A Cultural Space Nearing To Disappear: The Example of Dereici (Kilit) Village

Abstract

Culture is the collection of material and spiritual characteristics that have been produced by society throughout the course of history and passed down from generation to generation. In order for a culture to continue its existence it requires a community, a community need a physical space. Some spaces are cosmopolitan by nature and host a variety of cultures due to historical and sociological reasons. Mardin is a cultural space where many religions and languages coexist. Dereiçi Village in Savur district is a micro-example of this. The purpose of this research is to examine the migration patterns and causes of migration in the village in order to determine why this cultural space is facing the danger of extinction. The qualitative findings revealed that migration has multiple social, political, and economic causes. With the occurrence of migrations and the consequent depopulation of the village, cultural spaces are at risk of disappearing. However, after the restoration of these cultural places, it was observed that there were temporary returns to the village.

Keywords

• Culture
• Migration
• Syriac
• Place
• Dereici Village.

Yok Olmaya Yüz Tutmuş Bir Kültür Mekânı: Dereiçi (Kılıt) Köyü Örneği

Öz

Kültür, tarih boyunca toplum tarafından üretilmiş ve nesilden nesile aktarılan maddi ve manevi özelliklerin bütünüdür. Bir kültürün varlığını devam ettirebilmesi için bir topluluğa, topluluğun da fiziksel bir mekâna ihtiyacı vardır. Bazı mekânlar doğası gereği kozmopolittir; tarihsel ve sosyolojik nedenlerle çeşitli kültürlere ev sahipliği yapar. Mardin, birçok dinin ve dilin bir arada yaşadığı bir kültür mekânıdır. Savur ilçesine bağlı Dereiçi Köyü bunun mikro örneğidir. Bu araştırmanın amacı, bu kültürel mekânın neden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirlemek için köydeki göç örüntülerini ve göç nedenlerini incelemektir. Nitel bulgular göçün sosyal, politik ve ekonomik birçok nedeni olduğunu ortaya koymuştur. Göçlerin meydana gelmesi ve buna bağlı olarak köy nüfusunun azalmasıyla, kültürel mekânlar yok olma riski altındadır. Ancak bu kültürel mekânların restore edilmesinden sonra köye geçici geri dönüşlerin olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kültür
• Göç
• Süryani
• Mekân
• Dereiçi Köyü

Kaynakça

1. Aksoy, Z. (2012). Uluslararası Göç ve Kültürlerarası İletişim, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 Sayı: 20, 292-303.
2. Akyüz, G. (1998). Mardin İl’inin Merkezinde, Civar Köylerinde ve İlçelerinde Bulunan Kiliselerin ve Manastırların Tarihi. İstanbul: Resim Matbaacılık.
3. Aras, R. (2005). Göç ve Hafıza: Mardin Kerboran/Dargeçit 1910-1980'de Süryani Kimliği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
4. Aras R. (2020). Duvar, Sınırının Kurulması ve Çözülmesi. Palgrave Macmillan, https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-45654-2_1#citeas ErişimTarihi:29.07.2022. Bal, H. (2020). Kent Sosyolojisi. Bursa: Sentez Yayıncılık.
5. Balcıoğlu, İ. (2002). Medikal ve Psikososyal Açıdan Göç Olgusu. İstanbul: Alfabe Basım Yayın. Değişen Dünyada Sosyoloji, Bursa: Ekin Yayınları.
6. Bozkurt, V. (2018). Değişen Dünyada Sosyoloji. Bursa: Ekin Yayınları.
7. Erginer, G. (2007 ). Etno-Kültürel Sınırlar Tur Abdin Süryanileri Örneğinde. Ankara: Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri.
8. Ete, M. R. (2010). Mardin Süryanilerinin Halk Kültürü Üzerine Monografik Bir İnceleme. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Hollerweger, H. (1999). Canlı Kültür Mirası Tur Abdin, Çev. Sevil Gülçur. Avusturya.
10. Günal, V. (2006). Mardin İlinde Kültürel Çekicilikler ve Turizm Amaçlı Kullanım Olanakları. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Güstem, S. (2015). Turabdindeki Taşınmazlar Sorunu, İpm-Mercator Politika Notu.
12. Güvenç, B. (1997). “Göç Olgusu ve Türk Toplumu”. II. Ulusal Sosyoloji Kongresi: Toplum ve Göç. Mersin: Sosyoloji Derneği Yayınları.
13. Güneş M., Işık, G. (2014). Çok Kültürlülüğün Mirasını Geleceğe Taşımak: Mardin Örneği. TÜCAM VIII. Coğrafya Sempozyumu Bildirileri. Ankara: Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi, 449-462.
14. Küçük Z. G. (2008). Mardin ve Çevresinde Süryaniler. Yayınlanmanmış Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
15. Laczko, F. & Anich, R. (2013). “Introduction” World Migration Report. (Ed). Frank Laczko And Gervais Appave. Switzerland: International Organization For Migration Press.
16. Marshall, G. (2005). Sosyoloji Sözlüğü. Çev. Osman Alınhay, Derya Kömürcü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları. Newman, D.M. (2013). Sosyoloji. Çev. Ali Arslan, Ankara: Nobel Yayıncılık.
17. Özcoşar, İ (2006). 19. Yüzyılda Mardin Süryanileri. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
18. Özmen, A. (2006). Tur Abdin Süryanileri Örneğinde Etno-Kültürel Sınırlar, Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
19. Öztürk, H. (2005). Sosyolojik Yansımlar. Ankara: Babil Yayınları.
20. Savur Yönetim Planı (2016). Savur (Mardin) Yönetim Planı. 2016-2021. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/assets/upload/dosyalar/8bc88ba8c705c244c913b6e134b6bec33474.pdf Erişim Tarihi: 27.07.2022.
21. Sonyel, R. S. (2001). The Assyrians Of Turkey Victims Of Major Power Policy. Ankara: TTK Yayınları.
22. Türk Dil Kurumu (2022). https://www.tdk.gov.tr/icerik/diger-icerikler/tumsozlukler/ Erişim Tarihi: 15.07.2022.
23. Tezcan, M. (2016). Sosyolojiye Giriş. Ankara: Anı Yayıncılık.
24. Turner, B. S. (2020). Sosyoloji Sözlüğü, İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
25. Zencirkıran, M. (2021). Sosyoloji. Bursa: Dora Yayınları.