Yabancılara Türkçe Öğretiminde Yapay Zekâ Uygulamalarının Kelime Öğretimine Etkisi

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1 , 72 - 83 , 30.06.2025

Gülşah Gençer , Niymet Bahşi

https://izlik.org/JA83TF28PA

Öz

Bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yapay zekâ uygulamalarının kelime öğretimi üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma sürecinde, deney ve kontrol gruplarına öncelikle kelime testi ile ön testler uygulanmıştır. Ardından, deney grubuna 8 hafta boyunca yapay zekâ uygulaması kullanılarak hazırlanan etkinliklerle kelimeler öğretilmiştir. Uygulamalar bittikten sonra gruplara yeniden testler uygulanarak sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu ve kelime testi kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS 22.00 paket programı ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin aldıkları puanların karşılaştırılmasında parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda yapay zekâ destekli uygulamaların, yabancılara Türkçe kelime öğretiminde etkili bir araç olduğu ve yapay zekâ uygulamaları ile yapılan kelime öğretiminin geleneksel yöntemlere kıyasla daha başarılı olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

: Yabancılara Türkçe öğretimi , kelime öğretimi , yapay zekâ.

The Effect of Artificial Intelligence Applications on Vocabulary Teaching in Teaching Turkish to Foreigners

https://izlik.org/JA83TF28PA

Öz

This study aimed to determine the effect of artificial intelligence applications on vocabulary teaching in Turkish as a foreign language. A quasi-experimental design with a pretest-posttest control group was used in the study. In the research process, the experimental and control groups were first pretested with a vocabulary test. Then, the experimental group was taught vocabulary for 8 weeks with activities prepared using an artificial intelligence application. After completing the applications, the groups were tested again, and the results were obtained. The study data were collected using a personal information form and vocabulary test. The research data were analyzed using the SPSS 22.00 software. Parametric tests were used to compare the students' scores. As a result of the study, The study found that AI-supported applications are an effective tool for teaching Turkish vocabulary to foreigners and that vocabulary teaching using AI applications is more successful than traditional methods.

Anahtar Kelimeler

Teaching Turkish to Foreigners , Vocabulary Teaching , Artificial Intelligence.

Kaynakça

• Arslan, M. ve Gürdal, A. (2012). Yabancılara görsel ve işitsel araçlarla Türkçe kelime öğretim yöntemi. Kastamonu Education Journal, 20(1), 255–270. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/48696/619523
• Aslan, E. ve Coşkun, O. (2016). Yabancılara Türkçe öğretiminde oyun yazılımları ile sözcük öğretimi. Electronic Turkish Studies, 11(3), 221-236. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.
• Ateş, A. ve Sis, N. (2016). İkinci dil olarak Türkçe öğretimi için kelime bilgisi ölçeği uyarlaması. Turkish Studies, 11(19), 1308–2140. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.
• Ateşli, A. ve Yıldız, D. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Web 2.0 araçlarıyla Bloom Taksonomisine uygun etkinlik örnekleri. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 5(1), 4–25. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijotfl/issue/70647/1039357
• Batdı, V. (2021). Yabancılara dil öğretiminde teknolojinin kullanımı: Bir karma-meta yöntemi. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 1213–1244. https://doi.org/10.37669/milliegitim.942631
• Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
• Campbell, D. T. ve Stanley, J. C. (1963). Experimental and quasi-experimental designs for research. Rand McNally. Erişim adresi: https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=KCTrCgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PT12&dq=Campbell,+D.+T.+ve+Stanley,+J.+C.+(1963).+Experimental+and+quasi-experimental+designs+for+research.+Rand+McNally.&ots=Mfq2BUzCXM&sig=_rrVmxv0ozbX9CvR_F4aGScZ-eI&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
• Çakıcı, B. (2023). Sanal gerçeklik gözlüğü kullanılan kelime öğretimi aktivitelerinin kelimeyi akılda tutma ve kelime öğrenme motivasyonu üzerindeki etkinliği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi]. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• İskender, H. Z., Tokul, S. ve Çevirme, H. (2024). Türkiye'de yabancı dil öğretimi ve yabancılara Türkçe öğretiminde yapay zekâ: Bilimsel çalışmaların incelenmesi. XI International Eurasian Educational Research Congress. Bildiri Özetleri Kitabı. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/profile/Melis_Dilek/publication/383054796_Fen_Bilimleri_Ogretmenlerinin_Insan_Merkezli_Tasarim_Yaklasimi_ile_Zenginlestirilmis_TPAB_Ogretmen_Egitimine_Yonelik_Goruslerinin_Incelenmesi/links/66ba325e51aa0775f27d8665/Fen-Bilimleri-Oegretmenlerinin-Insan-Merkezli-Tasarim-Yaklasimi-ile-Zenginlestirilmis-TPAB-Oegretmen-Egitimine-Yoenelik-Goerueslerinin-Incelenmesi.pdf#page=203
• Jomaa, N., Attamimi, R. ve Al Mahri, M. (2025). The use of artificial intelligence (AI) in teaching English vocabulary in Oman: Perspectives, teaching practices, and challenges. World Journal, 15(3).
• Kanal, Y. (2020). Artırılmış gerçeklik uygulamalarının yabancı öğrencilere Türkçe sözcük öğretiminde akademik başarıya etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi]. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
• Karatay, H. (2007). Kelime öğretimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 141–153. Erişim adresi: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/77174
• Kurtoğlu, U. (2021). Web 2.0 araçları yoluyla kelime öğretimi: Kahoot! ve Quizlet karşılaştırması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Edirne.
• Memiş, M. R. (2018). Kelime hazinesi ve yabancı dilde kelime öğretimi üzerine. Turkish Studies, 13(19). http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.
• Nykyporets, S. S., Pradivlyanny, M. H., Boiko, Y. V., Chopliak, V. V. ve Kukharchuk, H. V. (2024). Innovative techniques in vocabulary acquisition for foreign language learning: The impact of artificial intelligence. 5(5), 113–127.
• Oktadela, R., Elida, Y. ve Ismail, S. (2023). Improving English vocabulary through artificial intelligence (AI) chatbot application. Journal of English Language and Education, 8(2), 63–67. https://doi.org/10.31004/jele.v8i2.411
• Okur, A. ve Dağtaş, A. (2014). Ortaokula yönelik kelime öğretimi çalışmaları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(4), 66–84. https://doi.org/10.16916/aded.00066
• Okur, Ş. (2024). Yabancılara Türkçe öğretiminde dijital araçların kullanımı. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 4(1), 25–44. https://doi.org/10.5281/zenodo.12095906
• Paribakht, T. S. ve Wesche, M. (1993). Reading comprehension and second language development in a comprehension-based ESL program. TESL Canada Journal / Revue TESL du Canada, 11(1), 9–29.
• Sayır, M. F. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde çoklu ortam dipnotları ile kelime öğretimi sürecinin etkinlik kuramı çerçevesinde değerlendirilmesi [Yayımlanmamış doktora tezi, Erzurum Atatürk Üniversitesi]. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
• Şenyaman, G. (2023). Arapça yabancı dil öğretiminde yapay zekânın geleceği: ChatGPT örneği. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (33), 1057–1070. https://doi.org/10.29000/rumelide.1285940
• Tarhan, Z. (2020). Sanal gerçeklik araçlarının yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde sözcük öğrenimine etkisi ve akılda tutmadaki verimliliği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Temizyürek, D. D. F. ve Ünlü, O. N. (2015). Dil öğretiminde teknolojinin materyal olarak kullanımına bir örnek: "Flipped Classroom". Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 64–72. https://doi.org/10.14686/BUEFAD.2015111015
• Uysal, T. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kelime öğretimi sürecinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Düzce Üniversitesi]. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Düzce.
• Yalçın, S. (2022). Arapça kelime öğretiminde Web 2.0 araçlarının önemi ve materyal hazırlama uygulamaları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 517–538. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/gefad/issue/68130/976716
• Yaman, H. ve Akkaya, D. (2012). Dil biliminin kelime öğretimine açılan kapısı: Bağlam türleri. Turkish Studies, 7(3), 2599–2610. Erişim adresi: https://research.ebsco.com/c/vhojtv/search/details/fxutnwcrmf?db=obo