Sosyal Bilgiler Öğretmenleri ve 7. Sınıf Öğrencilerinin Müze Kullanımına İlişkin Görüşleri: Manisa İli Örneği

Öz

Bu araştırmada sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler derslerinde müze kullanımına yönelik görüş ve düşüncelerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Betimsel tarama modeline göre desenlenen araştırmanın örneklemini Manisa Büyükşehir Merkez Şehzadeler ve Yunusemre ilçelerindeki 1397 ortaokul 7. sınıf öğrencisi ile 85 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak müze eğitiminde öğretmen ve öğrencilerin görüşlerini belirlemeye yarayan derecelendirilmiş bilgi toplama formu kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, sosyal bilgiler öğretmenleri ve 7. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde müzelerden faydalanmaya ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Müze eğitiminin öğrencilerin tarih bilincini artırdığı ve öğrencilerde tarihi eserleri koruma bilinci geliştirdiği hem sosyal bilgiler öğretmenleri hem de öğrenciler tarafından vurgulanmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve öğrencilerin müze gezileri sürecinde çok fazla sıkıntı yaşamadıkları ve dersleri müzelerde işlemeye istekli oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte maliyet, öğrenci sayısının fazlalığı, planlama ve organizasyon zorlukları ve ailenin okul dışı etkinliklere izin vermemesi müze eğitimi uygulamasında karşılaşılan sorunlar arasındadır. Araştırmaya katılan hem öğretmen hem öğrenci görüşlerine göre müze gezisi sonrası eğitsel etkinliklere yeterince yer verilmemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Bilgiler,Müze eğitimi,Ortaokul öğrencileri,Sosyal Bilgiler öğretmenleri

The Opinions of Social Studies Teachers and 7th Grade Students on the Use of a Museum: Manisa Sample

Abstract

In this study, it is aimed to reveal the opinions and thoughts of social studies teachers and 7th grade students regarding the use of museum visits in social studies lessons. The sample of the study, which was designed according to the descriptive screening model, was composed of 1397 middle school 7th grade students and 85 social studies teachers in Manisa Metropolitan Şehzadeler and Yunusemre districts. As a data collection tool, graded information collection form was used to determine the opinions of teachers and students in museum education. According to the results of the research, social studies teachers and 7th grade students both agree on the fact that museum education increases the awareness of history and develops awareness of preserving historical artifacts. In addition, teachers and students stated that they did not encounter significant problems during the museum visits and they were willing to teach the lessons in museums. However, the cost, the high number of students, the planning difficulties, and the family's failure to allow out-of-school activities are among the problems encountered in museum education practice. According to the opinions of both teachers and students participating in the research, educational activities are not sufficiently included after the museum visit.

Keywords

• Social Studies,Museum Education,Middle School Students,Social Studies Teachers

Kaynakça

1. Açıkgöz, K. Ü. (2003). Aktif öğrenme. (5. baskı). İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları.
2. Aktın, K., Karakuş, H. ve Sağlam, H. (2013). Sinop üniversitesi öğretmen adaylarının Sinop iline ait tarihi ve kültürel eserler hakkındaki ilgi ve farkındalık düzeyleri. International Journal of Social Science. Volume 6 Issue 7, p. 37-59, Doi number: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS1860 Erişim Tarihi: 23.06.2019
3. Ata, B. (2002). Müzelerle ve tarihi mekânlarla tarih öğretimi: Tarih öğretmenlerinin “müze eğitimine” ilişkin görüşleri. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
4. Ata, B. (2013). Sosyal bilgiler eğitiminde müzelerin önemi. (edt. Turan, R. ve Ulusoy, K.). Sosyal Bilgilerin Temelleri. (s. 342-355). Ankara: Pegem Akademi.
5. Ata, B. (2015). Okul dışı sosyal bilgiler öğretiminde müzeler. (edt. Şimşek, A. ve Kaymakçı, S.). Okul dışı sosyal bilgiler öğretimi. (s.171-188). Ankara: Pegem Akademi.
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. (25. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
7. Çengelci, T. (2013). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sınıf dışı öğrenmeye ilişkin görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1823-1841.
8. Demir, A. (2015). Sosyal bilgiler öğretim programında müze eğitimiyle ilişkilendirilen kazanımların gerçekleştirilmesine yönelik sosyal bilgiler öğretmenlerinin yaklaşımları (Tokat ili örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.

9. Dikyol, Ç. D., İnce, E. ve Usta. (2011). Öğretmen adaylarının tarihi mekânlara ve eserlere ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (57-68).
10. Dilek, D. (2007). Tarih derslerinde öğrenme ve düşünce gelişimi. (3. Basım). Ankara: Nobel Kitap.
11. Dinç, E., Erdil, M. ve Keçe, M. (2011). Uşak üniversitesi öğrencilerinin tarihi ve kültürel eserler hakkındaki ilgi ve farkındalıklarının incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 267-285.
12. Dinç, E. ve Üztemur, S. (2017). Türkiye’de Sosyal Bilgiler ve tarih eğitiminde müzeler ve tarihi mekânlardan yararlanmaya yönelik araştırmaların içerik analizi. Milli Eğitim, 214, 61-84.
13. Doğan, Y. (2007). Sosyal bilgiler öğretiminde tarihsel yazılı kanıtların kullanımı. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
14. Egüz, Ş. (2011). İlköğretim sosyal bilgiler dersinde müze ile eğitimin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi: Samsun ili örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
15. Ekmekci, S. (2015). Tarih öğretmenlerinin müze ziyaretleri hakkındaki görüşleri: Trabzon örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon
16. Epik, C. (2004). Müzelerin lise öğrencilerinin tarih dersi başarıları ve hatırda tutma becerileri üzerindeki etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
17. Gartenhaus, A. R. (2000). Yaratıcı düşünme ve müzeler. (Çeviri: Ruhiser Mergenci, Bekir Onur), Ankara Üniversitesi Basımevi.
18. Hooper Greenhill, E. (1999). Müze ve galeri eğitimi. (Çev. Meltem Ö. Evren ve Emine G. Kapçı Yay. Haz. Bekir ONUR). Ankara: Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
19. Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi. 22. baskı. Ankara: Nobel Yayıncılık.
20. Kısa, Y. (2012). Sosyal Bilgiler öğretiminde müze kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi: Afyonkarahisar müzeleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
21. Koca, M. K. (2014). Arazi çalışması temelli öğretim etkinliklerinin Sosyal Bilgiler dersine uygulanabilirliği. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Ankara.
22. Koçak, K. S. (2010). İlköğretim Görsel sanatlar eğitimi dersindeki müze etkinliklerine yönelik, öğrenci, öğretmen ve müze yetkililerinin görüşleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
23. MEB. (2018). Ortaokul Sosyal Bilgiler Öğretim Programı. http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=354 Erişim Tarihi: 03/12/2018
24. Özbaş, B. (2015). Okul dışı sosyal bilgiler öğretiminde tarihi alanlar. (edt. Şimşek, A. ve Kaymakçı, S.). Okul Dışı Sosyal Bilgiler Öğretimi. (s. 205-224). Ankara: Pegem Akademi.
25. Selanik Ay, T. ve Kurtdede Fidan, N. (2014). Öğretmen adaylarının sosyal bilgiler dersinde müzelerden yararlanmaya ilişkin görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(48), (69-89).
26. Silier, O. (2002). Açılış Konuşması. (yayına hazırlayan Köymen, O.). Tarih Eğitimine Eleştirel Yaklaşımlar. (s. 1-27). İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları.
27. Sönmez, E. (2011). İlköğretim II. kademe 6. sınıf sosyal bilgiler dersi eskiçağ tarihi konularının işlenmesinde müzelerin önemi, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri (Şanlıurfa il merkezi örneği). (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
28. Şimşek, A. (2003). Tarih öğretiminde çevre incelemeleri kapsamında tarihi yapılardan faydalanmaya bir model: Cacabey medresesi, , I. Kırşehir Kültür Araştırmaları Bilgi Şöleni, 8-10 Ekim, Kırşehir, 563-578.
29. Şimşek, A. ve Kaymakçı, S. (2015). Okul Dışı Sosyal Bilgiler Öğretiminin Amacı ve Kapsamı. (edt. Şimşek, A. ve Kaymakçı, S.). Okul dışı sosyal bilgiler öğretimi. (s. 1-13). Ankara: Pegem Akademi.
30. Tekeli, İ. (1998). Tarih Bilinci ve Gençlik. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
31. Tokcan, H. (2015). Okul dışı sosyal bilgiler öğretimi ve öğrenme teorileri. (edt. Şimşek, A. ve Kaymakçı, S.). Okul dışı sosyal bilgiler öğretimi. (s. 15-42). Ankara: Pegem Akademi.
32. Yeter, F. ve Kurtdede Fidan, (2018). İlkokul 4. Sınıf öğrencilerinin müze metaforları. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 173-194.
33. Yılmaz, K. ve Şeker, M. (2011). İlköğretim öğrencilerinin müze gezilerine ve müzelerin sosyal bilgiler öğretiminde kullanılmasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 1(3), 21-39.