olay günü olarak kabul edilmiş ve her iki portföy için de (-15, +15), (-10, +10), (-5, +5) olmak üzere 3 ayrı olay penceresi etrafında hisse değerlerindeki değişimler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre BIST 100 imalat sektöründe yer alan ve önceki yıla göre dönem kar marjı düşen şirketlerin her üç olay penceresinde de hisse değerlerinde düşüş tespit edilmiş, dönem kar marjı yükselen şirketlerin ise hisse değerlerinde meydana gelen yükseliş her üç olay penceresinde de istatistiki açıdan anlamlı bulunmamıştır. Ulaşılan sonuçlar, enflasyon muhasebesi kapsamında açıklanan finansal tabloların yatırımcılar tarafından şirketlerin finansal performansındaki değişime bağlı olarak farklı şekilde değerlendirildiğini ortaya koyması açısından literatüre katkı sunmaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• Enflasyon Muhasebesi
• Hisse Değerleri
• Olay Çalışması

THE IMPACT OF INFLATION ACCOUNTING PRACTICES ON THE SHARE VALUES OF MANUFACTURING SECTOR COMPANIES LISTED ON THE BIST 100

Öz

As a result of high inflation rates in Turkiye, income or corporate taxpayers who determine their earnings on a balance sheet basis were required to adjust their financial statements dated 31 December 2023 in accordance with inflation accounting. The study aims to measure the impact of companies’ financial statement disclosures prepared in accordance with inflation accounting on share values in the first year of implementation. The financial statements of manufacturing-sector companies are the ones on which inflation accounting adjustments will have the strongest and most direct impact, due to their high levels of tangible fixed assets, high inventory levels, and long production and turnover cycles. In this context, the sample for the study comprises 34 manufacturing-sector companies listed on the BIST 100. The companies’ profit margins for 2022 (when they did not apply inflation accounting) and 2023 (when they did) were calculated. Based on these calculations, 22 companies with decreasing period profit margins and 12 companies with increasing period profit margins were identified. The companies were divided into two portfolios, and the event-study method was applied. The dates on which the relevant companies published their 2023 financial statements were used as the event dates, and changes in share values were analysed within three separate event windows (-15, +15), (-10, +10), and (-5, +5) for both portfolios. According to the findings, companies in the BIST 100 manufacturing sector with a decrease in period profit margin relative to the previous year experienced declines in share values across all three event windows. In contrast, the increase in share values of companies with higher period profit margins was not statistically significant in any of the three event windows. The results contribute to the literature by demonstrating that financial statements disclosed under inflation accounting are evaluated differently by investors depending on companies’ financial performance.

Anahtar Kelimeler

• Inflation Accounting
• Share Values
• Event Study

Kaynakça

1. Ahlatcıoğlu, A., & Okay, N. (2021). Post-earnings announcement drift: Evidence from Turkey. Borsa Istanbul Review, 21(1), 92–103.
2. Akdoğan, N., & Doğan, Ş. (2023). Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların enflasyona göre düzeltilmesi. Ankara: Gazi Kitabevi.
3. Altınışık, İ. (2019). Enflasyonun işletmeler üzerindeki etkisi ve bu etkiyi gidermeye yönelik yöntemler. Ankara: İksad Yayınları.
4. Arzova, S. B., & Şahin, B. Ş. (2022). Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama süreçleri ve enflasyon muhasebesinin finansal tablolara etkisi. Mali Çözüm Dergisi, 32(170), 13–31.
5. Ball, R., & Brown, P. (1968). An empirical evaluation of accounting income numbers. Journal of Accounting Research, 6(2), 159–178.
6. Bartholdy, J., Olson, D., & Peare, P. (2006). Conducting event studies on a small stock exchange (Working Paper No. FRG-2006-03). Aarhus School of Business.
7. Basdas, U., & Oran, A. (2014). Event studies in Turkey. Borsa Istanbul Review, 14(3), 167–188.
8. Beaver, W. H. (1968). The information content of annual earnings announcements. Journal of Accounting Research, 6, 67–92.

9. Brown, S. J., & Warner, J. B. (1985). Using daily stock returns: The case of event studies. Journal of Financial Economics, 14(1), 3–31.
10. Chambers, A. E., & Penman, S. H. (1984). Timeliness of reporting and the stock price reaction to earnings announcements. Journal of Accounting Research, 22(1), 21–47.
11. Elmas, B. (2019). Finansal tablolar analizi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
12. Ergün, İ. (2025). Vergi Usul Kanunu ve TMS 29 yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama standardı kapsamında enflasyon muhasebesinin özkaynaklar üzerindeki etkisi: BİST imalat sektöründe bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Çalışmaları Dergisi, 18 (1), 83-107.
13. Frank, E. O. (2019). A comparative analysis of inflation-adjusted and historical cost accounting information: Implications for the value relevance of corporate reports. Trends Economics and Management, 13(33), 35–50. doi:10.13164/trends.2019.33.35
14. Gökçen, G. (2023). Enflasyon muhasebesi. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
15. Gökçen, G., & Öztürk, E. (2023). Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama kapsamında özellik arz eden konular. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi,8(2),504-515.
16. Higson, A., Shinozawa, Y., & Tippett, M. (2007). IAS 29 and the cost of holding money under hyperinflationary conditions. Accounting and Business Research, 37(2), 97–121. doi:10.1080/00014788.2007.9730077
17. Jackson, E. (2024). Economic theory of inflation. SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.4687082
18. Kaderli, Y. (2007). Yapılan ihracat bağlantılarının ilgili firmaların hisse senedi getirileri üzerindeki etkisinin olay etüdü ile incelenmesi: İstanbul menkul kıymetler borsasındaki bazı firmalar üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 36, 144–154.
19. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. (2023). Türkiye Muhasebe Standardı 29: Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama. Ankara: KGK.
20. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu. (2024). Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama hakkında uygulama tebliği. Ankara: Resmî Gazete.
21. Karapınar, A., & Eflatun, A. O. (2024). TMS-BOBİ FRS ilkelerine göre enflasyon muhasebesi. Ankara: Gazi Kitabevi.
22. Kiymaz, H. (2001). The effects of stock market rumors on stock prices: Evidence from an emerging market. Journal of Multinational Financial Management, 11, 105–115.
23. Kothari, S. P., & Warner, J. B. (2006). Econometrics of event studies. Working paper, Tuck School of Business, Dartmouth College.
24. Kramarova, K. (2021, October). The global problem of inflation and need for inflation-adjusted financial reporting. In Proceedings of the 21st International Scientific Conference “Globalization and Its Socio-Economic Consequences 2021” Zilina, Slovak Republic.
25. Laidler, D., & Parkin, M. (1977). Inflation: A survey. Economic Journal, 87(345), 741–809.
26. MacKinlay, A. C. (1997). Event studies in economics and finance. Journal of Economic Literature, 35(1), 13–39. Matofali, V. (2022). Comparison of IAS/IFRS and OHADA standards in terms of taking inflation into account in financial accounting. Revue du Contrôle, de la Comptabilité et de l’Audit, 6(2).
27. Tavor, T., & Teitler-Regev, S. (2024). Event-study approach: The case of Airbnb and hotel stocks. Journal of Property Research. Advance online publication. doi:10.1080/15140326.2024.2316970
28. Tuominen, T. (2005). Corporate layoff announcements and shareholder value: Empirical evidence from Finland (Master’s thesis). Lappeenranta: Lappeenranta University of Technology.
29. Whittington, G. (2018). Inflation accounting. In Macmillan Publishers Ltd (Ed.), The New Palgrave Dictionary of Economics (pp. 6446-6448). Palgrave Macmillan.
30. Yılmaz, C., Cavlak, H., & Kurt, E. S. (2026). Kurumsal raporların hisse senedi fiyatları üzerindeki etkisinin olay çalışması yöntemi ile analizi: Borsa İstanbul uygulaması. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 19, 199–220.