The Effects of Knowing the Story of Idioms on the Use of Idioms in Their Written Expressions of Seventh Grade Students

Öz

Idioms are the features of language that means something different than a literal translation of the words so that these features of language enriches the content of our language. That’s why, particularly in recent years, the impact of teaching idioms integrating into the teaching Turkish as a native language has been recognized by educators and it has drawn the attention of researchers in the field. The need of study in research on the various methods and techniques that can be used during the process of teaching idioms is also on the rise. In this study of research, the significance of knowing the stories behind idioms and their accurate meaning has been analyzed to enhance the discourse of language and usage of them. Pre and past-test experimental design has been used through the whole procedure of research. Both groups are measured before and after the experimental groups is exposed to a treatment. With the enlightment of collected data, the benefits of having the knowledge of idioms and their actual meaning in our mental lexicon has been studied in terms of its efficacy on the written production of language. When the dependent sample t-test results were examined, it was determined that the difference between the students' pre-test scores and post-test scores was statistically significant at the 95% confidence level (t= -2.321, p=.023, p<.05). It is seen that the pre-test scores of the students are lower than the post-test scores, so the education given or the perception created are successful on the students.

Anahtar Kelimeler

• Idioms
• instruction of idioms
• existence of words
• written expression
• context.

Deyimlerin Hikâyesini Bilmenin Yedinci Sınıf Öğrencilerinin Yazılı Anlatımlarında Deyim Kullanımına Etkileri

Öz

Deyimler; az söz ile çok şey anlatan, kullanıldığında ifade gücümüze güç katan söz varlıklarımızdır. Özellikle son yıllarda Türkçe Eğitimi alanında deyimlerin öğretimi eğitimcilerin dikkatini çekmiştir. Alanda, deyimlerin öğretiminde kullanılabilecek çeşitli yöntem ve teknikler üzerine yapılan araştırmalara duyulan ihtiyaç da artmaktadır. Bu çalışmada deyim öğretiminde, deyimin hikâyesini ve gerçek anlamını bilmenin yazılı anlatımda söz varlığını artırmaya ve deyim kullanımına etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu random desen kullanılmıştır. Yapılan bağımlı örneklem t-testinden elde edilen sonuçlara bakıldığında öğrencilerin ön test puanları ile son test puanları arasındaki farklılığın istatistiksel olarak %95 güven düzeyinde anlamlı olduğu tespit edilmiştir (t=-2.321, p=.023, p<.05). Öğrencilerin ön test puanlarının son test puanlarından düşük olduğu, dolayısıyla verilen eğitimin ya da oluşturulan algının öğrenciler üzerinde başarılı olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Deyim
• deyimlerin öğretimi
• söz varlığı
• yazılı anlatım
• bağlam.

Kaynakça

1. Aksan, D. (2006a). Anadilimizin söz denizinde. Ankara: Bilgi Yayınevi.
2. Aksan, D. (2006b). Türkçenin sözvarlığı. Ankara: Engin Yayınevi.
3. Aksan, D. (2015). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dil bilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
4. Aksan, D. (2016). Anlambilim. Ankara: Bilgi Yayınevi.
5. Akyalçın, N. (2012). Türkçemizin anlamsal zenginlikleri deyimlerimiz. Ankara: Eğiten Kitap.
6. Aytaş, G. ve Çeçen, M. A. (2010). Ana dili eğitiminde dil bilgisi öğretiminin yeri ve önemi. Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, XXVII (27), 77- 89.
7. Balaban, M. (2019). Ortaokul Türkçe derslerinde deyimlerin öğretiminde metinsel bağlamın etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.
8. Banguoğlu, T. (1979). Ana hatlarıyla Türk grameri. İstanbul: Dergâh Yayınları.

9. Baş, B. (2006). 1985-2005 Yılları arasında çocuk edebiyatı sahasında yazılmış tahkiyeli metinlerin söz varlığı üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Ankara.
10. Bilgin, M. (2002). Anlamdan anlatıma Türkçemiz. Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
11. Çelik, Ş. (2006). Normal dağılım ve normal dağılımla ilgili çıkarımlar. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
12. Emir, S. (1974). Örnekleriyle açıklamalı deyimler sözlüğü. İstanbul: Emir Yayınları.
13. Ergin, M. (1972). Türk dil bilgisi. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
14. George, D & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: a simplw study guide and reference, 17.0 Update. Boston: MA: Allyn & Bacon.
15. Gülcan, F. (2010). Deyim öğretiminde gösteri tekniğinin etkililiği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
16. Günay, D. (2007). Sözcükbilimine giriş. İstanbul: Multilingual.
17. Hengirmen, M. (2011a). Atasözleri sözlüğü. Ankara: Engin Yayınları.
18. İşbulan, Z. (2010). 7. Sınıf Türkçe çalışma kitaplarındaki deyimlerin öğretiminde kullanılan etkinliklerin etkililiği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
19. Kazıcı, E. (2008). İlköğretim ikinci kademe Türkçe derslerinde deyim ve atasözlerinin öğretiminde dramatizasyon yönteminin etkililik düzeyi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
20. Korkmaz, Z. (1992). Gramer terimleri sözlüğü, Ankara: TDK Yayınevi.
21. Korkmaz, Z., Ercilasun, A., Akalın, M., Gülensoy, T., Zülfikar, H. Parlatır, İ. ve Birinci, N. (1995). Yüksek öğretim öğrencileri için Türk dili ve kompozisyon bilgileri. Ankara: YÖK
22. Özbay, M. (2013). Türkçe öğretimi üzerine araştırma ve incelemeler. Ankara: Öncü Kitap.
23. Özbay, M. ve Akdağ, E. (2013). Deyimlerin öğretiminde aktif öğrenmenin etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 46-54.
24. Pala, İ. (2018). İki Dirhem Bir Çekirdek. İstanbul: Kapı Yayınları.
25. Sülükçü, Y. (2011). Yabancılara Türkçe öğretiminde (temel seviye a1) bilgisayar destekli materyal geliştirme ve bunun öğrenci başarısına etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
26. Şahin, T. G. (2018). Hikâyesi olan deyimlerin drama yöntemiyle öğretilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elâzığ.
27. Şenol, Z. (2011). Deyimlerin yaratıcı drama yöntemiyle öğretimi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
28. Ünalan, Ş. (2010). Dil ve kültür. Ankara: Nobel Yayıncılık.
29. Yakıcı, A., Yücel, M., Doğan, M. ve Yelok, S. (2017). Üniversiteler için Türkçe-1 yazılı anlatım. Ankara: Yargı Yayınevi.
30. Yalçın, A. (2018). Son bilimsel gelişmeler ışığında Türkçenin öğretimi yöntemleri. Ankara: Akçağ Yayınları.
31. Yıldız, C. (Ed). (2013). Yeni öğretim programına göre kuramdan uygulamaya Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.