NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI

Osman Aktaş; Luay Hatem Yaqoob

doi:10.51540/ijof.996841

NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Dillerin farklı yönleriyle karşılaştırıldığı çalışmalar, dil bilimi alanında yapılan çalışmalar arasında gittikçe önem kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmada Arapça ve Türkçe, noktalama işaretlerinin kullanımı ve anlama etkisi bakımından karşılaştırılmıştır. Sözlü iletişimde ses tonu, bakış, el ve kol hareketleriyle muhataba aktarılan duygular, yazılı iletişimde noktalama işaretleri yoluyla aktarılmaktadır. Noktalama işaretlerinin kullanılmaması, bazı durumlarda anlam karışıklıklarına yol açabilmektedir. Noktalama işaretlerinin her iki dilde de günümüz anlamındaki kullanımının başlaması, matbaanın Arap ve Türk dünyasında kullanılmaya başlandığı 19. yüzyıla karşılık gelmektedir. Fransızların ve Fransızcanın, her iki dilde noktalama işaretlerinin kullanılmaya başlanmasında etkisi olmuştur. Noktalama işaretlerinin belli ölçütlere göre kullanımının tespit edilmesinde, Türkiye’de Türk Dil Kurumunun çalışmaları, Arap dünyasında ise Mısır’da başlayan çalışmaların önemli rolü bulunmaktadır. Noktalama işaretlerinin sayısı Türkçede on yedi, Arapçada ise on dokuzdur. Arapçada kaynaklarda zikredilen on dokuz noktalama işaretinden ikisi günümüzde kullanılmamaktadır. Türkçedeki dört noktalama işareti Arapçada kullanılmamakta; Arapçadaki dört noktalama işareti de Türkçede kullanılmamaktadır. Türkçenin sondan eklemeli, Arapçanın ise çekimli-bükümlü bir dil olmasının bu durum üzerinde etkisi vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abduttevâb, Ramazan. 1985. Menâhicu tahkîki’t-turâs beyne’l-kudâmâ ve’l-muhdesîn. Kahire: Mektebetu’l-Hancî.
el-Afğânî, Said. t.y. Min târîhi’n-nahv. Beyrut: Dâru’l-Fikr.
Ahmed, Cemal Abdulaziz. 2003. el-Kâfî fi’l-imlâ’ ve’t-terkîm. Kahire: Câmi‘atu’l-Kâhire.
Akdağ, Hasan. 1989. Arap Dili Dil Bilgisi. Konya: Tekin Kitabevi.
Anonim. 2018. Kur’an-ı Kerim. 9. bs. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
Anonim. t.y. “18. Ders - Vakıf ve İşaretleri”. Online Kur’an ve Kıraat Öğrenimi. Geliş tarihi 31 Mayıs 2021a (https://tecvid.org/18-ders-vakif-ve-isaretleri/).
Anonim. t.y. “Noktalama İşaretleri (Açıklamalar) – Türk Dil Kurumu”. Geliş tarihi 30 Mayıs 2021b (https://www.tdk.gov.tr/icerik/yazim-kurallari/noktalama-isaretleri-aciklamalar/).
’Anzî, Abdullah b. Yusuf. 2007. el-Minhâcu’l-muhtasar fî ’ilmeyi’n-nahv ve’s-sarf. Beyrut: Muessesetu’r-Reyyân.

Atasoy, Faysal Okan. 2010. “Noktalama İşaretlerinin Tarihi”. Journal of Turkish Studies 5(2):823-57.
Aydın, Atik. 2012. “Arap Dilinde Noktalama İşaretleri: Tarih ve Uygulama”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 5(23):91-102.
Bulut, Ali. 2018. Belâgat-i Müyessera Me'ânî-Beyân-Bedî'. 5. bs. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları.
Çıkar, Mehmet Şirin. 2017. Nahivciler ile Mantıkçılar Arasındaki Tartışmalar. 2. bs. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı.
Durukoğlu, Salim, ve Betül Büyükelçi. 2018. “Türk Dilinde Noktalama İşaretlerinin Kullanımı ve Tarihi Gelişimi”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 6(14):11-26. doi: 10.31126/akrajournal.373228.
Güler, Turan. 2020. “Noktalama İşaretleri ve Hakkı Baha’nın Usul-i Tenkit Adlı Eserinin Tenkit ve Tahlili”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 8(2):575-91. doi: 10.18506/anemon.672362.
Hârûn, Abdusselâm Muhammed. 2005. Kavâ‘idu’l-imlâ’ ve ‘alâmâtu’t-terkîm. Kahire: Dâru’t-Talâi‘.
Hâşimî, es-Seyyid Ahmed. 1432/2011. el-Kavâ‘idu’l-esâsiyye li’l-luğati’l-‘Arabiyye. 3. bs. Beyrut: Dâru’l-Ma‘rife.
İbn Usfûr, Alî b. Mu’min b. Muhammed. 1996. el-Mumti‘u’l-kebîr fi’t-tasrîf. Beyrut: Mektebetü Lübnan.
İbrahim, Abdul’alîm. 1975. el-İmlâ’ ve’t-terkîm fi’l-kitâbeti’l-‘Arabiyye. Kahire: Mektebetu Ğarîb.
Kabâve, Fahruddîn. 2007. ‘Alâmâtu’t-terkîm fi’l-luğati’l-‘Arabiyye. Haleb: Dâru’l-Multekâ.
Koç, Aylin. 2017. “Noktalama İşaretlerinin Tarihçesi”. S. 321-334 içinde Kültür Tarihimizde Gizli Diller ve Şifreler, editör E. G. Naskali ve E. Şahin. İstanbul: Ka Kitap.
Muhammed, Hüseyin Ali. 2004. et-Tahrîru’l-edebî. 5. bs. Riyad: Mektebetu’l-‘Ubeykân.
Muhtâr, Ahmed. 2008. Mu‘cemu’l-luğati’l-‘Arabiyyeti’l-mu‘âsıra. Kahire: ‘Âlemu’l-Kutub.
Sem‘ânî, Ebû Saîd Abdulkerîm Muhammed. 1993. Edebu’l-imlâ’ ve’l-istimlâ’. Cidde: Matba‘atu’l-Mahmûdiyye.
Sînî, İsmail Saîd. 1994. Kavâ‘id esâsiyye fi’l-bahsi’l-‘ilmî. Beyrut: Muessetu’r-Risâle.
Şelebî, Ahmed. 1968. Keyfe tektubu bahsen ev risâleten. 6. bs. Kahire: Mektebetu’n-Nahda el-Mısriyye.
Tantâvî, Muhammed. t.y. Neş’etu’n-nahv ve târîhu eşheri’n-nuhât. 2. bs. Kahire: Dâru’l-Me‘ârif.
Yeri̇nde, Adem. 2016. “‘Nahiv’ Kavramının Tarihi Arka Planı ve Terimleşme Süreci”. Şarkiyat Mecmuası (29):193-238.
Zekî, Ahmed. 1912. et-Terkîm ve ‘alâmâtuhu fi’l-luğati’l-‘Arabiyye. Kahire: el-Matba‘atu’l-Emîriyye.
Zekî, Ahmed. 2012. et-Terkîm ve ‘alâmâtuhu fi’l-luğati’l-‘Arabiyye. Kahire: Muessesetu Hindâvî li’t-ta‘lîm ve’s-Sekâfe.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dil Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Osman Aktaş ^*
0000-0002-9217-6171
Türkiye

Luay Hatem Yaqoob
0000-0002-8518-0148
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

17 Eylül 2021

Kabul Tarihi

23 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 6

DOI

https://doi.org/10.51540/ijof.996841

IZ

https://izlik.org/JA66AM25FD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aktaş, O., & Yaqoob, L. H. (2021). NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI. International Journal of Filologia, 6, 1-19. https://doi.org/10.51540/ijof.996841

AMA

1.Aktaş O, Yaqoob LH. NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI. IJOF. 2021;(6):1-19. doi:10.51540/ijof.996841

Chicago

Aktaş, Osman, ve Luay Hatem Yaqoob. 2021. “NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI”. International Journal of Filologia, sy 6: 1-19. https://doi.org/10.51540/ijof.996841.

EndNote

Aktaş O, Yaqoob LH (01 Aralık 2021) NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI. International Journal of Filologia 6 1–19.

IEEE

[1]O. Aktaş ve L. H. Yaqoob, “NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI”, IJOF, sy 6, ss. 1–19, Ara. 2021, doi: 10.51540/ijof.996841.

ISNAD

Aktaş, Osman - Yaqoob, Luay Hatem. “NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI”. International Journal of Filologia. 6 (01 Aralık 2021): 1-19. https://doi.org/10.51540/ijof.996841.

JAMA

1.Aktaş O, Yaqoob LH. NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI. IJOF. 2021;:1–19.

MLA

Aktaş, Osman, ve Luay Hatem Yaqoob. “NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI”. International Journal of Filologia, sy 6, Aralık 2021, ss. 1-19, doi:10.51540/ijof.996841.

Vancouver

1.Osman Aktaş, Luay Hatem Yaqoob. NOKTALAMA İŞARETLERİNİN ANLAMA ETKİSİ BAKIMINDAN ARAPÇA VE TÜRKÇENİN KARŞILAŞTIRILMASI. IJOF. 01 Aralık 2021;(6):1-19. doi:10.51540/ijof.996841

Cited By

Arap Yazı Dilinde İmlâ Kurallarının Cümle Öğelerini Belirlemedeki İşlevi

Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi

https://doi.org/10.47424/tasavvur.1548218

Ünlemli Soru İşareti (Interrobang) Üzerine

Dil ve Edebiyat Araştırmaları

https://doi.org/10.30767/diledeara.1592196