İlköğretimde Okul- Aile İşbirliğinin Geliştirilmesi: Beklentiler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Öz

Bu araştırmanın amacı, ilköğretimde okul-aile işbirliğinin geliştirilmesine yönelik olarak okul yöneticilerinin öğrenci velilerinden beklenti ve önerilerini belirlemektir. Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden birisi olan olgu bilim deseni kapsamında yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Bu görüşme formu Sakarya ili Adapazarı ilçesinde bulunan 30 ilköğretim okulunda görev yapan 100 okul yöneticisine uygulanmıştır. Okul yöneticilerinden elde edilen verilerin analizinde ilk önce verilen cevaplardan öz olarak aynı fakat farklı sözcüklerle ifade edilenler birleştirilerek bir kategoride toplanmıştır. Daha sonra cevap kategorilerine ilişkin frekanslar çıkartılarak verilerin analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda okul yöneticilerinin okul aile işbirliğinin geliştirilmesi için öğrenci velilerinden beklentilerinin, velilerin okulu sahiplenmeleri ve yönetimde söz sahibi olmaları olduğu ortaya çıkmıştır. Okul yöneticileri okul aile işbirliği sürecinde yaşadıkları en önemli sorunun velinin okula ilgisiz olması ve okul yönetimine destek olmaması olduğunu ifade etmişlerdir. Okul aile işbirliğinin geliştirilmesi için okul yöneticilerinin en önemli önerisi ise okul, veli ve öğretmen arasındaki iletişim ve işbirliğinin geliştirilmesidir. Okul yöneticileri, öğretmen ve velileri işbirliğine teşvik etmeli, okulu işbirliği merkezi yapmalıdır. Hizmetiçi kurslar düzenlenerek yöneticilere, öğretmenlere ve velilere yönelik işbirliğini geliştirici kurs ve seminerler düzenlenmelidir. Velilerin okul yönetiminde gönüllü olarak görev almaları sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Okul yöneticisi
• öğrenci velisi
• okul aile ilişkileri
• okul çevresi
• işbirliği

Improving School-Family Cooperation in Primary Education: Expectations, Problems and Solution Proposals

Öz

The aim of this study is to determine the expectations and suggestions of school administrators from parents of students in order to improve school-family cooperation in primary education. This research was conducted within the scope of phenomenology design, which is one of the qualitative research designs. Questionnaire was used as a data collection tool in the study. This questionnaire was applied to 100 school administrators working in 30 primary schools in Sakarya Adapazarı district. In the analysis of the data obtained from the school administrators, the answers given first were collected in a category by combining the same but with different words. Then, the data was analyzed by extracting the frequency and percentages related to the answer categories. As a result of the study, it was revealed that the expectations of the school administrators from the parents of the students for the development of the school-family cooperation were that the parents had a say in the school and the management. School administrators stated that the most important problem they experienced in the school-family cooperation process was that the parents were indifferent to the school and did not support the school administration. The most important recommendation of the school administrators for the development of school-family cooperation is to improve the communication and cooperation between the school, parents and teachers. School administrators should encourage teachers and parents to cooperate and make the school a cooperation center. In-service courses should be organized and courses and seminars to improve cooperation for administrators, teachers and parents should be organized. It should be ensured that parents take part in school management voluntarily.

Anahtar Kelimeler

• School administrator
• parents of the students
• school-family relations
• school environment
• cooperation

Kaynakça

1. Aydın, İ. (2004). Eğitim ve okul yöneticiliği el kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
2. Can, N. (2013). Kuram ve uygulamada eğitim yönetimi. Ankara: Pegem A Akademi.
3. Çelik, N. (2005). Okul aile ilişkilerinde yaşanan sorunlar. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
4. Eroymak, Y. (1997). İlköğretim okullarında velilerin okul yönetimine katılımları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
5. Fidan, N., Erden, M. (1993). Eğitime giriş. Ankara: Alkım Yayınevi.
6. Gökçe, E. (2000). İlköğretimde okul aile işbirliğinin geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı, 204-209.
7. Güçlü, N. (2000). Okula dayalı yönetim. Milli Eğitim Dergisi,148. sayı. 23-29.
8. Kıncal, R.Y. (1991). Okul aile birliğinin fonksiyonlarının gerçekleşme düzeyi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

9. Özbaş, M. ve Badavan, Y. (2009). İlköğretim okul yöneticilerininokul aile ilişkileri konusunda yapmaları gereken ve yapmakta olduklar işler. Eğitim ve Bilim Dergisi.154. Sayı. 69-81.
10. Şişman, M. (2002). Eğitimde mükemmellik arayışı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
11. Şişman, M. (2010). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
12. Taymaz, H. (2003). Okul yönetimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
13. Tezcan, S. M. (2006). Okul yönetiminde okul çevresinin yönetime katkısı. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
14. Tutkun, Ö. ve Köksal A. (2000). Okul aile işbirliğinde yeni yaklaşımlar. Milli Eğitim Dergisi.164. sayı. 216-224.
15. Ünal, A., Yıldırım, A., Çelik, M. (2010). İlköğretim okulu müdür ve öğretmenlerinin velilere ilişkin algılarının analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 23. Sayı.
16. Yaylacı, A. F. (1999). İlköğretim okullarında ailenin okula katılımı. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
17. Yıldırım A. ve Şimşek H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
18. Yıldırım M.C. ve Dönmez B. (2008). Okul aile işbirliğine ilişkin bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (1), 307-3018.
19. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
20. Yiğit B. ve Bayrakdar M. (2006). Okul çevre ilişkileri. Ankara: Pegem A Yayıncılık.