DOĞU VE BATI AVRUPA'DA GELİR EŞİTSİZLİĞİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KUZNETS TERS U HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Öz

Gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme arasında ilişki oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Ekonominin gelir eşitsizliği üzerinde pozitif veya negatif etkisi olduğu ya da aralarında ilişki olmadığına yönelik birçok çalışma mevcuttur. Kişi başına düşen reel gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) verilerine göre Doğu Avrupa Batı Avrupa’ya göre daha yoksuldur. Ayrıca Doğu Avrupa planlı ekonomi ve sosyalist (komünist) ekonomi etkilerini taşımakla birlikte Batı Avrupa ülkelerinde (Almanya hariç) sosyalist (komünist) devlet yönetimi biçimi yaşanmamıştır. Çalışmada 1990-2015 yılları için Doğu Avrupa ve Batı Avrupa’da gelir eşitsizliğinin ekonomik büyüme ile ilişkisi Kuznets hipotezi çerçevesinde panel veri analizi kullanılarak incelenmiştir. Kuznets’in ters U hipotezi, ekonomik gelişmenin başlangıç dönemlerinde gelir eşitsizliğin arttığını, gelir eşitsizliğin ulaştığı en yüksek noktada bir müddet sabit kaldığını, ondan sonraki dönemde de düşüşe geçtiğini öne sürer. Gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme arasında ilişki Doğu Avrupa ülkelerinde Kuznets hipotezinin aksine U şeklinde seyretmektedir. Kişi başına düşen reel GSYİH arttıkça gelir eşitsizliği önce azalmakta daha sonra artış göstermektedir. Batı Avrupa ülkelerinde ise gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Gelir Eşitsizliği
• Kuznets Hipotezi
• Panel Veri Analizi

A COMPARATIVE ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN INCOME INEQUALITY AND ECONOMIC GROWTH IN EASTERN AND WESTERN EUROPE WITHIN THE FRAMEWORK OF KUZNETS INVERTED U HYPOTHESIS

Öz

The relationship between income inequality and economic growth has a very complex structure. Many studies show that economic growth has a positive or negative effect on income inequality or that there is no relationship between them. According to the data of real Gross Domestic Product (GDP) per capita, Eastern Europe is poorer than Western Europe. Besides, Eastern Europe has the effects of a planned economy and socialist (communist) economy. The socialist (communist) form of state administration has not been experienced in Western European countries (except Germany). In the study, the relationship between income inequality and economic growth in Eastern Europe and Western Europe for the years 1990-2015 has been analyzed using panel data analysis within the framework of the Kuznets hypothesis. Kuznets's inverse U hypothesis suggests that in the initial periods of economic development, income inequality increased, and income inequality remained constant for a while at the highest point it reached, and then declined in the period after that. In contrast to the Kuznets hypothesis, the relationship between income inequality and economic growth is U-shaped in Eastern European countries.. As real GDP per capita increases, income inequality first decreases and then increases. On the other hand, in Western European countries, no significant relationship has been found between income inequality and economic growth.

Anahtar Kelimeler

• Income Inequality
• Kuznets Hypothesis
• Panel Data Analysis

Kaynakça

1. Abdioğlu, Z., Yamak, N. & Yamak, R. (2019). Türkiye’de gelir eşitsizliği ve ekonomik gelişme arasindaki uzun dönem ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(3), 721–735.
2. Abdullah, A. J., Doucouliagos, H. & Manning, E. (2015). Is there a Kuznets’ process in Southeast Asia? Singapore Economic Review, 60(2), 1-22.
3. Acemoglu, D. & Robinson, J. A. (2002). The political economy of the Kuznets curve. Review of Development Economics, 6(2), 183–203.
4. Acemoğlu, D. & Robinson, J. A. (2013). Ulusların düşüşü (Çev. F.R. Velioğlu). 1. Baskı, İstanbul: Doğan Kitap.
5. Alvaredo, F. & Gasparini, L. (2013). Recent trends in inequality and poverty in developing countries. CEDLAS 0151, 1-106, Retrieved November 1 , 2020 from http://hdl.handle.net/10419/127675
6. Anand, S. & Kanbur, S. (1993). The Kuznets process and the inequality-development relationship. Journal of Development Economics, 40(1), 25–52.
7. Bakırtaş, T. (2020). Dünyada ve Türkiye’de ekonomik kalkınma. 2. Baskı, Ankara: Sistem Ofset Basım Yayın Tic.LTD.ŞTİ
8. Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data. Third Edition, New York: John Wiley & Sons Inc.

9. Barro, R. J. (2000). Inequality and growth in a panel of countries. Journal of Economic Growth, 5(1), 5–32.
10. Chen, B. L. (2003). An inverted-U relationship between inequality and long-run growth. Economics Letters, 78(2), 205–212.
11. Çakmak, A. İ. & Tosun, B. (2017). Ekonomik büyüme-gelir dağılımı ilişkisi : Kuznets hipotezinin seçilmiş ülkeler üzerine araştırılması. Kosbed, 33, 33–44.
12. Deininger, K. & Squire, L. (1998). New ways of looking at old issues : inequality and growth. Journal of Development Economics, 57 (2), 259–287.
13. Erkişi, K. & Ceyhan, T. (2020). İktisadi büyüme ve gelir dağılımı adaleti ilişkisi: bir panel veri analizi. Sosyoekonomi, 28(43), 195–212.
14. Feenstra, R. C., Inklaar, R. & Timmer, M. P. (2015). The next generation of the Penn world table. American Economic Review, 105(10), 3150–3182.
15. Gallup, J. L. (2012). Is there a Kuznets curve? Portland State University, 1-34, Retrieved April 2, 2021, from https://www.pdx.edu/econ/sites/www.pdx.edu.econ/files/kuznets_complete.pdf
16. Goldin. C. & Katz F. L. (2009). The race between education and technology: The evolution of U.S. educational wage differentials, 1890 to 2005. National Bureau of Economic Research, 1-43. Retrived May 15, 2021, from https://scholar.harvard.edu/files/lkatz/files/the_race_between_education_and_technology_the_evolution_of_u.s._educational_wage_differentials_1890_to_2005_1.pdf
17. Jovanovic, B. (2018). When is there a Kuznets curve? Some evidence from the ex-socialist countries. Economic Systems, 42(2), 248–268.
18. Kiatrungwilaikun, N. & Suriya, K. (2015). Rethinking inequality and growth: the Kuznets curve after the Millennium. International Journal of Intelligent Technologies and Applied Statistics, 8(2), 159–169.
19. Kuştepeli, Y. (2006). Income inequality, growth, and the enlargement of the European Union. Emerging Markets Finance and Trade, 42(6), 77–88.
20. Kuznets, S. (1955). Economic growth and income inequality. The American Economic Review, 45(1), 1–28.
21. Makreshanska-Mladenovska, S. & Petrevski, G. (2019). Decentralisation and income inequality in Central and Eastern European countries. Post-Communist Economies, 31(1), 123–136.
22. Matyas, L., Konya, L. & Macquarie, L. (1998). The Kuznets U-curve hypothesis: some panel data evidence. Applied Economics Letters, 5(11), 693–697.
23. Milanovic, B. (2018). Küresel eşitsizlik. Küreselleşme çağı için yeni bir yaklaşım. (Çev. M. Uzbay, M. Pirili) 1. Baskı, Ankara: Efil Yayınevi.
24. Oczki, J., Muszynska, J. & Wedrowska, E. (2017). Kuznets hypothesis of income inequality: Empirical evidence from EU. Nicolaus Copernicus University in Toruń, 643–651, Retrieved May 2, 2021, from http://repozytorium.umk.pl/handle/item/4909
25. Piketty, T. (2005). Top income shares in the long run: An Overview on JSTOR. Journal of the European Economic Association, 3(2/3), 382–392.
26. Piketty, T. (2014). Yirmi birinci yüzyılda kapital (Çev. H.Koçak). 1. Baskı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
27. Ram, R. (1991). Kuznets’s inverted-U hypothesis: Evidence from a highly developed country. Southern Economic Journal, 57, 1112–1123.
28. Ram, R. (1997). Level of economic development and income inequality: Evidence from the postwar developed world. Southern Economic Journal, 64(2), 576–583.
29. Solt, F. (2019). “Measuring income inequality across countries and over time: The standardized world income inequality database.” SWIID Version 8.1,. Retrieved August 1, 2019, from https://fsolt.org/swiid/
30. Stiglitz, J. E. (2016). Eşitsizliğin bedeli. Bugünün bölünmüş toplumu geleceğimizi nasıl tehlikeye atıyor? (Çev. O. İşler). 4.Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları.
31. Şak, N. (2018). Panel birim kök testleri. İçinde S. Güriş (Ed.), Uygulamalı panel veri ekonometrisi (Birinci baskı, ss. 1–472). İstanbul: Der Kitabevi Yayınevi ve Dağıtım Paz. Ltd. Şti.
32. Şengür, M. (2020). Gelir eşitsizliği ve ekonomik büyüme ilişkisi : geçiş ekonomileri üzerine panel veri analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 15(1), 331–346.
33. Tatoğlu, F. Y. (2018). Panel veri ekonometrisi stata uygulamalı 4. Baskı, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
34. Theyson, K. C. & Heller, L. R. (2015). Development and income inequality: A new specification of the Kuznets hypothesis. The Journal of Developing Areas, Volume 49(3), 103–118.
35. Thornton, J. (2001). The Kuznets inverted-U hypothesis: Panel data evidence from 96 countries. Applied Economics Letters, 8(1), 15–16.
36. Topuz, S. G. & Dağdemir, Ö. (2016). Ekonomik büyüme ve gelir eşitsizliği ilişkisi: Kuznets ters-U hipotezi’nin geçerliliği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(3), 115–130.
37. UNSD. (2019). Geographic regions. Retrieved February 1, 2019, from https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/
38. Ün, T. (2018). Panel veri modellerinin varsayımlarının testi. İçinde S. Güriş (Ed.), Uygulamalı panel veri ekonometrisi (Birinci baskı, ss. 1–472). İstanbul: Der Kitabevi Yayınevi ve Dağıtım Paz. Ltd. Şti.
39. Vicente, J., & Borge, L. (2000). Inequality and growth: Inverted and uninverted U-shapes. Applied Economics Letters, 7(8), 497–500.
40. WB. (2021a). GNI per capita, Atlas method (current US$). Retrieved March 3, 2021, from https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNP.PCAP.CD
41. WB. (2021b). World Bank country and lending groups. Retrieved March 3, 2021, from https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lending-groups
42. WB. (2021c). World development indicators: Size of the economy. Retrieved March 3, 2021, from http://wdi.worldbank.org/table/WV.1#