OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ MEDYA KULLANIM DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının medya kullanım düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı olan bağımsız anaokullarında 2017-2018 eğitim- öğretim yılında öğrenim görmekte olan 636 çocukla çalışılmıştır. Araştırmaya dahil edilen çocukların %67,9’unun erkek, %32,1’inin kız, %47,6’sının beş yaşında olduğu, ebeveynlerin %53,8’inin 31-35 yaş aralığında, %47,8’inin üniversite mezunu olduğu belirlenmiştir. Araştırmada “Genel Bilgi Formu” ve alanında uzman kişilerin görüşleri alınarak oluşturulan “Medya Kullanım Düzeyi Çocuk Görüşme Formu” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çocukların %64,3’ünün cep telefonuyla oyun oynadıkları, %87,4’ünün cep telefonuyla çizgi film izledikleri belirlenmiştir. Çocukların %62,9’u cep telefonunda oyun oynamayı, %37,1’i çizgi film izlemeyi tercih etmişlerdir. Anne-babasının tablet/bilgisayarı olan çocukların %34,6’sı her gün bu araçları kullanmak istediklerini belirtmişler, bu araçları kullanmak isteyen çocukların %43,9’u bu araçlarda resim çizmeyi sevdiklerini ifade etmişlerdir. Çocukların %48,7’si yemek yerken televizyon seyrettiğini, yemek yerken televizyon seyreden çocukların %31,4’ü yemeklerini bitirene kadar televizyon seyrettiklerini belirtmişlerdir.. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara dayanarak çocukların medya araçlarına oldukça düşkün oldukları görülmektedir. Bu bulgu ışığında çocukların medya araçlarına yönelik ilgilerinin gerçek hayat deneyimlerini edinebilecekleri aktivitelerle değerlendirilmesinin sağlanması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Medya
• Medya araçları
• Okul öncesi dönem
• Teknoloji
• Teknoloji araçları

OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ MEDYA KULLANIM DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

The aim of this study was to investigate the media usage levels of preschool children. In the study, 636 children who are studying in the 2017-2018 academic year have been studied in the independent kindergartens of Çankırı Provincial Directorate of National Education. It is determined to be of the children included in the study, 67,9% were male, 32,1% were female, 47,6% were five years old, 53,8% of the parents were 31-35 years old and 53,8% were university graduates. In the study “General Information Form” and “Media Usage Level Child Interview Form” which were formed by taking the opinions of the experts in the field were used. As a result of the research, it was determined that 64,3% of the children played games with mobile phones and 87,4% of them watched cartoon with mobile phones. 62,9% of children preferred to play games on their mobile phones and 37,1% of them preferred to watch cartoons. 34,6% of children whose parents have a tablet/computer stated that they like want to use these tools stated that they like to draw in these vehicles. 48,7% of the children watched television while eating 34,1% of children watching television while eating television until they finish their meals have stated that they watch television. Based on the findings of the research, it is seen that children are very fond of media tools. In the lights of this finding, it can be suggested that the interest of children towards media tools should be evaluated by means of activities where they can get real life experiences. 

Anahtar Kelimeler

• Medya
• Medya araçları
• Okul öncesi dönem
• Teknoloji araçları

Kaynakça

1. Akbıyık, C. & Karadüz, A. (2014). Beşinci sınıf öğrencilerinin televizyon reklamlarına yönelik alımlamalarının eleştirel düşünme düzeylerine göre karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 159-190.
2. Akçal, S.İ. (2007). Medya ve çocuk. İstanbul. Ebabil Yayınları.
3. Anand, S. & Krosnick, J. (2005). Demographic predictors of media use among infants, toddlers and preschoolers. American Behavioral Scientist, 48(5), 539-561.
4. Aral, N., Kandır, A. & Can-Yaşar, M. (2002). Okul öncesi eğitimde okul öncesi eğitim programı. İstanbul: Ya-Pa Yayınları.
5. Arnott, L. (2013). Are we all owed to blink? Young children’s leadership and ownership while mediating interactions around Technologies. International Journal of Early Years Education, 21(1), 97-115.
6. Arslan, E. (2017). The effect of social media on marketing. International Journal of Eurasia Social Sciences, 8(28), 11-23.
7. Bal, O. (2010). Teknolojinin sosyoekonomik yapıya etkileri. Akademik Bakış Dergisi, 20, 1-23.
8. Bencik-Kangal, S. & Özkızıklı, S. (2015). Teknoloji ve eğitim. P. Bayhan (Ed.). Okul öncesi eğitimde teknolojinin rolü içinde (s. 10-31). Ankara: Hedef Yayınları.

9. Bilis - Özgökbel, P. (2011). Çizgi filmlerde temsil edilen toplumsal değerler sistemi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
11. Cesur, S. & Paker, O. (2007). Televizyon ve çocuk. Çocukların televizyon programlarına ilişkin tercihleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 107-108.
12. Cost (2016). The digital literacy and multi modal practices of young children. http://www.cost.eu/COST_Actions/isch/151410.
13. Cristia, J., Ibarroran, P., Cueto, S., Santiago, A. & Severin, E. (2012). Technology and child development, evidence from the one laptop per child program. USA: Inter- American Development Bank.
14. Diergarten, A.K., Mockel, T., Nieding, G. & Ohler, P. (2017). The impact of media literacy on children’s learning from films and hypermedia. Journal of Applied Developmental Psychology, 48, 33-41.
15. Doğan, A. & Göker, G. (2012). Tematik televizyon ve çocuk: İlköğretim öğrencilerinin televizyon izleme alışkanlıkları. Milli Eğitim, 194, 5-30.
16. Durualp, E. & Aral, N. (2015). Oyun temelli sosyal beceri eğitimi. Ankara: Vize Yayıncılık.
17. Ertürk, Y.D. & Gül, A.A. (2006). Çocuğunuzu televizyona teslim etmeyin: Medya okuryazarı olun. Ankara: Nobel Yayınları.
18. Formby, S. (2014). Practioner perspectives: Children’s use of technology in the early years. London: National Literacy Trust. http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED560655.pdf.
19. Given, L.M., Contrell- Winkler, D., Willson R., Davidson, C., Danby, S. &Thorpe, K. (2016). Parents as co researchers at home: Using an observation as method to document young children’s use of technology. International Journal of Qualitative Methods, January- December, 1-9. DOI: 10.1.177/1609406915621403.
20. Gündüz-Kalan, E. (2010). Medya okuryazarlığı ve okul öncesi çocuk: Ebeveynlerin medya okuryazarlığı üzerine bir araştırma. İletişim Fakültesi Dergisi, 39, 59-73.
21. Karahisar, T. (2014). İnternette çocukları bekleyen riskler ve medya okuryazarlığı. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 4(4), 82-95.
22. Karayağız- Muslu, G. & Balışık, B. (2009). Çocuk ve gençlerde internet kullanımı. TAF Preventive Med. Bull, 8(5), 445-450.
23. Kuyucu, M. (2017). Y kuşağı ve teknoloji: Y kuşağının iletişim teknolojilerini kullanım alışkanlıkları. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 5(2), 845-872.
24. Lauricella, A.R., Pempek, T.A., Barr, R. & Calvert, S.L. (2010). Contingent computer interactions for young children’s object retrieval success. Journal of Applied Developmental Psychology, 31(5), 362-369.
25. Lepicnik - Vodopivec, J. (2011). Some aspects of teaching media literacy to pre-school children in Sloven is from a perception stand point of teachers and parents. Acto Didacto Napocensio, 4(2-3), 69-78.
26. Lupton, D. (2015). Digital sociology. London: Routledge.
27. Nikolopoulou, K. & Gialamas, V. (2015). Barriers to the integration of computers in early childhood settings: teachers’ perceptions. Education and Information Technologies, 20(2), 285-301.
28. Özerkan, Ş. (2012). Medya, dil ve ideoloji. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 1(12), 63-76.
29. Öztürk- Yılmaztekin, E. & Olgan, R. (2013). Eğilimler ve konular: Okul öncesi dönemde teknoloji kullanımı ile ilgili yapılan çalışmaların gözden geçirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 421-440.
30. RTUK(2009). Televizyon izleme eğilimleri araştırması. Ankara: RTUK Yayınları.
31. Sapsağlam, Ö. (2018a). Okul öncesi dönem çocuklarının değişen oyun tercihleri. Journal of Kırşehir Education Faculty, 19(1), 1122-1135.
32. Sapsağlam, Ö. (2018b). Socialmediaawarenessandusage in preschoolchildren. International Journal of Eurasia Social Sciences, 9(31), 728-746.
33. Saracho, O.N. & Spodek, B. (2008). A future research agenda for early childhood science and technology. O.N. Saracho & B. Spodek (Ed.). Contemporary perspectives on science and technology in early childhood education In (p. 167-181). Charlotte, N.C: Information Age Publishing Inc.
34. Shuler, C. (2009). Pockets of potential: Using mobile Technologies to promote children’s learning. New York: The Joan Ganz Cooney Center at Sesame Workshop. http://www.jooanganzcooney.center.org/wpcontent/uploads/2010/03/pockets-of-potential-1-pdf.
35. Strasburger, V.C. & Wilson, B.J. (2002). Children, adolescents and the media. California: Sage Publications.
36. Stephen, C. &Plowman, L. (2014). Digital play. L. Brooker, M. Blaise& S. Edwards (Ed.). Play and learning in early childhood. In (p. 330-341). London: Sage.
37. TUIK(2016). Türkiye İstatistik Kurumu: Konularına göre istatistikler. www.tuık.gov.tr. Er. Tar. 07.10.2018.
38. Ulutaş, İ. (2014). Duyusal deneyimler. N. Aral & G. Duman (Ed.). Sanat ve Yaratıcılığın Gelişimi İçinde (s. 152-167). Ankara: Nobel Yayıncılık.
39. Ünal, N. & Durualp, E: (2012). Televizyonun okul öncesi çocuklar üzerindeki etkisi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(2), 93-104.
40. Woolley, H. & Lowe, A. (2013). Exploring the relationship between design approach and play value of outdoor play spaces. Landscape, Research, 38(1), 53-74.
41. Woolley, H.E. & Griffin, E. (2014). Decreasing experiences of home range outdoor spaces, activities and companions: Changes across three generation sib Sheffield in North England. Children’s Geographies DOI: 10.1080/14733285.2014.952186.
42. Wu, C.S.T., Fowler, C., Lam, W.Y.Y., Wong, C.H.M. & Loke, A.Y: (2014). Parenting approaches and digital technology use of preschool age children in a Chinese community. Italian Journal of Pediatrics, 40, 1-8.
43. Yavuzer, H. (2006). Çocuk eğitimi el kitabı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
44. Yavuzer, H. (2013). Resimleriyle çocuk. (17. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.