EMPLOYEE SATISFACTION AND AN EVALUATION OF THE STUDIES MADE IN THE TOURISM ENTERPRISES

Abstract

The aim of this study is to point out the importance of the job satisfaction in terms of individual and organizational field and to make a conceptual evaluation of the factors affecting job satisfaction of the employees who are working in the tourism enterprises. For this aim, the domestic and foreign studies which determine the factors affecting job satisfaction of the tourism enterprises’ employees were evaluated and as a result of these evaluations some recommendations were presented the tourism enterprises

Keywords

• Employee,job satisfaction,job satisfaction factors,tourism enterprises

İşgören Doyumu ve Turizm İşletmelerinde Yapılan Araştırmalara İlişkin Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışmanın amacı, iş doyumunun bireysel ve örgütsel açıdan öneminin ortaya konulması ve turizm işletmelerinde çalışan işgörenlerin iş doyumunu etkileyen faktörlerin kavramsal olarak değerlendirilmesidir. Bu amaçla yerli ve yabancı literatürde, turizm işletmelerinde çalışan işgörenlerin iş doyumunu etkileyen faktörleri belirleyen araştırmalar değerlendirilmiş ve bu değerlendirmelerin sonucunda turizm işletmelerine bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• İşgören,iş doyumu,iş doyumu faktörleri,turizm işletmeleri

Kaynakça

1. Acar, Elvan (2007), “Uzmanlık Alanında Çalışmanın İş Doyumuna Etkisi”, Paradoks, Ekonomi, Sosyoloji ve Politika Dergisi, (e-dergi), Yıl: 3, Sayı: 2, http://www.paradoks.org, (Erişim Tarihi: 21.06.2007).
2. Akçadağ, Sibel ve Ekrem Özdemir (2005), “İnsan Kaynakları Kapsamında 4 ve 5 Yıldızlı Otel İşletmelerinde İş Tatmini: İstanbul’da Yapılan Ampirik Bir Çalışma”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 10
3. Akıncı, Zeki (2002), “Turizm Sektöründe İşgörenin İş Tatminini Etkileyen Faktörler: 5 Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama”, Akdeniz Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, Sayı: 4, 1-26.
4. Aksu, A. Akın and Aylin Aktaş (2005), “Job Satisfaction of Managers in Tourism: Cases in the Antalya Region of Turkey”, Managerial Auditing Journal, Vol: 20 No:5, 479-488.
5. Avcı, Turgay ve Osman M. Karatepe (2000), “İşletmenin Sınır Birimlerinde Çalışan İşgörenlerin İş Tatmini: Ampirik Bir Değerlendirme”, Erciyes Üniversitesi 8. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi (25-27 Mayıs 2000) Bildiriler Kitabı, Nevşehir, 543-571.
6. Baş, Türker (2002), “Öğretim Üyelerinin İş Tatmin Profillerinin Belirlenmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt:17, Sayı:2, 19-37.
7. Bernal, Javier Garcia, Ana Gargallo-Castel, Mercedes Marzo-Navarro and Pilar Rivera- Torres (2005), “Job Satisfaction: Emprical Evidence of Gender Differences”, Women in Management Review, Vol:20, No:4, 279-288.
8. Berry, L. M. (1997), Psychology at Work, San Francisco: McGraw Hill.

9. Bozkurt, Öznur ve İlhan Bozkurt (2008), “İş Tatminini Etkileyen İşletme İçi Faktörlerin Eğitim Sektörü Açısından Değerlendirilmesine Yönelik Bir Alan Araştırması”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt:9, Sayı:1, 1-18.
10. Brief, Arthur Paul (1998), Attitudes in and Around Organizations, Thousands Oaks: Sage.
11. Chen, Ling-Hsiu (2008), “Job Satisfaction Among Information System (IS) Personel”, Computer in Human Behavior, Vol:24, No:1, 105-118.
12. Chen, Yi-Jen (2007), “Relationships Among Service Orientation, Job Satisfaction and Organizational Commitment in the International Tourist Hotel Industry”, Journal of American Academy of Business, Vol:11, No:2, 71-82.
13. Chitiris, Leonidas (1988), “Herzberg’s Proposals and Their Applicability to the Hotel Indusrty”, Journal of Hospitality&Tourism Research, Vol:12, No:1, 67-79.
14. Cranny, Charles J., Patricia Cain Smith and Eugene F. Stone (1992), Job Satisfaction: How People Feel about Their Jobs and How It Affects Their Performance: How People Feel about Their Jobs and How It Affects Their Performance, New York: Lexington Books.
15. Çakır, Özlem (2001), İşe Bağlılık Olgusu ve Etkileyen Faktörler Ankara: Seçkin Yayıncılık.
16. Çarıkçı, İlker H. ve Aygen Oksay (2004), “Örgütsel Yapı ve Meslek Farklılıklarının İş Tatmini Üzerindeki Etkileri: Hastane Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:9
17. Çetin, Münevver Ölçüm (2004), Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Ankara: Nobel Yayın.
18. Çetinkanat, Canan (2000), Örgütlerde Güdülenme ve İş Doyumu, Ankara: Anı Yayıncılık.
19. Davis, Grace (2004), “Job Satisfaction Survey Among Employees in Small Business”, Journal of Small Business and Enterprise Development, Vol:11, No:4, 495-503.
20. Deniz, Mehmet (2005), “Bir Tutum Çeşidi Olarak İş Tatmini”, Örgütsel Davranış Boyutlarından Seçmeler, Editör: Mehmet Tikici, Ankara: Nobel Yayın, 293-337.
21. Dhanasarnslip, Pennapha, Herbert Johnson and Sirion Chaipoopirutana (2006), “An Investigation of Work Values and Resulting Job Satisfaction in Relation to Two Work Roles in Thailand”, The Business Review, Vol:5, No:1, 161-170.
22. Diaz, Patricia E. and Jonghee Park (1992), “The Impact of Islation on Hospitality Employees’ Job Satisfaction and Job Performance”, Journal of Hospitality&Tourism Research, Vol:15, No:3, 41-49.
23. Dienhart, John R. and Mary B. Gregoire (1993), “Job Satisfaction, Job Involvement, Job Security and Customer Focus of Quick-Service Restaurant Employees”, Journal of Hospitality&Tourism Research, Vol:16, No:2, 29-43.
24. Doğan, Hasan Zafer ve Hacer Harlak (1991), Turizm İşletmelerinde İş Doyumunu Etkileyen Etmenler, 3. Ergonomi Kongresi, MPM Yayını, No: 441, 147-158.
25. Dönmez, Beril ve Kemal Birdir (2007), Türkiye Genelinde Faaliyet Gösteren Seyahat Acentalarında Çalışan Personelin İş Doyumunun Ölçülmesi, Çeşme Ulusal Turizm Sempozyumu (21-23 Kasım 2007) Bildiriler Kitabı, Çeşme: İzmir, 503- 513.
26. Dunn, J. D. and Elvis C. Stephens (1972), Management of Personnel Manpower Management and Organizational Behavior, USA: Mc Graw Hill Inc.
27. Ehtiyar, Rüya (1996), “Otel İşletmelerinde Çalışan Personelin İş Tatmini ve Antalya Yöresinde Yapılan Bir Araştırma”, Verimlilik Dergisi, Sayı: 4, MPM Yayınları.
28. Emir, Oktay ve Ahmet Baytok (2004), Otel İşletmelerinde İşgören Tatmini ve Afyon’da Yerleşik Yıldızlı Oteller Örneği, I. Balıkesir Ulusal Turizm Kongresi (15-16 Nisan 2004) Bildiriler Kitabı, Balıkesir, 251-267.
29. Erdil, Oya, Halit Keskin, Salih Zeki İmamoğlu ve Serhat Erat (2004), “Yönetim Tarzı ve Çalışma Koşulları, Arkadaşlık Ortamı ve Takdir Edilme Duygusu İle İş Tatmini Arasındaki İlşkiler: Tekstil Sektöründe Bir Uygulama”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt:5, Sayı:1, 17-26.
30. Erdoğan, İlhan (1994), İşletmelerde Davranış, İstanbul: Beta Basım Yayım.
31. Friday, Shawnta S. and Earnest Friday (2003), “Radioethnic Perceptions of Job Charasteristics and Job Satisfaction”, Journal of Managemet Development, Vol:22, No:5, 426-442.
32. Furnham, Adrian, K. V. Petrides, Chris J. Jackson and Tim Cotter (2002), “Do Personality Factors Predict Job Satisfaction?”, Personality and Individual Differences, Vol:33, No:8, 1325-1342.
33. Ghiselli, Richard F., Joseph M. La Lopa and Billy Bai (2001), “Job Satisfaction, Life Satisfaction and Turnover Intent: Among Food Service Managers”, Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, Vol:42, 28-37.
34. Greenberg, Jerald and Robert A. Baron (1997), Behavior in Organizations: 6th Edition, New Jersey: Prentice Hall Inc.
35. Groot, Wim (1999), “Job Satisfaction of Older Workers”, International Journal of Manpower, Vol:20, No:6, 343-360.
36. Hussain Kashif, Abdulrahim Khan and Ali Bavik (2003), “The Effects of Job Performance on Frontline Employees’ Job Satisfaction and Quitting Intent: The Case of Hotels in Turkish Republic of Northern Cyprus”, Doğu Akdeniz Üniversitesi Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt:4, Sayı:1-2, 83-94.
37. Hwang, Ing-San and Jyh-Huei Kuo (2006), “Effects of Job Satisfaction and Perceived Alternative Employment Opportunities on Turnover Intention: An Examination of Public Sector Organizations”, Journal of American Academy of Business, Vol:8, No:2, 254-259.
38. İmamoğlu, Salih Zeki, Halit Keskin ve Serhat Erat (2004), “Ücret, Kariyer ve Yaratıcılık İle İş Tatmini Arasındaki İlişkiler: Tekstil Sektöründe Bir Uygulama”, Celal Bayar Üniversitesi, İ.İ.B.F. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Cilt:11, Sayı:1, 167-176.
39. İncir, Gülten, (1990), Çalışanların İş Doyumu Üzerine Bir İnceleme: Ankara: MPM Yayınları.
40. İşcan, Ö. Faruk ve M. Kürşat Timuroğlu (2007), “Örgüt Kültürünün İş Tatmini Üzerindeki Etkisi ve Bir Uygulama”, Atatürk Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt:21, Sayı:1, 119-135.
41. Kalleberg, Arne L. (1977), “Work Values and Job Rewards: A Theory of Job Satisfaction”, American Sociological Review, Vol:42, No:1, 124-143.
42. Kalleberg, Arne L. and Karyn A. Loscocco (1983), “Aging, Values and Rewards: Explaining Age Differences in Job Satisfaction”, American Sociological Review, Vol:48, No:1, 78-90.
43. Kantarcı, K. (1997), Otel İşletmelerinde İş Tatminin Ölçülmesi ve İşgören Performansına Etkileri, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
44. Keser, Aşkın (2005), “The Relationship Between Job and Life Satisfaction in Automobile Sector Employees in Bursa Turkey”, İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, Cilt:7, Sayı:2, Haziran, 52-63.
45. Kim, Woo Gon, Jerrold K. Leong and Yong-Ki Lee (2005), “Effect of Service Orientation on Job Satisfaction, Organizational Commitment, and Intention of Leaving in a Casual Dining Chain Restaurant”, Hospitality Management, Vol:24, 171-193.
46. Lam, Simon S. K. (1995), “Quality Management and Job Satisfaction”, International Journal of Quality and Reliability Management, Vol:12, No:4, 72-78.
47. Lam, Terry, Tom Baum and Ray Pine (2001a), “Study of Managerial Job Satisfaction in Hong Kong’s Chinese Restaurants”, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol:13, No:1, 35-42.
48. Lam, Terry, Hanqin Qlu Zhang ve Tom Baum (2001b), “An Investigation of Employees’ Job Satisfaction: The Case of Hotels in Hong Kong”, Tourism Management, Vol:22, 157-165.
49. Lawler III, Edward E (1994), Motivation in Work Organizations, 1st ed. San Francisco: Jossey-Bass Publishers.
50. Lee, Chang and Patrick J. Moreo (2007), “What Do Seasonal Lodging Operators Need to Know about Seasonal Workers”, Hospitality Management, Vol:26, 148-160.
51. Locke, E. A. (1976), “The Nature and Causes of Job Satisfaction, in Dunnette”, Handbook of Industrial and Organzational Psychology, Rand-McNally: Chicago.
52. Lund, Daulatram B. (2003), “Organizational Culture and Job Satisfaction”, Journal of Business & Industrial Marketing, Vol:18, No:3, 219-236.
53. Malhotra, Neeru and Avinandan Mukherjee (2004), “The Relative Influnce of Organizational Commitment and Job Satisfaction on Service Quality of Customer-Contact Employees in Banking Call Centers”, The Journal of Service Marketing, Vol:18, No:2/3, 162-174.
54. Miner, J. B. (1992), Industrial-Organizational Psychology, New-York: McGraw Hill.
55. Namasivayam, Karthik ve Daniel J. Mount (2004), “The Relationship of Work Conflicts and Family-Work Conflict to Job Satisfaction”, Journal of Hospitality&Tourism Research, Vol:28, No: 2, 242-250.
56. Okpara, John. O. (2006), “The Relationship of Personal Characteristics and Job Satisfactions: A Study of Nigerian Managers in the Oil Industry”, Journal of American Academy of Business, Vol:10, No:1, 49-58.
57. Oshagbemi, Titus (2000), “Satisfaction with Co-workers’ Behaviour”, Employee Relations, Vol:22, No:1, 88-106.
58. Örücü, Edip ve Füsun Esenkal (2005), “Konaklama İşletmelerinde İşgören Tatminini Etkileyen Faktörler (Bandırma ve Erdek Örneği)”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:8, Sayı:4, 141-166.
59. Örücü, Edip, Sedat Yumuşak ve Yasin Bozkır (2006), “Kalite Yönetimi Çerçevesinde Bankalarda Çalışan Personelin İş Tatmini ve İş Tatminini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Cilt:13, Sayı:1, 39-51.
60. Özdemir, Melda Küçük (2006), Turizm Sektöründe İşgörenlerin İş Tatmini Faktörleri İle Dış Müşteri Tatmini Arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
61. Özdevecioğlu, Mahmut (2003), İş Tatmini ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma, Afyon Kocatepe Üniversitesi, İ.İ.B.F. 11. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi (22-24 Mayıs 2003) Bildiriler Kitabı, Afyon, 693-711.
62. Özdevecioğlu, Mahmut, E. Aziz Bulut, Evren Arı Tekçe, Yıldız Çirli, Tevfik Gemici, Mahmut Tozal, Yasemin Doğan (2003), “Kadın ve Erkek Yöneticilerin Yönetimi Altındaki Personelin Motivasyon, Stres ve İş Tatmini Farklılıklarını Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma”, Celal Bayar Üniversitesi, İ.İ.B.F. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, Cilt:10, Sayı:2, 125-138.
63. Özgen, Hüseyin, Azim Öztürk ve Azmi Yalçın (2002), İnsan Kaynakları Yönetimi, Adana: Nobel Yayıncılık.
64. Özkalp, Enver (2001), Örgütsel Davranış, 6. Baskı, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
65. Özmen, Ömür Timurcanday, Alev Ergenç Katrinli ve Gülem Atabay (1991), Otel İşletmelerinde Çalışan Personelin İşin Özelliklerine ve Kişilik Tiplerine Göre İş Doyumları, II. Ulusal Turizm Kongresi (21-23 Kasım 1991) Bildiriler Kitabı, Kuşadası: Kuşadası Belediyesi Yayınları, 101-110.
66. Pizam, Abraham ve Robert Lewis (1979), “Predicting Career Success and Satisfaction: A Study of Hospitality Graduates”, Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, Vol:20, No:3, 12-16.
67. Robbins, Stephen P. (1989), Organizational Behavior:Concepts, Controversies, and Applications, 4th Edition, Englewood Cliffs: NJ. Prentice-Hall.
68. Sabuncuoğlu, Zeyyat ve Tuncer Tokol (2001), İşletme, Bursa: Ezgi Kitabevi.
69. Sabuncuoğlu, Zeyyat (1997), Personel Yönetimi, Politika ve Yönetsel Teknikler, 8. Baskı, Bursa: Ezgi Kitabevi.
70. Sarabahksh, Mort, David Carson and Elaine Lindgren (1989), “Hospitality Managers’s Stres and Quality of Life: Recommendation For Change”, Journal of Hospitality&Tourism Research, Vol:13, No:3, 239-245.
71. Sarıışık, Mehmet ve Orhan Akova (2007), İnsanların Çalışmak İçin Seyahat Acentalarını Tercih Nedenleri ve Örgütsel İklim ve İş Tatmini Hakkındaki Görüşleri Üzerine Bir Araştırma, Çeşme Ulusal Turizm Sempozyumu (21-23 Kasım 2007) Bildiriler Kitabı, Çeşme: İzmir, 537-548.
72. Sarker Shah Jalal, Alf Crossman and Parkpoom Chinmeteepituck (2003), “The Relationships of Age and Length of Service with Job Satisfaction: An Examination of Hotel Employes in Thailand”, Journal of Managerial Psychology, Vol:18, No:7, 745-758.
73. Savery, Lawson K. (1996), “The Congruence Between The Importance of Job Satisfaction and the Perceived Level of Achievement”, Journal of Management Development, Vol:15, No:6, 18-27.
74. Scandura, Terri A. and Melenie J. Lankau (1997), “Relationships of Gender, Family Responsibility and Flexible Work Hours to Organizational Commitment and Job Satisfaction”, Journal of Organizational Behavior, Vol:18, 377-391.
75. Scheider, B., Snyder, R. A. (1975), “Some Relationships Between Job Satisfaction and Organization Climate”, Journal of Applied Psychology, Vol:60, No:3, 318-328.
76. Sevimli, Figen ve Ömer Faruk İşcan (2005), “Bireysel ve İş Ortamına Ait Etkenler Açısından İş Doyumu”, Ege Üniversitesi, İ.İ.B.F. Akademik Bakış Dergisi, Cilt:5 Sayı:1-2, 55-64.
77. Sığrı, Ünal ve Nejat Basım (2006), “İşgörenlerin İş doyumu ile Örgütsel Bağlılık Düzeylerinin Analizi: Kamu ve Özel Sektörde Karşılaştırmalı Bir Araştırma”, Selçuk Üniversitesi İ.İ.B.F. Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt:6, Sayı:12, 131-154.
78. Silva, Paula (2006), “Effects of Disposition on Hospitality Employee Job Satisfaction and Commitment”, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol:18, No:4, 317-328.
79. Spector, Paul E. (1997), Job Satisfaction: Application, Assessment, Cause and Consequences, Thousand Oaks: Sage Publications.
80. Speroff, B. J. (1955), “Job Satisfaction and Interpersonal Desirability Values”, Sociometry, Vol:18, No:1, 69-72.
81. Spinelli, Michael A. and George C. Canavos (2000), “Investigating the Relationship Between Employee Satisfaction and Guest Satisfaction”, Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, Vol:41, No:6, 29-35.
82. Tarlan, Deniz ve Özkan Tütüncü (2001), “Konaklama İşletmelerinde Başarım Değerlemesi ve İş Doyum Analizi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:3, Sayı:2, 141-163.
83. Tas, Richard F., J. B. Spalding and Juliet M. Getty (1989), “Employee Job Satisfaction Determinants Within a National Restaurant Company”, Journal of Hospitality&Tourism Research, Vol:13, No:3, 129-136.
84. Testa, Mark R. (1999), “Satisfaction With Organizational Vision, Job Satisfaction and Service Efforts: An Emprical Investigation”, Leadership&Organization Development Journal, Vol:20, No:3, 154-161.
85. Testa, Mark R., John M. Williams and Dale Pietrzak (1998), “The Development of the Cruise Line Job Satisfaction Questionnaire”, Journal of Travel Research, Vol:36 No:3, 13-19.
86. Ting, Yuan (1997), “Determinants of Job Satisfaction Of Federal Government Employees”, http://www.questia.com, (Erişim Tarihi:26.06.2007). Personel Management, Vol:26, No:3
87. Türk, Sezai, Enver Aydoğan ve Niyazi Kansu (2003), İçsel Motivasyonun İş Tatmini Üzerindeki Etkisi, Türk Tarih Kurumu Matbaası ve Nurol Matbaası’nda Yapılan Bir Araştırma, 1. Matbaa Teknolojileri Sempozyumu, Eylül, Ankara, http://w3.gazi.edu.tr/web/msturk/yayinlar/pdf/motive.pdf, (Erişim Tarihi: 21.06. 2007).
88. Uçkun, C. Gazi, Elbeyi Pelit ve Oktay Emir (2004), “Otel İşgörenlerin İş Doyumlarının Önemi ve Akçakoca’da Yerleşik Yıldızlı Otel İşletmeleri Üzerinde Bir Uygulama”, Gazi Üniversitesi, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı: 1, 39-59.
89. UNWTO (2008), Tourism Highlights 2008 Edition, www.unwto.org.