A RESEARCH ON THE MEASUREMENT OF JOB SATISFACTION: A CASE STUDY IN HOSPITALITY OPERATIONS

Abstract

In Hospitality Operations, increasing quality of service, product and profitability, reducing personnel costs, and at the same time occupancy rate of operation is very important. High occupancy rate means hotel quests are satisfied with services hotel renders, which in turn depends on the level of employees’ job satisfaction to increase job satisfaction of employees requires to delicate their personalities and develop appropriate motivational teals. The objective of this study is to determine factors that determine job satisfaction of employees’ personalities in 4-5 star- hospitality operation. The yield study was conducted on hotel employees in Ankara, İstanbul, İzmir, Muğla and Nevşehir. To determine job satisfaction factors, a questionnaire has been developed with reference to F. Herzberg two-factor theory and applied to 634 employees. The obtained data was analyzed and tabulated together with its, frequencies, t-test, F-tests and multiple regression analysis. Based on research findings, it is determined that, job satisfaction factors are varied based on the employee personalities “Employee social life” and “Promotion and Advancement Opportunities” also found to be important it could be inferred that businesses could increase their employees job satisfaction by “recognizing successes”, delegating responsibilities, supporting promotion and advancement opportunities providing job security and enhancing social life”

Keywords

• Hospitality Operations,Employee,Job Satisfaction

KONAKLAMA İŞLETMELERİNDE ÇALIŞANLARIN İŞ TATMİNİNİN ÖLÇÜLMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Konaklama işletmelerinde, hizmet kalitesini artırmak, verimlilik ve karlılığı sağlamak, işgören maliyetlerini düşürmek ve aynı zamanda otelin müşteri doluluk oranını yüksek tutmak önemlidir. Doluluk oranının yüksek olması, müşterinin otel işletmesinden tatmin olma derecesiyle paralellik göstermektedir. Müşterinin otelden tatmin olması işgörenin iş tatminine bağlıdır. İşgörenlerin işinden tatmin olması, onların özelliklerinin bilinmesi ve uygun motivasyon araçlarının sağlanmasıyla olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dört ve beş yıldızlı konaklama işletmelerinde çalışanların özelliklerine göre iş tatminini sağlayan faktörlerin belirlenmesidir. Uygulama alanı olarak; Ankara, İstanbul, İzmir, Muğla ve Nevşehir’de bulunan otel işgörenleri seçilmiştir. İş tatmini faktörlerini belirlemek için, F. Herzberg Çift Faktör teorisinden yararlanılarak bir anket geliştirilmiş ve toplam 634 işgörene uygulanmıştır. Toplanan verilere, frekans analizi, t-testi, F-testi ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda; işgören özelliklerine göre iş tatmini faktörlerinin farklılaştığı, “işgörenin sosyal yaşantısı” ve “ilerleme ve gelişme imkânları” etkili olduğu ortaya çıkmıştır. İşletmeler, “başarının takdir edilmesi, sorumluluk verilmesi, ilerleme ve gelişme imkânlarına destek olunması, iş güvencesi verilmesi ve sosyal yaşantıları” için gerekli olan asgari şartları sağlamak suretiyle işgörenlerde iş tatmini sağlanması mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Konaklama İşletmeleri,İşgören,İş Tatmini

Kaynakça

1. Akçadağ, S. ve E. Özdemir (2005), “İnsan Kaynakları Kapsamında 4 ve 5 Yıldızlı Otel İşletmelerinde İş Tatmini: İstanbul’da Yapılan Ampirik Bir Çalışma”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 10, Sayı 2, s. 167-193.
2. Akıncı, Z. (2002), “Turizm Sektöründe İşgören İş Tatminini Etkileyen Faktörler: Beş Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama”, Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 4, s. 1–25.
3. Ang, K., C. Goh ande H. Koh (1993), “The Impact of Age onThe Job Satisfaciton of Accountants”, Personnel Review, Vol. 22, p. 31-39.
4. Avcı, T. ve O. M. Karatepe (2000), “İşletmenin Sınır Biriminde Çalışan İgörenlerin Tatmini: Ampirik Bir Değerlendirme”, 9. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, Bildiriler: İstanbul, s. 541–570.
5. Baş, T. ve K. Ardıç (2002), “Yüksek Öğretimde İş Tatmini ve Tatminsizliği”, İktisat işletme ve Finans Dergisi (Ek Sayı), Eylül-2002, s. 72-81.
6. Başaran, İ.E. (1991), Örgütsel Davranış İnsanın Üretim Gücü, Gül Yayınevi, Ankara.
7. Brayfield, A.H. and H.F. Rothe (1951), An Index of Job Satisfaction, Journal of Applied Psychology, Vol. 35, No 5, p. 307-311. (İnternet Erişim: 23.11.2007.)
8. Cannon, J.C. (1994), Issues in Sampling and Sample Design - A Managerial Perspective, Travel, Tourism, and Hospitality Research: A Handbook for Manager and Researcher, Ritchie, J. ve Goeldner, C. (Ed.), pp.131-143, John Wiley, New York.

9. Castillo, J. and J. Cano (1999), “The Principal Components of the Motivator-hygiene Theory of Ohio Agricultural Education Teachers”, Annual National Agricultural Education Education Research Conference, p. 308-321.
10. Chen, L. H. (2007), “Job Satisfaction among Information System (IS) Personnel”, Computers in Human Behavior, Vol. 24, p. 105-118.
11. Clark, A. A. Oswald and P. Warr (1996), Is job satisfaction U-shaped in age?, Journal of Occupational and Organizational Psuchology, Vol. 96, p. 57-81.
12. Çekmeceliğolu, H. (2006), “İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Tutumlarının İşten Ayrılma Niyeti ve Verimlilik Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi: Bir Araştırma”, İş Güç” Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, Cilt 8, Sayı 2, s. 153-168.
13. Çetiner, E. (1995). Konaklama İşletmelerinde Yönetim Muhasebesi. Tutibay Yayınları, Ankara.
14. Davis, G. (2004), “Job Satisfaction Survey Among Employees in Small Businesses”, Journal of Small Business and Enterprise Development, 11(4), pp.495-503.
15. Demir, N. (2007), Örgüt Kültürü ve İş Tatmini, Türkmen Kitabevi, İstanbul.
16. Deniz, M. (2005), Örgütsel Davranış Boyutlarından Seçmeler, (Editör: Mehmet Tikici), Nobel Yayınları, Ankara.
17. Desantis, V. and S. Durst (1996), “Comparing Jab Satisfaction Among Public anda Pravite Sector Employees“, American Review of Public Adminisration, Vol. 26, p. 327-344.
18. Deshields Jr, O.W. A. Kara, and E. Kayank (2005), “Determinants of Business Student Satisfaction and Retention in Higher Education: Applying Herzberg’s two-factor Theory”, International Journal of Educational Management, Vol. 19, No. 2, p. 128-139.
19. Droussıotıs, A. and J. Austın (2002), “Job satisfaction of managers in Cyprus” Emeald Journal of Businees, Vol. 2, No. 2, p. 208-222.
20. Emmert, M. and W. Taher (1992), “Public Sector Professionals: The Effects of Public Sector Jobs on Motivation, Job Satisfaction and Work Involvement”, American Review of Public Adminisration, Vol. 22, p. 37-49.
21. Ezzedeen, S. R. (2003), Research Note on Job Satisfaction. The Pennsylvania State University, Pennsylvania.
22. Futrell, C. M. and A. Parasuraman (1984), “The Relationship of Satisfaction and Performance to Salesforce Turnover”, Journal of Marketing, Vol. 48, p. 33-40.
23. Gelb, J. M. (2004), Dehanızı Keşfedin, (İngilizceden Çeviren: Handan Balkara), Boyner Yayınları, İstanbul.
24. George, D. (2002), “The Adverse and Positive Effects of Change on Employee Motivation Driven by New Information Systems Development in the Workplace”, (İnternet Erişim Tarihi:14.9.2007). 2002
25. www.livewiredg.myby.co.uk/portfalio.
26. Hackman, J.R. and G.R. Oldham (1976), “Motivation Through the Design of Work: Test of a Theory”, Organizational Behavior and Human Performance, Vol. 16, No. 3, p. 250-179.
27. Herbert, M. and B. Burke (1997), “Determinants of Job Satisfaction in Different” Career Stages, Perceptual and Motor Skills, Vol. 84, p. 146-153.
28. Herzberg, F., B. Mausner, and B.B. Snyderman (1959), The Motivation to Work, Transaction Publishers (Originally Published in 1959 by John Wiley & Sons, Inc.). New Jersey.
29. Herzberg, F. (1965), “The New Industrial Psychology”, Industrial and Labour Relations Review, Vol. 18, p. 364-376.
30. Herzberg, F. (1968), “One More Time: How Do You Motivate Employees?”, Harvard Business Review, Vol. 46, p. 53-62.
31. Hodgson, W. (1997), The IEBM Habdbook of Organizational Behavior, International Thomson Business Press Londan.
32. Ilies, R. and T.A. Judge (2002), “Understanding the Dynamic Relationships among Personality, Mood and Job Satisfaction: A Field Experience Sampling Study”, Organizational Behavior and Human Decision Processes, Vol. 89, p. 1119- 1139.
33. Kalleberg, A.L, and A. Mastekaasa (2001), Satisfied Movers, Committed Stayer, Work and Occupatoins, Vol. 28, No. 2, p. 183-209.
34. Kantarci, K. (1997), Otel İşletmelerinde İş Tatmininin Ölçülmesi ve İşgören Performansına Etkileri. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı. (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
35. Kim, W. G., J. K. Leong and Y.K. Lee (2005), “Effect of Service Orientation on Job satisfaction, Organizational Commitment, and Intention of Leaving in a Casual Dining Chain Restaurant”, International Hospitality Management, Vol. 24, p. 171-193.
36. Kırkcaldy, B.D. T. and Martın (2000), “Job Stressand Satisfaction Among Nurses: Individual Differences”, Stres Medicine, Vol. 16, p. 77-89.
37. Koustelios, D. A. (2001), “Personal Characteristics and Job Satisfaction of Greek Teachers”, The International Journal of Educational Management, Vol. 15, No. 7, p. 354-358.
38. Lam, T., T. Baum, and R. Pine (2001), “Study of Managerial Job Satisfaction In Hong Kong’s Chinese Restaurants”, International Journal of Contemporary Hospitality Management, Vol. 13, No. 1, p. 35-42.
39. Lu, H., E. W. Alison and K.L. Barriball (2005), “Job satisfaction Among Nurses: A Literature Review”, International Journal of Nursing Studies, Vol. 42, p. 211- 227.
40. Metle, M.K. (1997), “The Relationship between Age and Job Satisfaction: A Study among Female Bank Employees in Kuwait”, International Journal of Management, Vol. 14, p. 654-666.
41. Oshagbemi, Titus (1997), “The Impact of Age on the Job Satisfaction of University Teacher”, Research in Education, Vol. 59, p. 95-108.
42. ---------- (1999), “Satisfaction with Co-Workers Behaviour”, Employee Relation, Vol. 20, p. 88-102.
43. --------- (2000). “Is Length of Service Related to the Level of Job Satisfaction?” International Journal of Social Economics, Vol. 27, p. 205-217.
44. Özçelik, D.A. (1989), Test Hazırlama Kılavuzu, ÖSYM Eğitim Yayınları 5, Ankara.
45. Özmen, Ö., E. Katrinli ve G. Atabay (1991), „Otel İşletmelerinde Çalışan Personelin İşin Özelliklerine ve Kişilik Tiplerine Göre İş Doyumlar“, Kuşadası: (21/23 Kasım 1991). 2. Ulusal Turizm Kongresi.
46. Polatcı, S. ve K. Ardıç (2007), “İşgören Refahı ve Örgütsel Etkinlik Kavramlarına Bütüncül Bir Bakış: Örgüt Sağlığı”, Atatürk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 21, Sayı 1, s. 137-154.
47. Pors, N.O. and C. G. Joannsen (2002), “Job Satisfaction and Motivational Strategies among Library Directors”, New Library World, 103 (1177), p. 199-208.
48. Saari, L. M. and T. A. Judge (2004), “Employee Attitudes and Job Satisfaction”, Human Resource Management, Vol. 43, p. 395-407.
49. Sarker, S.J., A, Crossman and P. Chinmeteepituck (2003)
50. The Relationships of Age
51. and Length of Service with Job Satisfaction: An Examination of Hotel
52. Employees in Thailand, Journal of Managerial Psychology, Vol. 18, p. 745-758.
53. Savery. L.K. (1996), “The Congruence Between The Importance of Job Satisfaction and The Perceived Level of Achievement”, Journal of Management Development, Vol. 15, p. 18-27.
54. Schutz, D.P and S.E. Schutz (1990), Psychology and Industry Today, Mac Millan Ellen Company, New York
55. Silah, M. (2005), Endüstride Çalışma Psikolojisi, Seçkin, Yayıncılık Ankara.
56. Snipes, R.L., S.L. Oswald, M. Latour and A.A. Armenakis (2005), “The Effects of Specific Job Satisfaction Factes on Customer Perceptions of Service Quality: An Employee-Level Analysis”, Journal of Business Research, Vol. 58, p. 1330- 1339.
57. Spector, P. E. and S. M. Jex (2005), “Relations of Job Characteristics from Multiple Data Sources with Employee Affect Absence, Turnover Intentions, and Health”, Journal of Applied Psychology, Vol. 76, No. 1, p. 46-53.
58. Spector, P. E. (1997), Job Satisfaction: Application, Assessment, Causes and Consequences. Sage Publications, London.
59. Sun, H.Ö., (2002), İş Doyumu Üzerine Bir Araştırma: TCMB, Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü, (Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi), TCMB, Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü, Ankara.
60. Syptak, J.M., W.D. Marsland, and D. Ulmer (1999), Job Satisfation: Putting Theory Into Practice, Family Practice Management, Vol. 14, p. 315-327.
61. Tarlan, D. ve Ö. Tütüncü (2001), “Konaklama İşletmelerinde Başarı Değerlemesi ve İş Doyumu Analizi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 3, p. 141-163.
62. Taşliyan, M. (2007), “Turizm ve Seyahat Sektöründe Çalışanların İş Tatmini ile Müşterilerin Memnuniyeti Arasındaki İlişki: Kahramanmaraş’ta Bir Alan Çalışması”, Selçuk Üniversitesi Karaman İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt 12, Sayı 9, s. 185- 194.
63. Tenglimoğlu, D. (2005), “Hizmet İşletmelerde Liderlik Davranışları ile İş Doyumu Arasındaki İlişikinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 1, s. 23-45
64. Tenglimoğlu, D. ve Y. Öztürk (2004), İşletmelerde Hakla İlişikiler, Seçkin Yaynıcılık San.ve Tic. A.Ş. Ankara.
65. Testa, M.R. (1999), “Satisfaction with Organizational Vision, Job Satisfaction and Service Efforts: An Empirical Investigation”, Leadership & Organization Development Journal, Vol. 20, No. 3, p. 154-161.
66. Togia, A., A Koustelios, and N. Tsigilis (2004), “Job Satisfaction among Greek Acedemic Librarians”, Library & Information Science Research, Vol. 26, p. 373- 383.
67. Toker, B. (2007), “Demografik Değişkenlerin İş Tatminine Etkileri: İzmir’deki Beş ve Dört Yıldızlı Otellere Yönelik Bir uygulama”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt 8, Sayı 1, s. 92-107.
68. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2006). Turizm İstatistikleri Bülteni, Ankara.
69. Tütüncü, Ö. ve O. Çiçek (2000), “İş Doyumunun Ölçülmesi: İzmir İl Sınırlarında Faaliyet Gösteren Seyahat Acenteleri Üzerine Bir İnceleme”, Anatolia: Turizm ve Araştırmaları Dergisi. Cilt 1, s. 124-128.
70. Tütüncü, Özkan (2000), “Kar Amacı Gütmeyen Yiyecek-İçecek İşletmelerinde İş Doyumu Analizi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Cilt 2, Sayı 3, s. 169-181.
71. Tütüncü, Ö. ve D. Ö. İpekgil (2003), “Müşteri Tatmini Kapsamında Öğrenci Memnuniyetinin Ölçülmesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Uygulaması”, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 5, Sayı 4, s. 130-151.
72. Uppal, S. (2005), “Disability, Workplace Characteristics and Job Satisfaction”, International Journal of Manpower, Vol. 26, No. 4, p. 336-349.
73. Weiss, D.J., R.V. Dawis, G.W. England and L. H. Lofquist (1967). Manual for the Minnesota Satisfaction Questionare, Minnesota Studies in Vocational: XXII. Minneapolis, MN: University of Minnesota.
74. Yamane, T. (2001), Temel Örnekleme Yöntemleri. (İngilizceden Çeviren: Alptekin ESİN, M. Akif BAKIR, Celal AYDIN ve Esen GÜRBÜZSEL), Literatür Yayıncılık, İstanbul.
75. Vroom, V. H., (1964). Work and Motivation, Jhon Wiley & Sons, Inc, New York.