Araştırma Makalesi

Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti

Cilt: 9 Sayı: 1 31 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti

Öz

Siber zorbalık, dijital platformların yaygınlaşmasıyla birlikte ciddi bir toplumsal tehdit haline gelmiştir. Anonimliğin sağladığı sahte güven ortamı, bireylerin gerçek dünyada sergilemekten kaçındıkları saldırgan davranışları sanal ortamlarda rahatça uygulayabilmelerine neden olmaktadır. Siber zorbalık sadece mağdurlar üzerinde psikolojik ve sosyal tahribat yaratmakla kalmayıp, zamanla mağdurların da benzer davranış biçimlerini benimsemelerine neden olarak, adeta bulaşıcı bir hastalık gibi yayılabilmektedir. Bu tür içeriklerin manuel olarak tespiti, hem zaman hem de insan kaynağı açısından son derece maliyetli ve verimsizdir. Bu nedenle, doğal dil işleme (NLP) ve yapay zeka tabanlı otomatik tespit sistemlerinin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Literatürde İngilizce gibi yaygın diller üzerine yapılan çalışmalar yoğunlukta olsa da, Türkçe gibi morfolojik açıdan zengin ve kaynak bakımından kısıtlı diller için siber zorbalık tespiti hâlâ gelişmekte olan bir araştırma alanıdır. Bu çalışmada, Türkçe metinler üzerinde geleneksel makine öğrenmesi yöntemleri (TF-IDF + SVM gibi) ile derin öğrenme tabanlı modeller (GRU, BiGRU, CNN, BiLSTM) karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Derin öğrenme modellerinde kelime temsili için FastText embedding yöntemi kullanılmış ve BiLSTM ile BiGRU modelleri %96 doğruluk oranına ulaşarak en yüksek performansı göstermiştir. Bulgular, yapay zeka destekli NLP çözümlerinin Türkçe dijital metinlerde siber zorbalığın etkin bir şekilde tespiti için güçlü bir araç sunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Aktepe, E. (2013, February). Ergenlerde Siber Zorbalık ve Siber Mağduriyet. In Yeni Symposium (Vol. 51, No. 1).
  2. [2] Akca, E. B., & Sayımer, İ. (2017). Siber zorbalık kavramı, türleri ve ilişkili olduğu faktörler: Mevcut araştırmalar üzerinden bir değerlendirme. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 8(30), 7-19.
  3. [3] Canbay, P., & Ekinci, E. (2023). Derin ve Sığ Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Türkçe Tweetlerden Saldırgan Dil Tespiti. Türkiye Bilişim Vakfı Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi, 16(1), 1-10.
  4. [4] Canbay, P., & Bölücü, N. (2022, May). A Language-Free hate speech identification on code-mixed conversational tweets. In The International Conference on Artificial Intelligence and Applied Mathematics in Engineering (pp. 102-108). Cham: Springer International Publishing.
  5. [5] Nadali, S., Murad, M. A. A., Sharef, N. M., Mustapha, A., & Shojaee, S. (2013, December). A review of cyberbullying detection: An overview. In 2013 13th international conference on intellient systems design and applications (pp. 325-330). IEEE.
  6. [6] Iwendi, C., Srivastava, G., Khan, S., & Maddikunta, P. K. R. (2023). Cyberbullying detection solutions based on deep learning architectures. Multimedia Systems, 29(3), 1839-1852.
  7. [7] Rosa, H., Pereira, N., Ribeiro, R., Ferreira, P. C., Carvalho, J. P., Oliveira, S., ... & Trancoso, I. (2019). Automatic cyberbullying detection: A systematic review. Computers in Human Behavior, 93, 333-345.
  8. [8] Bozyiğit, A., Utku, S., & Nasibov, E. (2021). Cyberbullying detection: Utilizing social media features. Expert Systems with Applications, 179, 115001.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Derin Öğrenme, Makine Öğrenme (Diğer), Doğal Dil İşleme, Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

23 Haziran 2025

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökdeniz, H. B., & Canbay, P. (2025). Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, 9(1), 118-124. https://izlik.org/JA67GJ39EM
AMA
1.Gökdeniz HB, Canbay P. Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti. IJMSIT. 2025;9(1):118-124. https://izlik.org/JA67GJ39EM
Chicago
Gökdeniz, Halid Buğra, ve Pelin Canbay. 2025. “Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti”. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies 9 (1): 118-24. https://izlik.org/JA67GJ39EM.
EndNote
Gökdeniz HB, Canbay P (01 Ağustos 2025) Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies 9 1 118–124.
IEEE
[1]H. B. Gökdeniz ve P. Canbay, “Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti”, IJMSIT, c. 9, sy 1, ss. 118–124, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67GJ39EM
ISNAD
Gökdeniz, Halid Buğra - Canbay, Pelin. “Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti”. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies 9/1 (01 Ağustos 2025): 118-124. https://izlik.org/JA67GJ39EM.
JAMA
1.Gökdeniz HB, Canbay P. Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti. IJMSIT. 2025;9:118–124.
MLA
Gökdeniz, Halid Buğra, ve Pelin Canbay. “Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti”. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies, c. 9, sy 1, Ağustos 2025, ss. 118-24, https://izlik.org/JA67GJ39EM.
Vancouver
1.Halid Buğra Gökdeniz, Pelin Canbay. Yapay Zeka ve Doğal Dil İşleme ile Türkçe Metinlerden Siber Zorbalık Tespiti. IJMSIT [Internet]. 01 Ağustos 2025;9(1):118-24. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67GJ39EM