Expressions of Determination, Success, Diligence, Stability and Laziness in Kurdish, Turkish and English Proverbs

Abstract

Language is the basic tool for interaction and communication, and culture as a reflection of language reveals traditions and ways of life among the nations. Proverbs defined as patterns of short and meaningful expressions are specific to different societies. Proverbs are shaped based on observation, nature, tradition and social events. Although each society has its own proverbs, there are proverbs in different languages and different communities that are in similar contexts. The purpose of this study is to investigate similar proverbs in context of Determination, Success, Diligence, Stability and Laziness in Kurdish, Turkish and English. The data for our study was collected by determining contextual likenesses of proverbs found in books, articles and journals. The method of the study is descriptive and qualitative, and it is based on the descriptive survey model. The results were that there are similar proverbs in context of Determination, Success, Diligence, Stability and Laziness in all three languages; however, of the proverbs analysed those that were contextually similar in native and target languages were nonetheless expressed in different words. The absence of a similar study investigating proverbs in three languages suggests that this study should have an impact and a success.

Keywords

• Proverbs
• Kurdish
• Turkish
• English
• Similarity
• Contextual

Kürtçe, Türkçe ve İngilizce Atasözlerinde Azim, Başarı, Çalışkanlık, Kararlılık ve Tembellik İfadeleri

Öz

Dil, etkileşim ve iletişim için temel araçtır ve dilin bir yansıması olan kültür, uluslararası gelenekleri ve yaşam biçimlerini ortaya çıkarır. Kısa ve anlamlı ifadelerin kalıpları olarak tanımlanan atasözleri farklı toplumlara özgüdür. Atasözleri gözlem, doğa, gelenek ve sosyal olaylara göre şekillenir. Her toplumun kendi atasözlerinin olmasına rağmen, farklı dillerde ve farklı topluluklarda benzer bağlamlarda atasözleri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı Kürtçe, Türkçe ve İngilizcede; Azim, Başarı, Çalışkanlık, Kararlılık ve Tembellik bağlamında benzer atasözlerini incelemektir. Çalışmamız için veriler; kitap, makale ve dergilerde bulunan atasözlerinin bağlamsal benzerliklerinin belirlenmesi ile toplanmıştır. Çalışmanın yöntemi betimsel ile nitel olup, betimsel tarama modeline dayanmaktadır. Sonuçlar, her üç dilde Azim, Başarı, Çalışkanlık, Kararlılık ve Tembellik bağlamında atasözlerinin mevcut olduğu; ancak analiz edilen atasözlerinin, anadilde ve hedef dilde bağlamsal olarak benzer olanların aynı zamanda farklı kelimelerle ifade edildiğini göstermiştir. Üç dilde atasözlerini inceleyen benzer bir çalışmanın olmaması, bu çalışmanın etkileyici ve başarılı bir çalışma olacağını varsaymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Atasözleri
• Kürtçe
• Türkçe
• İngilizce
• Benzerlik
• Bağlamsal

Kaynakça

1. Aksan, D. (2004). Dilbilim ve Türkçe Yazıları. İstanbul: Multilingual Yayınları.
2. Aksan, D. (2007). Her Yönüyle Dil-‐Ana Çizgileriyle Dilbilim, Ankara.
3. Aksan, D.(2009). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, Cilt 3, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
4. Aksoy, Ö. A. (1993). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1 (7. Baskı). İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
5. Apperson, G. L. (1969). English proverbs and proverbial phrases: a historical dictionary. 1929. Detroit: Gale Research.
6. Aslan, Şêxmus (2006).Ferhenga Gotinên Pêşiyan,Diyarbakır Kürt Enstîtüsü, Diyarbakır.
7. Aydoğdu, Abdurrahman (2014). Gotinên Pêşîyan, Na Yayınları, İzmir.
8. Bertram, A., & Spears, R. A. (1992). NTC's Dictionary of Proverbs and Clichés. Natl Textbook Co Trade.

9. Bingöl, Abdulkadir (2014). Gotinên Pêşiyan û Biwêj-Deyimler ve Atasözleri, Na Yayınları, İzmir.
10. Celîl, Prof.Dr. Ordîxanê &Celîl, Prof.Dr. Celîlê (2018). Gotinên Pêşîyan, Wardoz Yayınları, İstanbul.
11. Chyet, M. L. (2003). Ferhenga Kurmancı̂-Inglı̂zı̂. Yale University Press.
12. Conroy, F. (2012). Dogs Bark, but the Caravan Rolls On: Observations from Then and Now. HMH.
13. Çobanoğlu, Özkul(2004). Türk Dünyası Ortak Atasözleri Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
14. Dağpınar, Aydın (2017). English Idioms and Proverbs with their Turkish Equivalents, Remzi Kitabevi, İstanbul.
15. Ergin, M. (2007). Türk dil bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım/Yayım/Dağıtım.
16. Hatipoğlu, Vecihe, (1964).Atasözleri ve Deyimler, Türk Dili, XIII/152, Ankara.
17. Hiso, Arif (2016). Ji Gotinên Berê, Şemal Yayınları, İstanbul.
18. Karacan, H. & Erdinç, R. (2014). Rus ve Kürt Atasözlerinin Kelime ve Anlam Karşılaştırması. Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(2), 539- 583.
19. Karacan & Ayus (2016).Kürtçe ve Türkçedeki Atasözlerinin Karşılaştırılmalı Biçimde İncelenmesi. Kürdoloji Akademik Çalışmalar-1, ss.113-158.
20. Kızıl,H.(2018). Çavkaniyên Ji Çanda Kurdî di Nûra Qelban De. E-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, Mayıs-2018 Cilt:10 Sayı:2 (20),ss.578-597.
21. Mazî, Çiya (2005).Ferhenga Gotinên Pêşiyan, Çapa Yekem, Engin Matbaacılık, Weşanen Elma 38, İstanbul.
22. Oncu, Mehmet (2009). Gotinên Pêşiyan, Weşanên Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, Çapa yekem, Berdan Matbaacılık, İstanbul.
23. Ögel, B. (2000). Türk kültür tarihine giriş. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
24. Püsküllüoğlu, Ali (2002). Türk Atasözleri Sözlüğü, Arkadaş Yayınevi, Ankara.
25. Stanek, K. (2018). Dil ve kültür arasındaki bağlantı-" merhamet" duygusunun dilsel dünya tasviri (Türk atasözleri ve deyimleri). Turkic peoples through the ages and lands.486-496.
26. Saussure, F. (2001). Genel Dilbilim Dersleri. (Çev.: Berke Vardar), İstanbul Multilingual Yayınları.
27. Tergip, A. (2014). Türk atasözleri ve deyimlerinde kötüleme ifadeleri. Cyprus International University Folklor/Edebiyat. 20(80), 275-294.
28. Uygur, Nermin (1997). Dilin Gücü Denemeler. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, Kasım s.68.
29. Ünalan, Ş. (2005). Dil ve Kültür. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
30. Yılmaz, Ahmet (1999). Müstakim-zâde ve Durûb-ı Emsâlinin Türk Edebiyatındaki Yeri ve Önemi, Selçuk Ü., Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sayı 6, Konya.
31. Yurtbaşı, Metin. (2012). Sınıflandırılmış Atasözleri Sözlüğü. İstanbul: Excellence Publishing
32. Yücel, F. (2013). Alanların Örtüşen Yönleri: Çeviribilim ile Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. Von Generation zu Generation: Germanistik, 347.