MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ ("MÜKEMMEL İNSAN" KAVRAMI)

Lala Hasanova

MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ ("MÜKEMMEL İNSAN" KAVRAMI)

Öz

Bağımsızlığın ilk yıllarında Batılı yazarların Azerbaycan düzyazısı üzerindeki etkisi güçlüydü, ancak Doğu motiflerine ve Sufi felsefesine ilgi artıyor. Doğu bağlamıyla yakınlaşma, edebiyatımızın tüm Türk edebiyatı ile ortak analizi açısından ilginçtir. Murad İbrahimbayov'un "Şebekesi" ve Alif Şafağ'ın "Mimar Şairi" tarihi dönemi canlandırırken, Mubariz Jafarli'nin "Yapıcı" sı modern dönemi canlandırıyor ve yüzyıllardır insanlığı hayran bırakan anıtlar yaratan mimarın imajı sembolik bir içeriğe sahip. Analiz ettiğimiz üç eserde aynı güdü - güç ve sanat, hükümdarın ve sanatçının kaderi - paralel olarak hayata geçiriliyor ve sanatçının daha yüksek bir insan ("mükemmel insan") kavramını ifade ettiği ortaya çıkıyor. Analiz, "mükemmel" insan kavramını canlandırmaya çalışan yazarların, hükümdar ile sanatçı, iktidar ve sanat arasındaki çatışmadan yola çıkarak fikri alegorik-sembolik bir şekilde yeniden canlandırdıklarını gösteriyor. Manevi arayışları yansıtan bu romanlar, insanın evrenin bir parçası olduğunu, sanatın kalıcılığını, insan yaşamının yararsızlığını, hayalleri ve hedefleri ifade etmekte ve kurtuluşun dünyada uyumu sağlamada olduğunu kanıtlamaktadır. Karşılaştırmalar sonucunda Azerbaycan ve Türk nesirlerinin Doğu motiflerine karşı farklı tutumları olduğu sonucuna varılabilir. Türk yazarın çalışması Sufi motifine yapısökümcü bir yaklaşım içeriyorsa, motifin orijinal içeriğinin Azerbaycanlı yazarlar tarafından korunduğu ortaya çıkıyor. "Benna" romanı ironik bir yaklaşıma sahip olsa da, mistisizmin "yumuşaması" klasik olay örgüsünün önceliğinde değil, modern dönemin olay örgüsünde yer alır. Azerbaycanlı yazarlar için Sufi doktrini modern insan için ideal bir davranış biçimi olarak tanımlanmakta olduğu görünür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Cəfərli, Mübariz (2012). «Bənna”, Azərbaycan, Sayı 3, s.3-66
İbrahimbəyov, Murad (2016). “Şəbəkə”, Azərbaycan, Sayı 12, s.50-81
Евдокимов И.В (2018). “Антропологические взгляды суфизма IX–XIII вв.”, Исламоведение, Т. 9, № 3, С. 77–87 “Искусство суфизма” // Зубко Г. Искусство Востока (2013). Курс лекций. Москва. // https://culture.wikireading.ru/78804 (Baxıldı: 14.082020)
Ишанова, А. (2012). Суфийские мотивы и образы в современной литературе // http://repository.enu.kz/handle/123456789/2832 (Baxıldı: 14.082020)
Лукашев, А (2009). “Соотношение существования и несуществования в философской поэме-трактате Махмуда Шабистари «Голшан-е раз» («Цветник тайны»)”, История философии, 2009, с. 64-84 file:///C:/Users/user/Downloads/sootnoshenie-sushestvovaniya-i-nesushestvovaniya-v-filosofskoy-poeme-traktate-mahmuda-shabistari-golshan-e-raz-tsvetnik-tayn%20(2).pdf(Baxıldı 14.082020)
Шафаг, Элиф (2016). Ученик архитектора. Азбука-Аттикус, Азбука.
Суровягин, С.П. Ислам, ч.6, Суфизм https://vidya613.wordpress.com/2018/09/18/%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC-%D1%87%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C-vi-%D1%81%D1%83%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%BC/#_Toc525045254(Baxıldı: 14.082020)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Lala Hasanova ^*
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

15 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

11 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA36EX88KH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hasanova, L. (2020). MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ ("MÜKEMMEL İNSAN" KAVRAMI). International Journal of Filologia, 4, 124-134. https://izlik.org/JA36EX88KH

AMA

1.Hasanova L. MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ ("MÜKEMMEL İNSAN" KAVRAMI). IJOF. 2020;(4):124-134. https://izlik.org/JA36EX88KH

Chicago

Hasanova, Lala. 2020. “MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ (‘MÜKEMMEL İNSAN’ KAVRAMI)”. International Journal of Filologia, sy 4: 124-34. https://izlik.org/JA36EX88KH.

EndNote

Hasanova L (01 Aralık 2020) MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ ("MÜKEMMEL İNSAN" KAVRAMI). International Journal of Filologia 4 124–134.

IEEE

[1]L. Hasanova, “MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ (‘MÜKEMMEL İNSAN’ KAVRAMI)”, IJOF, sy 4, ss. 124–134, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36EX88KH

ISNAD

Hasanova, Lala. “MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ (‘MÜKEMMEL İNSAN’ KAVRAMI)”. International Journal of Filologia. 4 (01 Aralık 2020): 124-134. https://izlik.org/JA36EX88KH.

JAMA

1.Hasanova L. MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ ("MÜKEMMEL İNSAN" KAVRAMI). IJOF. 2020;:124–134.

MLA

Hasanova, Lala. “MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ (‘MÜKEMMEL İNSAN’ KAVRAMI)”. International Journal of Filologia, sy 4, Aralık 2020, ss. 124-3, https://izlik.org/JA36EX88KH.

Vancouver

1.Lala Hasanova. MODERN DÜZYAZIDA İNSAN VE DÜNYA MODELİ ("MÜKEMMEL İNSAN" KAVRAMI). IJOF [Internet]. 01 Aralık 2020;(4):124-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA36EX88KH